InfoNu.nl > Huis en Tuin > Creatief > Breien: terug van nooit echt weggeweest

Breien: terug van nooit echt weggeweest

Breien: terug van nooit echt weggeweest Breien is weer in, hoewel het nooit helemaal uit is geweest. Moderne meiden breien zelf een sjaal of een hoesje voor hun i-Phone. Voor alle benodigdheden hoef je niet eens de deur meer uit; mooie garens, breinaalden en patronen zijn ook via webshops verkrijgbaar. Websites over breien hebben zelfs filmpjes met uitleg over breien. En anders is er altijd nog oma.

Breien: toveren met één draad

Breien wordt officieel omschreven als een manier om van één lange draad een elastisch weefsel te maken, waarvoor twee of meer naalden zonder ogen worden gebruikt. Hiervoor worden voornamelijk wol, katoen en acryl gebruikt maar breien kan ook gedaan worden met ander materiaal; als het maar tot garen gevormd kan worden. Werd breien vroeger alleen handmatig gedaan, tegenwoordig gebeurt dit bijna alleen met breimachines. Een van de voordelen hiervan is dat er (nog) dunnere garens kunnen worden gebruikt waarmee een zeer fijn en sterk weefsel gemaakt kan worden, mede doordat er garens worden gebruikt die bestaan uit bijvoorbeeld een combinatie van acryl en katoen.

Bij handmatig breien worden breinaalden in verschillende diktes gebruikt en ook de garens zijn er in verschillende diktes. Voor het breien kan worden gekozen uit een groot aantal breisteken die elk een eigen patroon vormen bij het breien. Door het materiaal en kleur(en) van het garen in combinatie met de gekozen breisteken ontstaan talloze mogelijkheden en ontstaat een uniek breiwerk.

Breien / Bron: Romary, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Breien / Bron: Romary, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Ouwe sokken: de geschiedenis van breien

Het is niet duidelijk waar de techniek van het breien precies is ontstaan, maar er wordt al duizenden jaren gebreid. Zelfs in Egyptische graven uit de 3e tot de 6e eeuw werden al gebreide sokken gevonden, ook al waren die gemaakt uit een aantal kortere draden. Later nam breien als industrie een belangrijke plaats in: in de Middeleeuwen waren het de vrouwen die aan het spinnenwiel zaten om wol te spinnen, waarna de mannen ermee weefden en breiden.

Het eerste breiersgilde werd in 1527 opgericht in Parijs: La guilde de Saint Fiacre (Sint Fiacrus-Gilde). Niet lang daarna volgden andere Europese steden en had elke stad zijn eigen breiersgilde. Het waren mannen die het ambacht uitoefenden; voor vrouwen was dit verboden terrein behalve voor weduwen van mannen die voor hun dood werkzaam waren in het gilde, zij mochten het werk van hun overleden man voortzetten. Hoewel in het begin alleen sokken en kousen werden gebreid, kwamen er later ook andere gebreide kledingstukken. Een leerling bij het gilde had een leertijd van zes jaar nodig voordat hij het vak beheerste. Schaapherders en vissers breiden vaak, dit gebeurde nog tot in de 20e eeuw. Na de 19e eeuw zijn het vooral vrouwen die zich ermee bezig houden.

Automatisering: de breimachine

De eerste breimachine dateert van 1589 en werd uitgevonden door William Lee, een Engelsman. In de eeuwen daarna werd hiervan gebruik gemaakt totdat een andere Engelsman, William Cotton, in 1864 een geavanceerder type uitvond: de full-fashioned breimachine. Hierop werden de aparte onderdelen van een kledingstuk voorgevormd gebreid waarna ze in elkaar konden worden genaaid. Hierbij kon ook materiaal worden bespaard. De breimachines werden mechanisch aangedreven vanaf de 19e eeuw, en dezelfde tijd werd ook de eerste rondbreimachine ontwikkeld voor het breien van kousen. In de eeuw daarop werden de machines steeds sneller en ook de mogelijkheden vergroot.

Breien als hobby

Met de komst van geavanceerde breimachines en door toenemende welvaart werd breien met de hand steeds meer een hobby: een bezigheid die je voor je lol doet en niet omdat het nodig is. Wie tegenwoordig een handgebreide trui wil kopen is extra duur uit omdat er veel meer tijd gaat zitten in de vervaardiging ervan; tijd kost nou eenmaal geld. Ook machinebreien wordt als hobby gedaan, en vereist de nodige kennis van de (computergestuurde) apparatuur waarmee gewerkt wordt. De mogelijkheden die breimachines hebben zijn talrijk en voor het werken ermee worden dan ook speciale cursussen gegeven.

De handwerkjuf

De meeste vrouwen die vóór 1970 op de lagere school hebben gezeten hebben daar nog leren breien en voor menigeen zijn de lessen in breien in de herinnering blijven bestaan als niet zo prettig. Het was niet elk meisje gegeven om het nut of de lol in te zien van het insteken - omslaan - doorhalen - af laten gaan, dat als een mantra door de handwerkjuf werd herhaald. Op vooruitstrevende scholen kregen in de jaren '70 ook de jongens les in handwerken, zoals breien. Later verdwenen deze lessen op scholen steeds meer. Tegenwoordig worden handwerklessen alleen nog op de Vrije School gegeven.

Vrouwenhand

Breien kan voor de ware (oudere) breister meer dan zomaar een hobby zijn; misschien heeft het er wel mee te maken dat vrouwen zich door de jaren heen vooral te allen tijde nuttig dienden te maken. Een getuige hiervan is bijvoorbeeld de uitdrukking: "een vrouwenhand en een paardentand mogen nooit stil staan. Als het werk overdag was gedaan, wachtte in de avonduren nog het verstelwerk en het breien (en stoppen!) van bijvoorbeeld sokken. Opgroeiende meisjes wisten niet beter; de gezinnen waren vaak groot en veel geld voor kleding was er meestal niet. En al is het verplichte, uit noodzaak geboren breien verdwenen, ook nu zijn er nog genoeg (ook jongere) vrouwen die breien als hobby hebben en "altijd wat op de pennen hebben staan".

Breiwerk op een rondbreinaald / Bron: Clancy Ratliff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)Breiwerk op een rondbreinaald / Bron: Clancy Ratliff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)

Breien in de trein

In de jaren '70 van de twintigste eeuw was breien een ware rage en overal kon je het meisjes en vrouwen zien doen: in de collegebanken, de trein of in de pauze op het werk. Wolwinkeltjes schoten als paddenstoelen uit de grond, en elk jaar kwam de HEMA met een eigen breiboek. Maar na de jaren '80 raakte het hobbybreien steeds meer op de achtergrond. De rage was voorbij, de meeste wolwinkels ging failliet. Rond de eeuwwisseling waren winkels waar je een knot wol kon kopen met een lampje te zoeken. De nieuwe generatie meiden was niet met de techniek van het breien opgegroeid en beschouwde het als een iets dat hun grootmoeders alleen nog deden, en breien kreeg een oubollig imago.


Julia Roberts

Maar zoals vaker met trends in de mode gebeurt: ze komen terug, al is het net weer even anders. Sinds een paar seizoenen zijn gebreide kledingstukken weer in. Mooie kleurige truien, grofgebreide sjaals, beenwarmers en spencers zijn weer terug van weggeweest en daarmee is het hobbybreien opnieuw een trendy bezigheid geworden, al is het misschien op kleinere schaal dan toen. Zelfs filmsterren hebben hun coming-out gehad als breister, zoals bijvoorbeeld Julia Roberts, die wereldkundig maakte dat zij in de pauzes op de filmset graag breidt.

De roze sjaal en de boze burgemeester

Voor de doorgewinterde breister is niks zo heerlijk als breien bij bijvoorbeeld een spannende film op de televisie. Breien heeft iets gezelligs, kneuterigs en werkt vaak rustgevend op zowel de breister als de mensen in haar buurt. Toch geldt dat laatste niet voor iedereen. Een paar jaar terug stond het volgende berichtje in het Noord-Hollands Dagblad te lezen:

Venlo boos op breiend raadslid

" Raadslid Marjoleen Sanders-Kreemers heeft de woede van de gemeenteraad van Venlo op haar hals gehaald door tijdens de algemene beschouwingen te gaan breien. Burgemeester Hubert Bruls noemt het ongepast wat het raadslid heeft gedaan en zal haar vragen dit voortaan te laten. Terwijl de politici met elkaar in debat gingen over de begroting zat Sanders-Kreemers vanaf negen uur in de ochtend tot laat in de middag doodleuk te breien aan een roze sjaal. Er werden diverse opmerkingen over gemaakt, maar het raadslid trok zich er niets van aan. Ze vindt dat ze geconcentreerd blijft door het handwerken en wijst erop dat "breien heel erg in is". "

Praten en breien

De meeste mensen vinden waarschijnlijk dat je zoiets ook niet doet. Het geeft echter wel aan dat bezig zijn met breien voor een geoefende breister geen belemmering vormt voor de aandacht voor iets anders tegelijkertijd - integendeel zelfs, zoals uit het krantenbericht blijkt. Voor de burgemeester van Venlo is het echter niet duidelijk dat "praten en breien" uitstekend samen kunnen gaan. Maar die is dan ook een man en die blinken, zoals genoegzaam bekend, meestal niet uit in multi-tasking. De uitdrukking is heel waarschijnlijk bedacht door vrouwen.

Brei voor je lijf

Wie graag eens wil breien maar (nog) niet bedreven is in de kunst ervan zou kunnen beginnen met een sjaal of met beenwarmers. De laatste kunnen met een kleine rondbreinaald worden gebreid, zodat steeds gewerkt wordt aan dezelfde kant van het breiwerk. Voor degenen die het motto "grote stappen, snel thuis" huldigen, is het aan te bevelen om heel dikke breinaalden en bijpassend garen te gebruiken; een avondje breien bij de buis en klaar is je sjaal.

Bron: Pål Berge, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)Bron: Pål Berge, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)

...of voor je i-Phone!

Een andere, nog eenvoudiger mogelijkheid is een hoesje voor je i-Phone of mobiele telefoon; kies je eigen combi van kekke kleuren en maak er meteen een paar! In handwerkwinkels of webshops zijn prachtige garens te koop, en ook de andere benodigdheden zijn er te krijgen, zoals breinaalden en patronen. Heb je de smaak eenmaal te pakken dan kun je de uitdaging aannemen eens met wat ingewikkelder patronen en kleurencombinaties te werken. Een paar sokken, of een babytruitje voor je nichtje. Instructies voor de techniek kun je halen uit moderne breiboekjes, maar ook op internet staan filmpjes en zijn er genoeg websites die uitgebreide uitleg geven. En anders is er altijd nog je oma.

Voor je het weet ben je zomaar toegetreden tot het moderne gilde van "Breisters van de Eenentwintigste Eeuw".

Lees verder

© 2010 - 2019 Lexia, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Benodigdheden en materialen om te breienBenodigdheden en materialen om te breienLeren breien begint met het hebben van de juiste materialen. Gelukkig heb je niet veel nodig om te kunnen breien en zijn…
Knifty knitting: Breien op de breiringBreien is helemaal hip, maar in plaats van met je breinaalden aan de slag te gaan, kun je ook breien met een breiring. B…
Breien: kabels, kant, recht en averechtBreien: kabels, kant, recht en averechtHandwerken is een populaire creatieve bezigheid, vooral voor vrouwen. Er zijn allerlei mogelijkheden om te handwerken. T…
Soorten breinaaldenBreien heeft niet veel meer nodig dan wol en naalden. Ondanks dat deze hobby weinig materiaal behoeft is er wel een over…
Brei je eigen vlechtsjaalIn de koude wintermaanden is het heerlijk om lekker weg te duiken in een warme sjaal. Dat is helemaal leuk als je de sja…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Breien: terug van nooit echt weggeweest"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Caroline Paque, 20-11-2015 11:17 #1
Beste,
Zou iemand mij kunnen zeggen welke steek dit is en eventueel de beschrijving ervan?
Zie onderstaande link voor foto.
http://huis-en-tuin.infonu.nl/artikel-fotos/lexia/17221104810-thumb1.jpg

Infoteur: Lexia
Laatste update: 28-07-2015
Rubriek: Huis en Tuin
Subrubriek: Creatief
Special: Textiel
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 1
Schrijf mee!