InfoNu.nl > Huis en Tuin > Tuin > Groene daken; beplanting op het dak

Groene daken; beplanting op het dak

Groene daken; beplanting op het dak Een zadeldak met oranje dakpannen is kenmerkend voor ons Nederlandse straatbeeld. Dit geldt zeker in de oude stadscentra of dorpskernen. In de nieuwbouwwijken zijn daar wel varianten op verschenen. De mooiste én natuurlijkste variant is het groene dak. Nog niet vaak toegepast, maar we zien ze al wel. Daken die zijn uitgerust met beplanting in de vorm van gras of sedum. Groene daken hebben een heel natuurlijke uitstraling, zijn nagenoeg onderhoudsvrij en bovendien milieuvriendelijk. Echter niet alle daken zijn geschikt voor beplanting. De hellingshoek en het draagvermogen bepalen of het dak geschikt is voor beplanting.
Bron: Erik Christensen, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Erik Christensen, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Beplanting op het dak

Op elk plat of licht hellend dak zou dak begroeiing moeten komen. Maar het hele fenomeen van dak beplanting is nog niet breed bekend bij de particuliere huizenbezitter. Als het al wordt toegepast, dan word dit veelal gedaan door overheden of gemeentes, natuurorganisaties of verenigingen. Misschien dat een enkele vooruitstrevende en milieubewuste particulier ook al een groen dak bezit, maar veel zullen het er niet zijn. Toch zijn er ook voor de particulier wel degelijk mogelijkheden om het zelf toe te passen. Het in de inleiding genoemde zadeldak is nadrukkelijk niet een dergelijke mogelijkheid, want dat is te schuin. De aarde en beplanting zouden er net zo snel weer vanaf zakken. Maar dan blijven er toch nog vele mogelijkheden over.

Waarom dak beplanting toepassen?

  • Goed voor de luchtkwaliteit; zuurstofproductie en luchtzuivering
  • Duurzame oplossing; beschermt de dakbedekking tegen extreme weersinvloeden
  • Energiebesparend; De vegetatie werkt isolerend. In de zomer wordt de warmte buiten gehouden en zal het binnen dus koeler zijn. In de winter houdt de vegetatielaag de warmte vast en is er dus minder warmteverlies dan op een traditioneel dak.
  • Dempt het omgevingsgeluid
  • Onderhoudsvriendelijk
  • Milieuvriendelijk; Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van natuurlijke of milieuvriendelijke materialen. Chemische stoffen die met het regenwater meekomen worden in de teeltlaag opgeslagen en gedeeltelijk omgezet in voor de begroeiing opneembare stoffen. Hierdoor wordt het oppervlaktewater niet verder belast met allerlei chemische verbindingen.
  • Vergroting van het groenoppervlak; Meer groen in het straatbeeld verbetert het leefmilieu.
  • Waterbuffer; Groene daken nemen een deel van het regenwater op. Dit water komt dus niet terecht in het riool en kan overbelasting voorkomen.

Het effect van bovengenoemde voordelen is wel sterk afhankelijk van de soort teeltlaag die op het dak wordt aangebracht. De effecten zijn het grootst bij een zogenaamd 'zwaar' dak, zoals een kruiden dak.

Bron: Picasdre, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Picasdre, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Soorten teeltlagen voor een groen dak

Er zijn verschillende soorten vegetatiedaken of dak beplanting. Ze zijn in te delen naar de dikte van de substraat laag. De substraat laag is de teeltlaag, de beplantingslaag die op het dak wordt aangebracht.

Mos of Sedumdak

Sedum is een klein soort vetplant. Het is er in verschillenden kleuren en kan gecombineerd worden met mos. Voor dak beplanting zijn speciale sedummatten te koop. Te vergelijken met de kant en klare grasmatten. De teeltlaag is ongeveer 6 cm. dik en het gewicht is 60 tot 80 kilo per m².

Grasdak

De teeltlaag is ongeveer 8 cm. dik en het gewicht is ± 100 kilo per m².

Kruiden dak

De teeltlaag heeft een dikte vanaf 15 cm. en een gewicht vanaf 150 kilo per m².

Kant-en-klare groene matten

De techniek staat niet stil. Er zijn inmiddels kant-en-klare groene matten voor op het dak te koop. Deze complete matten bestaan uit een vegetatielaag, beschermfolie en substraat. De prijs van een dergelijk compleet pakket ligt op net iets meer dan 40, - per m².

Bron: TonyTheTiger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: TonyTheTiger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Aandachtspunten bij de aanleg van een groen dak

Dakconstructie

Hoe is het dak opgebouwd en welke materialen zijn er gebruikt?

Draagvermogen

Wat is het draagvermogen van het betreffende dak? Met andere woorden welk gewicht kan de constructie dragen? In Nederland worden de daken van schuurtjes vaak afgedekt met een laag grind. Deze grindlaag weegt ongeveer hetzelfde als het lichtste vegetatiedak. Het draagvermogen van de meeste schuurtjes is in de praktijk dus al voldoende voor het aanbrengen van een mos/sedumdak.

Hellingshoek

Een plat dak is geen enkel probleem om te beplanten. Maar bij schuine daken ligt dit anders. Wat is de hellingshoek van het te beplanten dak? De maximale hellingshoek mag 20º zijn. Gaat het om een schuiner dak, dan zijn extra technische aanpassingen, zoals een "anti-afschuif-voorziening", noodzakelijk.

Randafwerking

Het dak moet een opstaande dakrand van minimaal 6 à 7 cm. hebben. Dit om te voorkomen dat de vegetatielaag gaat verschuiven.

Afwatering

Hoe zit het met de afwatering van het dak? Hoe lopen de goten en de regenpijp(en)? Het zal wel zo zijn dat het grootste gedeelte van de neerslag in de dak beplanting en de daaronder aanwezige aarde zal worden opgeslagen. Een deel van het water zal vervolgens verdampen of worden gebruikt voor de groei van de planten.

Bron: Frank Vincentz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Frank Vincentz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Geschikte beplanting

Sedumdak

  • Sagina (Vetmuur)
  • Saxifraga (Steenbreek)
  • Sedum (Vetkruid)
  • Sempervivum (Huislook)

Kruidendak

  • Acaena (Stekelnootje),
  • Alyssum montanum (Schildzaad)
  • Campanula portenschlagiana (Campanula)
  • Cymbalaria cheiri (Muurleeuwenbek)
  • Erigeron karvinskianus (Mexicaans Madeliefje)
  • Festuca (Zwenkgras)
  • Iberis sempervirens (Scheefkelk)
  • Bron: Hans, PixabayBron: Hans, Pixabay
    Linaria alpina (Alpenvlasleeuwenbekje)
  • Silene martima (Lijmkruid)
  • Saponaria ocymoides (Zeepkruid)
  • Thymus serpyllum (Kruiptijm)

Opbouw vegetatiedak

De standaard opbouw van een vegetatiedak bestaat uit de volgende "lagen":
  • Waterdichte en wortelbestendige dakbedekking
  • Drainagelaag (bijvoorbeeld kunststof of kleikorrels)
  • Substraatlaag (voedingslaag)
  • Vegetatielaag (beplantingslaag)

Een groen dak vraagt niet veel onderhoud. Maar een aantal keer per jaar moet er toch wel aandacht aan worden besteed. Controleer het dak minimaal 2x per jaar op ongewenste zaailingen en op onkruid. Kijk dan ook gelijk of de hemelwaterafvoer nog vrij is. Voor een optimale groei kan ook nog 1x per jaar bemest worden met speciaal samengestelde meststof.

Toepassingen

De toepassingen zijn legio, maar hierbij gaat het, zeker voor de particulier, vaak om "bijgebouwen". Te denken valt dan aan het aanbrengen van dak beplanting op schuurtjes, carports, uitbouw of dierenverblijven. Ga nooit zonder de nodige voorbereidingen aan de slag. Informeer bij erkende bedrijven naar de mogelijkheden. Zij kunnen vertellen wat voor het betreffende dak de beste mogelijkheden zijn. Na goede voorlichting is het wel mogelijk om het vegetatiedak zelf op te bouwen.

Naast particulieren gaan ook steeds meer bedrijven en overheidsinstanties over tot het plaatsen van een groen dak.

Het groene dak en subsidie

Steeds meer gemeentes (o.a. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht) zijn overgegaan tot het verstrekken van subsidie op de aanleg van een kruiden- of vegetatiedak. Deze subsidies lopen op tot wel 30,00 per m². Informeer, alvorens aan de slag te gaan, bij uw gemeente of er een subsidieregeling aanwezig is.

Lees verder

© 2009 - 2019 Martina, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Sedum en groendakenEen sedumdak wordt ook wel een groene dak genoemd. Een groene dak is een naam voor daken met begroeiingen erop. Dit kan…
Daktuin en verkoopwaarde van een woningDe functie van een daktuin kan een esthetische zijn. Een daktuin kan ook aangelegd worden als een recreatieve ruimte. Ee…
Groene daken: voordelen voor mens en milieuGroene daken: voordelen voor mens en milieuGroene daken zijn daken met planten op hun bovenste laag. Dit dakgroen vormt de basis van een ecosysteem: een gemeenscha…
Aanleg groen dak, kosten en subsidieHet komt het steeds vaker voor, daken met groen erop. Het is goed voor het milieu, isoleert, niet zo duur, gaat lang mee…
Groendak: aanleg van het vegetatiedakGroendak: aanleg van het vegetatiedakSteeds meer mensen leggen een groendak aan. Er zijn meerdere voordelen aan het hebben van een groendak. Zo gaat er een i…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Groene daken; beplanting op het dak"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Marleen, 07-02-2013 11:44 #4
Mijn dakterras ligt direct op het platte dak van het onderliggende winkelpand, zou een grasbedekking op dit platte dak ook begaanbaar zijn? Ik bedoel, kan ik er een beloopbaar grastuintje van maken? Reactie infoteur, 07-02-2013
Als je dit wilt weten moet je navraag doen bij de eigenaar van het pand. Die heeft vast een construktietekening of kan er aan komen. A.d.h.v een dergelijke tekening kan de draagkracht dan worden berekend.

Rob van Staveren, 19-09-2012 23:40 #3
Beste m,

Ik ben op zoek naar mosmatten en nu zie ik dat jullie hier ook over schrijven. Kan ik deze bij jullie kopen of kunt u mij vertellen waar ik ze kan kopen?

Het is mijn bedoeling om deze te gebruiken in plaats van een grasveld.

mvg Rob van Staveren Reactie infoteur, 15-10-2012
Bovenstaand artikel geeft alleen algemene informatie over de zogenaamde groene daken.

Wie naar aanleiding van deze informatie meer wilt weten, kan naar een commerciële website gaan en daar de gewenste gegevens opvragen.

Ruben, 08-05-2012 11:32 #2
Hoeveel energie bespaar je met sedum op een dak? Reactie infoteur, 10-05-2012
Dat lijkt me een vraag voor een professioneel bedrijf. Het zal uiteraard sterk afhankelijk zijn van de specifieke situatie. Denk daarbij aan ligging, isolatie, kubieke meters en oppervlakte van het dak.

Bart, 13-01-2010 14:14 #1
Is het niet mogelijk om lage struiken of andere gewassen op een dak te plaatsen? Reactie infoteur, 14-01-2010
Struiken hebben een veel grotere wortelkluit dan de hier boven genoemde planten. En er is te weinig aarde op het dak om een goede wortelkluit te kunnen vormen. Daarom zijn ze niet geschikt voor aanplant op een dak.

Infoteur: Martina
Laatste update: 17-05-2015
Rubriek: Huis en Tuin
Subrubriek: Tuin
Special: Milieubewust leven
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 4
Schrijf mee!