InfoNu.nl > Huis en Tuin > Tuin > Naaldbomen en coniferen

Naaldbomen en coniferen

Naaldbomen en coniferen Naaldbomen en coniferen zijn lang "uit de gratie" geweest en werden dan ook nog maar weinig toegepast in de particuliere tuin. Daar lijkt de laatste jaren voorzichtig verandering in te komen. Voor wie kennis van zaken heeft en oog voor de schoonheid van een naaldboom of conifeer, zijn er zeker toepassingen denkbaar. In de moderne en strakke tuin komen de bijzondere vormen vaak juist heel goed tot hun recht. Neem echter nooit zonder voldoende kennis een naaldboom of conifeer mee uit het tuincentrum. Weet wat u koopt! Onder de naaldbomen en coniferen bevinden zich namelijk dwergen, maar ook enorme reuzen.
Bron: Dominicus Johannes Bergsma, Wikimedia Commons (CC BY-SA)Bron: Dominicus Johannes Bergsma, Wikimedia Commons (CC BY-SA)

Conifeer of naaldboom

De termen conifeer en naaldboom worden vaak door elkaar gebruikt, maar hebben betrekking op één en dezelfde plantgroep. De naam Conifeer betekent "kegeldrager". Deze naam verwijst naar de structuur van de vruchten die de bomen maken. Coniferen hebben bijna allemaal vruchten in de vorm van een kegel. Een uitzondering hierop vormen Juniperus (Jeneverbes) en Taxus (Venijnboom). Deze coniferen vormen in plaats van kegels op bessen lijkende vruchten. Deze bessen zijn, evenals de eerder genoemde kegels niet eetbaar. Naaldboom verwijst naar de vorm van de "bladeren". Veruit de grootste groep coniferen heeft naalden als blad. Er zijn slechts enkele soorten waarbij het loof meer weg heeft van bladeren dan van naalden.

Coniferen als rustpunt in de tuin

Conifeer of naaldboom wintergroen

De grootste groep coniferen is inderdaad wintergroen. Hierop zijn slechts een paar uitzonderingen. Larix (Lariks) en Taxodium distichum (Moerascypres) verliezen in de winter hun naalden. Coniferen lijken op het eerste gezicht misschien een saaie plantgroep, maar niets is minder waar. Er zijn grote verschillen in de verschijningsvorm, de afmeting, de (kleur van de) naalden en de vruchten. Het feit dat ze dan ook nog nagenoeg allemaal hun naalden behouden in de winter, maakt ze bijzonder interessant voor de tuin. Een met zorg uitgekozen conifeer kan een sieraad voor de tuin zijn.

Verschijningsvorm van coniferen

Coniferen zijn er in vele verschijningsvormen. Dat maakt deze bijna vergeten en vaak verguisde plantgroep juist zo aantrekkelijk. Door al die vormen kunnen er heel veel verschillende toepassingen mogelijk. Ze komen ook zeker tot hun recht in moderne tuinen. Door de vaak abstracte vormen kunnen ze de architectuur van de tuin versterken. En in een Japanse tuin kunnen ze al helemaal niet ontbreken.
Enkele verschijningsvormen van naaldbomen en/of coniferen zijn:
  • Dwergvorm
  • Bodem bedekkend
  • Zuilvormig
  • Treurvorm
  • Piramidaal
  • Kegelvormig

Bron: Jorisamonen, PixabayBron: Jorisamonen, Pixabay
Bron: Agnieszka Kwiecie, Wikimedia Commons (CC BY-SA)Bron: Agnieszka Kwiecie, Wikimedia Commons (CC BY-SA)
Bron: Dulcecaramia, Wikimedia Commons (CC BY-SA)Bron: Dulcecaramia, Wikimedia Commons (CC BY-SA)

Afmeting van coniferen

Door al die verschillende verschijningsvormen zijn er ook grote verschillen in afmeting. Juniperus horizontalis "Wiltonii" is bode bedekkend en wordt mede door zijn kruipende groeiwijze niet hoger dan 25cm. Picea abies is een pyramidale boom die een uiteindelijke hoogte van 20 m kan bereiken. Dit geeft wel aan dat de aankoop van een naaldboom of conifeer niet al te impulsief gedaan moet worden. Naast grote verschillen in hoogte, is ook de breedte aan grote variatie onderhevig. Taxus "Fastigiata Aureomarginata" wordt slechts 60cm breed en Cupressocyparis leylandii kan een omvang van wel 2,5m krijgen.
De laatst genoemde, Cupressocyparis leylandii, is overigens misschien wel de meest toegepaste conifeer in Nederland. Het is de welbekende conifeer die veel gebruikt wordt voor snelgroeiende en wintergroene hagen. Toegepast als solitair (als vrijstaande boom) en niet gesnoeid, zal hij 10m hoog en dus inderdaad 2,5m breed worden.

Kleur van de naalden bij coniferen

Dat bijna alle coniferen wintergroen zijn betekent nog niet dat de naalden ook altijd groen zijn. De term wintergroen betekent alleen maar dat de naalden ook in de winter aan de boom blijven. Naast de bekende groentinten zijn er ook coniferen met naalden in allerlei tinten grijs, blauw, geel en brons. Veruit de meeste conifeersoorten hebben het hele jaar dezelfde kleur van de naalden. Maar Larix (Lariks) verkleurt, alvorens de naalden zullen vallen, in de herfst naar geel. En de naalden van Microbiota decussata verkleuren in de herfst naar brons.
Bron: MPF, Wikimedia Commons (CC BY-SA)Bron: MPF, Wikimedia Commons (CC BY-SA)
Verschillende bessen en kegels bij coniferen
Wie zich er even meer in verdiept, zal al snel ontdekken dat naaldbomen helemaal niet saai hoeven te zijn. Het is namelijk echt niet zo dat ze het hele jaar dezelfde uitstraling hebben. Behalve de hier boven genoemde verkleuring van de naalden, zijn er ook veel soorten die vruchten vormen. De al eerder genoemde Juniperus (Jeneverbes) en Taxus (Venijnboom) vormen op vruchten lijkende, respectievelijk paarse en rode bessen. De veel toegepaste Abies koreana vormt opvallende grote paarse kegels. Picea pungens "'Lucky Strike" is een absolute blikvanger met zijn felle roodgroene kegels.

Verschillende soorten coniferen

Zoals al eerder gezegd zijn er dwergen en reuzen onder de coniferen, maar er zijn ook veel soorten die daar tussen in zitten. In de gemiddelde tuincentra worden ze echter allemaal aangeboden, dus het is wel zaak u goed te laten informeren alvorens tot een aankoop over te gaan!

Coniferen voor grote tuinen

Araucaria araucana (Apeboom of Slangeden) en Cedrus atlantica "Glauca" (Atlasceder) zijn twee prachtige coniferen, maar uiteindelijk veel te groot voor de gemiddelde particuliere tuin. Bovendien komen ze, aangeplant als solitair, veel beter tot hun recht. En dat vraagt ook nog eens om extra ruimte. Deze coniferen zijn dan ook beter geschikt voor grote tuinen en parken.

Zuilvormige coniferen

Zuilvormige coniferen zijn veel sneller geschikt voor een kleine tuin. Door de zuilvormige groeiwijze nemen ze minder ruimte in beslag. Enkele voorbeelden zijn:
  • Calocedrus decurrens
  • Calocedrus decurrens "Berrima Gold"
  • Juniperus communis "Hibernica"
  • Juniperus virginiana "Skyrocket"

Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (CC BY-SA)Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (CC BY-SA)
Dwergconiferen
  • Abies balsamea "Nana"
  • Chamaecyparis lawsoniana "Forsteckensis"
  • Chamaecyparis lawsoniana "Minima Glauca"
  • Picea abies "Inversa"
  • Picea abies "Nidiformis"

Bodembedekkende coniferen

  • Juniperus horizontalis "Prostata"
  • Picea abies "Repens"
  • Taxus baccata "Repandens"

Lees verder

© 2009 - 2017 Martina, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Coniferen snoeienConiferen snoeienWanneer moet je coniferen snoeien? Hoe moet je coniferen snoeien? Dit zijn vragen die veel mensen zich met recht stellen…
Coniferen planten en verzorgen in uw tuinConiferen planten en verzorgen in uw tuinConiferen kunnen een mooie aanwinst zijn voor uw tuin indien u ze goed weet te plaatsen. Ze zijn prachtig als heg of haa…
Coniferen die altijd groen blijven zijn geliefd bij velenConiferen die altijd groen blijven zijn geliefd bij velenWanneer in de winter de tuinen kaal en somber zijn dan is het erg mooi als er toch een beetje groen te zien is. Daarom p…
Servische spar (Picea omorika)Servische spar (Picea omorika)De Servische spar is een snelgroeiende conifeer die populair is als kerstboom. De boom heeft groene naalden met een blau…
Boeiende Bomen WeetjesBoeiende Bomen WeetjesBoeiende Bomen weetjes. Waarom heeft een boom een bast? Waarom mag vee niet bij een taxusboom grazen? Hoe kan je de oude…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Naaldbomen en coniferen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Martina
Laatste update: 23-02-2015
Rubriek: Huis en Tuin
Subrubriek: Tuin
Special: Bomen
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!