Doe Het Zelf en Schilderen Woning

Schilderen - De woning - Verf, lak of beits

Infoteur: Jvd

Schilderen - De woning - Verf, lak of beits

Schilderen van de woning (buitenschilderwerk). Een woning is een kostbaar bezit, dat bij goed en regelmatig schilderonderhoud alleen maar in waarde toe zal nemen. Bij het schilderen is een goede voorbereiding het halve werk. Dit gaat zeker op bij het buitenschilderwerk. Bedenk dus: 'haastige spoed is zelden goed' en 'goedkoop is duurkoop'. Bezuinig niet op tijd en kwaliteit. Lees stap voor stap hoe je het beste kunt schilderen !


Schilderen van de woning - buitenschilderwerk

Verf of beits heeft buitenshuis vooral een beschermende functie, daar waar het binnenshuis wellicht vooral decoratieve waarde heeft. Hoe je jouw huis duurzaam en professioneel kunt onderhouden en welke materialen hiervoor nodig zijn, wordt stap voor stap beschreven.

Verf - traditionele kleuren

De kleurkeuze en het kleurgebruik bij het schilderen wordt veelal bepaald door het historisch gebruik van de kleuren in Nederland. Namen als "Grachtengroen", "Veghtcrême", "Zaans groen" etc. geven hier blijk van. Om de (voor)keuze bij de uiteindelijke verfkleur te vergemakkelijken kun je kijken bij het artikel Oud Hollandse en Historische of Monumentale verfkleuren of bij het RAL-kleurenoverzicht

Schilderen van de woning - Maak een plan

  • wat ga ik schilderen
  • hoe is de staat van het te schilderen object
  • hoe ga ik te werk
  • welk eindresultaat heb ik voor ogen
  • welke materialen en hulpmiddelen heb ik nodig om dit te bereiken
  • wanneer en hoe ga ik het uitvoeren

Schilderen - Keuze tussen Alkydverf of Acrylverf

Allereerst is het belangrijk te weten welk type verf er reeds eerder verwerkt is. Dit kan een waterverdunbare acylverf, of een terpentine verdunbare alkydharsverf zijn. Over een alkydverf kan je wel een acrylverf verwerken, andersom is zeker niet aan te raden. In het Nederlands klimaat is voor het buitenschilderwerk een acrylverf niet toe te passen. De verwerking met kwast of roller is lastiger, omdat een watergedragen verf sneller aandroogt dan een terpineverdunbare verf, zeker in de felle zon. Ook is de luchtvochtigheid in het Nederlands klimaat vaak te hoog, wat juist weer vertragend werkt op de droging van de verf.

Ga voor je buitenschilderwerk dus uit van terpentineverdunbare alkydverf of beits.

Schilderen van de woning - Buitenschilderwerk

Het gaat hier om het buitenschilderwerk oftewel het schilderen van de buitenzijde van een woning, waarbij ik er in de navolgende beschrijving van uit ga dat de kozijnen, boeidelen, gevelbetimmering, deuren en dergelijke in hout zijn uitgevoerd, in een dekkend (gekleurd) systeem.

Beoordeling van de verflagen en de hechting op de ondergrond van je woning

Alvorens te weten wat je nodig hebt, moet je weten hoe de ondergrond is. Slechte verflagen zal je eerst moeten verwijderen, alvorens verder te gaan. Dit kan met een scherpe verfkrabber als het slechts op een enkele plaats licht bladdert / onthecht, of met een verfföhn als de ondergrond over grotere oppervlaktes te slecht of te dik is. Bij vele lagen verf over elkaar kan de ene laag de elasticiteit van de andere lagen niet meer volgen, waardoor de verf onthecht. Ook moet je goed letten op verstekken / hoeken tussen liggende en staande houtverbindingen. Als de verf op deze plekken niet goed hecht, moet je ze eerst tot op het gezonde hout uitkrabben en nadien repareren

Kwaliteit ondergrond en te gebruiken type verf voor de woning

Het eindresultaat is mede afhankelijk van de kwaliteit van de ondergrond. Als je de ondergrond niet vertrouwt, of als deze tijdens de voorbereiding te vochtig of te slecht blijkt te zijn, moet je altijd een éénpotssysteem (= grond- en aflakverf inéén) of dekkende beits gebruiken. Deze heeft als voordeel dat de verf vochtregulerend is. Het vocht kan er wel uit, maar komt er bij een goede voorbehandeling en afwerking niet in. Ben je op de hoogte van de historie van de ondergrond en is deze goed, dan heb je de keuze tussen of hoogglanslak, of een éénpotssysteem. Een hoogglanslak is sterker (gaat langer mee) en geeft een mooie duurzame, bolle glans aan het schilderwerk. Nadeel is dat deze lak afsluit en dus het vocht opsluit en hierdoor mede houtrot kan bevorderen. Is de ondergrond niet voldoende droog, en breng je een hoogglanslak aan, dan gaat de verf (op termijn) bladderen. Oorzaak hiervan is het vocht dat zijn weg naar buiten zoekt.

Buitenschilderwerk, de benodigde materialen

Afhankelijk van de ondergrond heb je voor een goed, duurzaam en professioneel eindresultaat nodig:
  • ammoniak of rinser ( een rinser is minder agressief, maar deze reinigt ook wat minder, is daarentegen wel weer beter voor het milieu)
  • schuurpapier (gebruik voor buiten korrel 100 of 120, maar fijner kan ook als het een strakke en vlakke ondergrond betreft)
  • grondverf (eventueel gemengd in de eindkleur, hetgeen de dekkracht ten goede komt))
  • vulmiddel, oftewel plamuur (voor grote gaten twee-componentenplamuur gebruiken, anders lakplamuur)
  • kit voor het afdichten van kieren en glaskanten ( gebruik een acrylaatkit, die echter wel afgeschilderd moet worden.
  • afschilderverf. Dit kan een éénpotssysteem (grond- en aflak ineen) zijn, deze bestaat in halfglans-, of een zijdeglans. Of gebruik bij een goede, strakke ondergrond hoogglanslak.
  • terpentine om de verf eventueel licht af te dunnen en het gereedschap te reinigen
  • hulpgereedschap zoals: kwasten, plamuurmessen, schuurblokje, kitpistool en een doekje tegen het morsen.
  • klimmateriaal (zorg dat je altijd goed / gemakkelijk voor je werk staat. Dit werkt veiliger en is minder vermoeiend).

Schilderen - Tijd en werk op en aan een gemiddelde woning

Zorg om te beginnen dat je voldoende tijd hebt om het schilderwerk uit te voeren. Bij een woning van een gemiddelde grootte en een vlotte manier van werken, ben je al snel een week verder voor een goed en professioneel resultaat. Het is zonde van de moeite én van de tijd als je de ondergrond steeds weer opnieuw moet schoonmaken, omdat er te veel tijd tussen het aanbrengen van de verschillende verflagen zit. (vuilaanhechting, regen etc.). Een periode van goed weer is uiteraard ook welkom. Vermijd echter om in de volle zon te schilderen. Werk als het ware voor de zon uit. Bij het werken in de volle zon kan de verf gaan opbranden, omdat deze geen tijd krijgt rustig te drogen. Tevens bestaat het gevaar dat de verf te veel met terpentine wordt afgedund om de verf soepel verwerkbaar te houden.

Schilderen - Volgorde van werken aan de woning

  • schoonmaken / reinigen van de ondergrond met een water-ammoniakoplossing en nadien nawassen met schoon leidingwater. Herhaal dit zonodig bij een sterk vervuilde ondergrond. Het reinigen van de ondergrond doe je vóór het schuren, anders schuur je het opliggend vuil in de schuurkrasjes en krijg je nadien problemen met de hechting van de verf. Daar waar de ondergrond nog te vet of te vuil is, zal de verf onthechten of gaan bladderen.
  • schuren van de gehele ondergrond en wegkrabben of afföhnen van slechte delen
  • stofvrij maken van de ondergrond
  • aanbrengen van grondverf op kaalgekomen delen
  • eventueel geheel overgronden. Dit is afhankelijk van de staat en de eindkleur. Als de verf verpoederd is (deze geeft af als je de ramen lapt, of er met een natte vinger over wrijft), of een hele andere kleur krijgt (van donker naar licht) is dit zeker aan te raden. Het is dan èn beter voor de hechting èn beter voor de dekking bij het aanbrengen van de volgende verflagen
  • plamuren van de slechte delen. Gebruik zo min mogelijk plamuur, want dit verzwakt het verfsysteem omdat het te veel afsluit en daardoor vochtgevoeliger wordt. Deze handeling kan gevolgd worden door het afkitten van verstekken en de overgang van het hout naar het raam / glas, zodat hier geen vocht meer in / tussen komt.
  • geplamuurde en gekitte delen opnieuw een laag grondverf geven. De plamuur is namelijk poreus en verzadig je vast enigzins door het aanbrengen van de grondverf. Acrylaatkit moet afgesloten worden van kwalijke weersinvloeden.
  • twee keer afwerken in de gewenste aflak (verf)
  • vóór het aanbrengen van een nieuwe verflaag schuur je iedere keer licht en maakt alles weer stofvrij

Schilderen van de woning - Tips

Werk altijd met minimaal twee (goede) kwasten. Eén voor de kleine en één voor de grotere oppervlakten. Goede –voor alkydverf- varkensharen kwasten nemen méér verf op, geven deze gelijkmatiger af, werken dus sneller en geven een strakker, minder streeploos resultaat.

Schilder altijd eerst moeilijk te bereiken en dieper liggende delen, vervolgens de horizontale delen en dan de vertikale delen. Wees ben niet te zuinig met de verf, want een te dunne verflaag geeft onvoldoende dekking / bescherming. Verdeel de verf goed en gelijkmatig en strijk het geheel –recht- door zonder de kwast -per deel dat je doorstrijkt- van de ondergrond te halen.

Alle randen waar je vanaf de buitenkant tegenaan kijkt, horen bij het buitenschilderwerk. Dus de kopse kant van een naar buiten openslaand raam hoort bij de buitenkant. Vergeet ook de boven- en onderkant van ramen, deuren en dergelijke niet; deze zijn juist vochtgevoelig en vaak matig onderhouden.

Voor aanvulllende informatie over de opbouw van een verfsysteem of het gebruik van de benodigde materialen is het artikel Schilderen of beitsen van nieuw hout wellicht een mooie aanvulling.

Kortom: met een goede planning, de nodige aandacht, voldoende tijd en goede materiaalkeuze kan de woning er weer jaren tegen en krijg je een bevredigend eindresultaat.

Schilderen van een houten ondergrond binnen in de woning

De manier van voorbehandelen en de wijze van werken is in de woning in feite gelijk aan de wijze van werken aan de buitenzijden van de woning. In de woning worden er hooguit minder eisen gesteld aan de (buiten)duurzaamheid van de verf of beits. Ook heb je binnenshuis een grotere keuzevrijheid waar het je kleurkeuze betreft, omdat er geen welstandscomissie is, of buren zijn, die mede de kleur bepalen.

Tip voor de wintermaanden: Schilder de keuken!
Kwalitatief goede verven komen onder andere van:
  • Evert Koning
  • Sigma
  • Sikkens
  • Wyzonol

Binnen- en buitenschilderwerk - Doe het zelf

Bij het schilderen ga je in het algemeen volgens een bepaald patroon te werk. Toch zijn er -afhankelijk van het te schilderen object- verschillen in benadering, voorbereiding, behandeling en afwerking van de diverse verfproducten. De werkwijze bij het schilderen van de muren (latex of muurverf) vraagt een andere benadering dan het b.v het schilderen van de buitenzijde van het woonhuis (systeemverf, lak, beits), het opknappen van een houten aanrechtblad (verfafbijt, twee-componentenlak, beits), of het verwerken en schilderen van MDF. Bij interesse vind je in de special ---Schilderen - Doe het zelf--- vind je diverse artikelen waarin het bewerken van verschillende ondergronden (steenachtigen en houten), de verschillende werkwijzen, volgorde bij het schilderen en gebruik van de verschillende verfproducten beschreven staan. Ik hoop dat de artikelen en de daarin beschreven tips en vakkennis die ik in de loop van de jaren heb opgedaan bijdragen tot een goed, duurzaam en professioneel resultaat!
© 2007 - 2010 Jvd, gepubliceerd in Doe Het Zelf (Huis en Tuin) op 19-05-2007, laatst gewijzigd op 28-09-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jvd is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Behangen en schilderen.

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Mobiele Verf Service

Reageer op het artikel "Schilderen - De woning - Verf, lak of beits"


Door G.J.Haselager op 13-10-2009

Ik heb een houtskeletbouw woning die ik binnen wil schilderen (spuiten), vanwege het gigantische voorwerk zoals vetvrij maken en schuren vraag ik of het mogelijk is om na het vetvrij maken een primer aan te brengen die goed is als ondergrond voor de nieuw opgebrachte verf. De oude lak is een transparante lak of beits, dat weet ik niet meer precies daar het 25 jaar geleden opgebracht is. Het gaat om de zijwanden en plafond. Reactie infoteur op 14-10-2009:Beste,

Als je een keuze moet maken dan is reinigen van de ondergrond (zeker na 25 jaar) misschien wel het meest belangrijke. Helaas zal je voor een goed resultaat en een goede hechting de ondergrond ook moeten schuren, alvorens de primer aan te brengen.

Mvg - Sjaak

Door Familie Braat op 20-07-2009

Wij willen deze week de buitenboel van ons huis schilderen.Op deze site hebben we een schat aan informatie gevonden waarvoor onze hartelijke dank! Het enige wat wij, leken, niet hebben kunnen vinden is: In welke volgorde schilder je het huis: Eerst alles schuren, gronden en pas dan lakken? Of kozijn voor kozijn? Eerst draaiende delen? Eerst boven of eerst beneden? Eerst de zon of eerst de schaduwkant? Alvast vriendelijk bedankt voor uw reactie! Reactie infoteur op 20-07-2009:Beste Patricia,

In principe begin je boven en werk je naar onderen toe. Dit is echter mede afhankelijk van de tijd die je achter elkaar kunt doorwerken. Je moet je realiseren dat je niet boven kunt gaan schuren, als je beneden net hebt geschilderd. Heb je weinig tijd en werk je verdieping na verdieping af, waarbij het schilderwerk per verdieping voldoende kans krijgt te drogen, dan maakt het in principe niet uit waar je begint. Enig probleem is dan dat je pas geschilderde werk onder de stof komt als je van onder naar boven werkt.
Zoals je in je vraag bij het artikel "schilderen-volgorde schilderen, ramen, deuren, kozijnen" aangaf, plaats je mogelijk een steiger. Als je dan de bovenste twee verdiepingen hebt geschilderd, kan de steiger afgebroken, of aan een andere zijde van de woning geplaatst, zodat je eventueel aan twee gevels tegelijk kunt werken.

Reinigen, schuren, repareren, gronden, aflakken:
Dit is globaal de volgorde die je aanhoudt. Ook dit is weer afhankelijk van de tijd die je hebt en de snelheid van werken. Werk in principe voor, dat wat je per dag(deel) kunt afwerken. B.v. als je reinigt en schuurt, maar te lang wacht met schilderen, zal de ondergrond weer vervuilen en moet je de ondergrond weer opnieuw reinigen. (gebrek aan tijd, regen etc.)

Bij openslaande ramen eerst de sponning van het kozijn schilderen, daarna het raam zelf, anders sta je met een nat geschilderd raam in je rug, dat je niet aan kunt pakken. Als je met meerdere kleuren werkt, is het 't makkelijkste om per verdieping per kleur te werken.

Bij een hete of felle zon werk je indien mogelijk voor de zon uit. Begin op tijd en werk niet in de volle zon. Start aan de zonkant, zodat je elders verder kunt als de zon op haar heetst is.

Hoop dat het zo duidelijk is.

Mvg - Sjaak

Door Andre op 15-03-2009

Hallo,
Wat een beetje tegenstrijdig lijkt is dat je geen Alkydlak op een acryllak aan kan brengen.
Wel is het mogelijk om alkydlak op een acrylaatkit aante brengen??
En kunnen op die manier ipv plamuur dan ook wel acrylaatkit in de scheurtjes e.d.(mits niet te groot) gebruikt worden?

Gr Andre Reactie infoteur op 15-03-2009:Beste Andre,

In principe klopt je opmerking. Maar...bij het met alkyd overschilderen van een heel oppervlak wat bewerkt is met acryl ontstaat te veel spanningsverschil tussen de materialen onderling. Acryl is elastischer, zodat dit tot scheuren en onthechting kan leiden.
Bij het -door mij bedoelde- gebruik van acrylkit gaat het om aansluitingen en overgangen tussen materialen. Daar waar twee verschillende materialen aansluiten bestaat de meeste kans op rek en krimp, door verschillen in de materialen of lengte- en breedtestructuur van eenzelfde materiaal dat op elkaar aansluit.
Bij gebruik van acrylaatkit heb je nooit de garantie dat er geen scheuren (of spanningsverschil) ontstaan, maar in de meeste gevallen voldoet de kit -zeker voor particulier gebruik- uitstekend om een strak resultaat te behalen. (het werkt b.v. bij glaskanten altijd nog makkelijker en duurzamer af dan de stopverf van weleer). Gebruik van een geschikte plamuur voor de te bewerken ondergrond heeft de voorkeur boven acrylkit, met uitzondering van verstekken en overgangen. Ik zou kit niet gebruiken als alternatief voor plamuur, maar als aanvulling.
Het beste is tot slot......helemaal niet plamuren. (plamuur is de zwakste schakel in een verfsysteem) Maar ja, dat is veelal bij onvoldoende afdichting/bescherming of een esthetisch onverantwoorde ondergrond geen optie.

Mvg - Sjaak

Door Noor blankestijn op 30-12-2008

Hoi,

ons huis is tweejaar geleden met een watergedragen verf geschilderd, dit is van zo'n slechte kwaliteit dat nu alles overgeschilderd moet worden. onze vraag is..... hoe moeten wij te werk gaan om een terpetine gedragen verf over een watergedragen verf te schilderen.

groet noor Reactie infoteur op 30-12-2008:Beste Noor,

Ik ga er even van uit dat het 't buitenschilderwerk betreft ?

Helaas kan een terpentineverdunbare verf niet over een acrylverf verwerkt worden.

Officieel luidt het antwoord:
acrylverf laat zich niet afbranden; dus.....
de verflagen verwijderen met verfafbijt tot op de kale ondergrond en vervolgens een nieuw, terpentineverdunbaar systeem opbouwen (grondverf, aflak e.d.). Dit is officieel de beste (enige) oplossing !

Ik kan me echter voorstellen dat dit onbegonnen werk is. Niet officieel advies is:
wacht -als de ondergrond het toelaat- nog een paar jaar, zodat de 'fut' uit de verf is. Schilder het geheel vervolgens over met een kwalitatief goede universele grondverf en bouw vervolgens het verfsysteem met een terpentineverdundaar op. (wel eerst goed reinigen en schuren) Bij deze wijze moet je wel bedacht zijn op spanningsverschil tussen beide verfsystemen. Elk systeem heeft haar eigen elasticiteit. Een schildersbedrijf zal hier dan ook geen garantie op geven. Doe je het echter zelf, dan kun je de eventuele gebreken zelf in de gaten houden en tussentijds en vroegtijdig herstellen.

Als je tot het zelf schilderen besluit, zal je bemerken dat acrylverf zich moeilijk laat schuren met regulier schuurpapier. Gebruik hier dan grove schuurpads voor. (van 3M) Druipers en grove oneffenheden steek je weg of je gebruikt een scherpe verfkrabber.

Je kan verder de handelswijze aanhouden zoals ik in de artikelen beschreven heb.

Mvg - Sjaak