Dakbedekking: het rieten dak

Een rieten dak staat erg mooi op boerderijen en monumentale villa's. Wat komt er allemaal bij kijken om in een rietgedekte woning te wonen en wat zijn de nadelen. In dit artikel ook meer over het dekken met riet.

Waarom rietgedekt

Rietgedekte huizen, een van de oudere bekende dakbedekkingen, werden al in een ver verleden vanwege het brandgevaar uit de steden geweerd. Dit verklaart dat je in oude steden bijna geen huizen met rieten daken meer tegenkomt.

Bron: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Op boerderijen komen we riet nog wel veel tegen en ook in villawijken waar de huizen verder van elkaar afstaan, is het ook geen onbekend gezicht. Gelukkig is er weer meer belangstelling voor het riet, ondanks dat de levensduur van een rietendak maximaal een 40-tal jaar is. En dat is alleen bij gunstige omstandigheden.

De levensduur is afhankelijk van de (grootte van de) hellingshoek van het dak (minimaal 30 graden) en de juiste kwaliteit van het riet. Verder heeft een rieten kap een langere levensduur als er regelmatig onderhoud aan gepleegd wordt. Het riet kan door slijtage dunner worden en moet dan opgestopt worden. Verder kan mosaangroei zorgen voor het vasthouden van vocht, wat het rottingsproces weer versterkt.
Het rieten dak moet regelmatig door een gespecialiseerd bedrijf worden behandeld met een algendoder en elke tien jaar moet het worden gekamd. Daarbij wordt een laagje riet weggesneden, zodat verontreinigingen verdwijnen.

Het dekken met riet wordt dus voornamelijk voor de sfeervolle uitstraling gedaan. Praktisch gezien is een pannendak veel duurzamer en goedkoper dan een rietendak. Ook de verzekering van het rieten dak is altijd duurder bij een traditioneel rieten dak dan dat van een pannendak. Bij recent aangebrachte rieten kappen vervallen die duurdere premies meestal en bent u nauwelijks duurder uit dan met pannendaken.

Tegen deze hogere kosten voor het rieten dak staat meestal een hogere verkoopprijs van het gebouw waar het op gedekt ligt. Dit weegt vermoedelijk wel op tegen de kosten van het onderhoud en het vervangen van het dak eens in de 30 a 40 jaar.

Welk riet wordt gebruikt

Er wordt alleen kwalitatief riet gebruikt dat aan veel eisen moet voldoen om geschikt voor een dak te zijn. Het juiste riet wordt dekriet genoemd en is altijd eenjarig, blank, recht en dun. De ideale lengte is twee meter, maar de kortere stengels kunnen nog voor dakkapellen en nokken gebruikt worden. Ook in molens wordt dit kortere riet gebruikt en men noemt het daarom ook wel molenriet.

Het dekriet wordt altijd gesneden in de winterperiode, zo tussen december en april. Een vorstperiode heeft ook zo zijn voordelen omdat er dan over het ijs gelopen kan worden om het riet te oogsten. Verder zit er in deze periode geen blad meer aan het riet dat weer zijn voordelen heeft bij het oogsten.

Na het uitsorteren van het goede dekriet, wordt dit in bossen bij elkaar gebonden. Het mindere kwaliteit riet, matriet genoemd, wordt nog wel gebruikt als onderlaag van het dak.

Het gebied in Nederlandse waar riet gewonnen wordt is ongeveer 7000 hectare groot. Aangezien dat niet voldoende is om aan de vraag te voldoen, komt veel riet (75%) uit het buitenland. Dit riet wordt ingevoerd uit o.a. Hongarije, Oostenrijk, Roemenie, Oekraine, Polen, Estland, Turkije en uit China.

Het brandgevaar en de isolatie

Het idee dat een rieten kap extra brandbaar is en slecht zou isoleren is nog uit de tijd van de traditionele rieten kappen. In de oude situatie werd het riet aan een lattenframe gebonden en was het riet aan de binnenzijde van de kap te zien. In deze situatie kon de wind door het riet heen waaien en dit was qua isolatie dus zeker geen succes. Bijkomend nadeel van deze situatie was het feit, dat bij een brand in zo'n pand, de vlammen aangewakkerd werden door de wind die door het riet naar binnen kwam. Al snel kon dan de gehele kap in brand vliegen.

Veel van bovenstaande nadelen zijn nu niet meer van toepassing. Tegenwoordig wordt er eerst een gesloten dakconstructie gemaakt, waar het riet dan bovenop gedekt wordt. De lucht kan dan niet meer door het riet naar binnen komen en het dak is dus een stuk minder brandgevoelig. Verder geeft het dak met deze constructie een goede isolatie, vergelijkbaar met een geïsoleerd pannendak.

Ook kan het riet behandeld worden met een brandvertragend middel, dat eens in de 5 jaren herhaald dient te worden en het plaatsen van een vonkenvanger op de schoorsteen is zelfs een verplicht item. Het schijnt wel zo te zijn dat dit brandvertragende middel de algengroei stimuleert. Zo heeft elk voordeel dikwijls weer een nadeel.

De rietdekker

Rietdekkers hebben het vooral de laatste jaren ontzettend druk. Dit houdt in dat u voor een nieuw dak of reparaties aan het dak, ruim vooraf een afspraak moet maken en dit niet tot het laatste moment uit moet stellen. Er zijn in ons land nog een 325 rietdekkersbedrijven met in totaal een 750 mensen in dienst.

Kunststof riet

Er zijn alternatieven op de markt voor het traditionele riet. Dit is het zogenaamde kunststof riet, dat nauwelijks van "echt" te onderscheiden is. Dit riet wordt patentriet genoemd en voor informatie over dit riet kunt u op de site van Patentriet Nederland terecht.

Een aantal kenmerken van dit kunststof riet zijn:
  • kunststof riet is klimaatbestendig
  • heeft een natuurlijke uitstraling
  • geschikt voor ieder dak
  • geen brandgevaar
  • verzekerbaar als gewone harde dakbedekking
  • mogelijk op dakhellingen vanaf 15 graden

Lees verder

© 2010 - 2021 Berrie_van_mier, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Riet verwijderen uit je vijverRiet verwijderen uit je vijverHet staat natuurlijk wel heel mooi, riet in je vijver of sloot. Maar het riet wordt echter snel veel te veel. Ieder jaar…
Geef je hond een goede slaapplekGeef je hond een goede slaapplekAl eeuwenlang maakt de hond deel uit van ons gezin en wordt hij op verschillende manieren gehouden. Sommige mensen houde…
Gerecycled plastic; duurzaam en milieuvriendelijk tuinhoutGerecycled plastic; duurzaam en milieuvriendelijk tuinhoutGerecycled plastic of duurzaam kunststof zijn milieuvriendelijke basismaterialen voor tuinschermen, tuinmeubelen, vlonde…

Zonnebank kopen: Tips kopen zonnehemel of gezichtsbruinerEen eigen zonnebank of zonnehemel kopen is natuurlijk erg aanlokkelijk. Maar wat zijn nou precies de voordelen van een e…
Aardgas: wat is het en wat doen we ermee?Aardgas: we koken erop, rijden erop, houden ons huis ermee warm en maken er zelfs internationaal ruzie over. Maar wat is…
Bronnen en referenties
  • Website: www.monumentenwachtbrabant.nl
  • Website: www.rietadvies.nl
  • Website: www.patentrietnederland.nl
  • Afbeelding bron 1: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Reacties

Jos van der Heijden, 24-12-2015
Ik heb een rond tuinhuisje met rieten dakje, daarop had ik graag een afdekkapje met Windwijzer geplaatst, wat is er mogelijk Reactie infoteur, 26-12-2015
Heb ik persoonlijk geen ervaring mee. Ik ben zelf geen rietdekker.
Informeert u even bij de leverancier van de windwijzer. Die hebben daar vast goede ideeën voor.

Marja Sijbrandij, 25-10-2015
Hallo,
Ik heb een hele vreemde vraag (denk ik).
Ik ben een 1:12 boerderij aan het bouwen. Daar wil ik graag een rieten dak op hebben, maar ik weet niet hoe ik aan geschikt riet moet komen.
Kunt u mij misschien helpen aan een adres dat riet heeft dat geschikt is voor een "poppenhuis boerderij".
Misschien ook een uitleg over hoe het te verwerken?
Ik zou er vreselijk blij mee zijn.
Bij voorbaat dank,
Marja Reactie infoteur, 25-10-2015
Hallo Marja,
Echt Riet is in de verhouding 1:12 natuurlijk veel te dik.
Misschien is gedroogd gras een optie. Er zijn heel veel soorten te vinden in de natuur. Kijk eens in heidegebieden, daar vind je veel wat dikkere grassoorten.
Verbinden met dun ijzerdraar of verlijmen met een doorzichtige lijm is misschien een optie.
Succes met de zoektocht.

Berrie_van_mier (101 artikelen)
Laatste update: 27-11-2011
Rubriek: Huis en Tuin
Subrubriek: Producten
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.