Biologische bestrijding - De wollige dopluis

De wollige dopluis, ook wel hydrangeadopluis genoemd, komt voor op houtige gewassen, zoals hortensia, camelia en magnolia, maar ook op linde, esdoorn, hulst e.a. Bij ernstige aantasting kunnen de luizen de planten verzwakken.

Uiterlijke kenmerken

De wijfjes van de wollige dopluis of hydrangeadopluis, Pulvinaria hydranten (Orde: Hemiptera; Familie: Coccidea) zijn slechts 3 tot 4 mm groot en zitten onder een lichtbruin schildje aan de onderkant van het blad, op de bladsteel of op een tak. In juni vormen ze opvallende, langwerpige eiermassa's achter het schildje, waardoor ze een totale lengte krijgen van 1 cm. De larven die uit de eieren komen zijn slechts 1 mm lang, geelbruin en vrijwel niet te onderscheiden.

Biologie

De jonge larven lopen aanvankelijk over de planten rond en in dit stadium worden ze wel 'crawlers' genoemd. Na enige tijd blijven ze langs een bladnerf zitten, waar ze plantensap zuigen en honingdauw afscheiden. In de herfst, als de larven het derde stadium bereikt hebben, verlaten ze het blad om op takken en twijgen te overwinteren. In het volgend voorjaar ontwikkelen de larven zich verder en worden ze volwassen wijfjes, die in juni hun eiermassa's vormen. Mannetjes treden bij deze soort nauwelijks op; de voortplanting is overwegend parthenogenetisch, d.w.z. de eieren ontstaan zonder bevruchting. Wind, vogels en insecten zorgen voor de verspreiding van de eieren.

Schade

• De belangrijkste schade treedt op door de afscheiding van honingdauw. Op de honingdauw kunnen zich roetachtige schimmels vestigen, waardoor de bladeren zwart kleuren en er minder zonlicht op ze valt. Hierdoor verzwakken de bladeren en vallen ze vroegtijdig af.
• Als zich erg veel dopluizen op een plant bevinden, wordt de plant ook rechtstreeks door het zuigen verzwakt.

Natuurlijke vijanden

Net als andere dopluizen, heeft de wollige dopluis natuurlijke vijanden. Ze worden aangevallen door lieveheersbeestjes, sluipwespen en entomofage schimmels.

Behandeling

• Voor de bestrijding van de wollige dopluis is commercieel een inheems lieveheersbeestje te verkrijgen: het viervleklieveheersbeestje, Exochomus quadripustulatus. Zowel de volwassen kevers als de larven vreten van de luizen en de eieren.
• Ook kunt u de sluipwesp, Coccophagus spp. verkrijgen, maar deze werkt het best bij temperaturen boven de 18 °C. De wijfjes van deze wespen leggen eieren in de larven van de luis en de wespenlarven ontwikkelen zich door hun gastheer langzaam van binnenuit op te vreten. Aldus geparasiteerde dopluizen kleuren zwart, en zijn daardoor goed te onderscheiden.

Tips

• Bij geringe aantasting kunt u de dopluizen doodknijpen of doodwrijven en vervolgens met een krachtige waterstraal wegspuiten.
• Ook kunt u de bladeren bespuiten met een oplossing van groene zeep of afwasmiddel in water.
• Ernstig aangetaste planten kunt u het best helemaal terugsnoeien. Gooi de takken en bladeren in de biobak, niet in de composthoop!

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten, ga naar Biologische bestrijding deel 1 of naar Biologische bestrijding deel 2