Asbest in je huurwoning

Veel Nederlandse huurwoningen bevatten asbest. Het is vaak erg onduidelijk of een woning asbest bevat en of deze verwijderd moet worden. Terwijl veel woningcorporaties een asbestbeleid hebben, is het voor particuliere huurders vaak een groot vraagteken. Onduidelijkheden ontstaan vaak pas echt in het geval van asbesthoudende materialen die schadelijk zijn, of asbesthoudende materialen die door huurders zelf zijn aangebracht.

Woningen met asbest

Vanwege zijn goede eigenschappen was asbest in het verleden een veel gebruikt bouwmateriaal. Hierdoor zijn er in Nederland nog vele huizen die asbest bevatten. Uit een onderzoek van NOS naar woningcorporaties in 2012, bleek dat zestig procent van de huurhuizen asbest bevatte. Dit komt neer op zo'n 1,4 miljoen huurhuizen. Daarnaast komt asbest ook veel voor in woningen die particulier verhuurt worden. Een betrouwbaar beeld is hier niet van te krijgen omdat er geen centrale registratie van is.

Wat is asbest

Asbest werd vooral in de jaren 80 veel gebruikt vanwege zijn isolerende, brandwerende en slijtvaste eigenschappen. Bovendien was asbest een goedkoop bouwmateriaal. Asbest is echter een gevaarlijke stof die bestaat uit zeer kleine vezels. Zolang deze vezels gebonden blijven is er volgens deskundige geen gevaar voor de gezondheid. Echter, als de asbestvezels vrijkomen kunnen bij inademing ernstige ziekten ontstaan, zoals long- en buikvlieskanker. Asbestvezels kunnen vrijkomen als asbestmaterialen beschadigd worden door bijvoorbeeld slopen, zagen of boren. Daarnaast is er nog verschil tussen losgebonden asbest of hechtgebonden asbest. Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in een ander materiaal, waardoor deze niet snel in de lucht kunnen komen. Losgebonden asbest zit niet aan een ander materiaal bevestigd, waardoor de vezels kunnen loslaten. Deze laatste soort heeft daardoor grotere gezondheidsrisico's.

Regelgeving omtrent asbest

Vanwege de gezondheidsgevaren mag asbest sinds juli 1993 niet meer gebruikt worden. Ook het verkopen, importeren, verhandelen, hergebruiken en weggeven van asbest is verboden. Het is echter in de meeste gevallen niet verplicht om asbesthoudende materialen uit huizen te verwijderen. Sterker nog, het zelf verwijderen van asbesthoudende materialen zonder vergunning is zelfs strafbaar. De wet maakt het voor particulieren mogelijk om kleine hoeveelheden hechtgebonden asbest na aanmelding zelf te verwijderen. Grote hoeveelheden asbest en losgebonden asbest moet altijd door een gecertificeerd bedrijf verwijderd worden, die geregistreerd staan op de website van Ascert. Ook bedrijven mogen nooit zelf asbest verwijderen als deze niet gecertificeerd zijn, ook geen kleine hoeveelheden. Wanneer asbest een gevaar dreigt te vormen voor de volksgezondheid, moet de asbest verwijderd worden. Dit is het geval bij losgebonden asbest dat niet is afgedekt. Ook moeten asbesthoudende daken die direct contact hebben met de buitenlucht, zoals asbest golfplaten, voor het jaar 2024 verwijderd zijn.

Waar komt asbest voor in de woning

Asbest kan op vele plekken in de woning voorkomen. Zo komt het voor in brandwerende platen bij verwarmingsketels, schoorsteenmantels, vloerluiken, ventilatiekanalen, vensterbanken, gevelpanelen, beglazingskit, afvoer van toiletten, golfplaten op schuurtjes, het dakbeschot of als brandwerende laag tegen staalconstructies. Deze laatste soort is meestal losgebonden spuitasbest, en bruin van kleur. Dit is een van de gevaarlijkste vormen door het hoge losgebonden asbestgehalte. Verder kan asbest voorkomen in materialen die door bewoners zelf zijn aangebracht, zoals in vloerzeil en vloertegels.

Melden van asbest

Bij het verkopen van een huis bestaat er de plicht om te vermelden of er asbest aanwezig is. Als dit niet vermeld is, is er sprake van een verborgen gebrek en kunnen de kosten voor verwijdering vaak verhaald worden op de vorige eigenaar. Bij een huurwoning liggen de zaken iets ingewikkelder. De eigenaar van de woning is namelijk niet verplicht om de huurder op de hoogte te stellen over asbesthoudende materialen. Het is echter wel verstandig, omdat huurders bij aantoonbare gezondheidsschade door asbest in de huurwoning een schadevergoeding kunnen eisen.

Verwijdering asbest in een huurwoning

In een huurwoning hoeft asbest alleen verwijderd te worden als het een gevaar vormt voor de huurder of de omgeving, zoals het geval is bij onafgedekte losgebonden asbest of asbesthoudende daken. De kosten van de verwijdering zijn in de regel voor de verhuurder. Hier kunnen echter uitzonderingen op bestaan. Zo moet asbest dat zelf door de huurders is aangebracht in de woning ook door de huurders weer verwijderd worden. Ook als de asbesthoudende materialen zijn overgenomen van een vorige huurder. Dit laatste geval moet wel aantoonbaar gemaakt worden door de huurder, hij moet bewijs hebben dat de huurder het heeft overgenomen. Daarbij maakt de wet het verboden om asbest te verkopen of weg te geven, waardoor overname van asbesthoudende spullen eigenlijk niet mogelijk zouden moeten zijn. De zaak wordt vaak echt lastig als de huurder iets overneemt terwijl hij niet weet dat het asbest bevat. In dit geval is er namelijk sprake van dwaling, dat wil zeggen dat de nieuwe huurder van de overname af kan zien, omdat hij tijdens de overname geen volledige of juiste informatie heeft gehad. Hierdoor wordt uiteindelijk toch de verhuurder vaak aansprakelijk voor het verwijderen van het asbest, welke het op zijn beurt soms kan verhalen op de vorige huurders.

Verwijdering door woningcorporaties

Terwijl het voor particulieren huurders vaak een vraagteken is, hebben woningcorporaties een veel beter asbestbeleid. De meeste corporaties hebben een asbestinventarisatie gedaan en weten welke woningen asbest bevatten. De corporaties controleren de woningen op asbest en bij renovatie of het vrijkomen van een woning zal eventueel aanwezig asbest gesaneerd worden.