Doe het zelf - Behangen en wandafwerking

Behangen - Doe Het Zelf. Er is een enorme keuze aan behang. Je kunt kiezen uit vele soorten, kleuren, dessins, patronen, structuren en kwaliteiten behang. Als je echt mooi en professioneel wilt behangen, zijn er een aantal zaken om rekening mee te houden. Dit artikel gaat in op het berekenen van het aantal rollen behang, de voorbewerking van de muren, de voorbehandeling en de verwerking van het behang zelf en tips en aanwijzingen voor een goed en professioneel resultaat.

Behangsoorten en beleving

Bepaal voor jezelf wat je wilt: papierbehang, textielbehang, schuimvinylbehang, glasvliesbehang etc. Ieder behang heeft zo een eigen kwaliteit en een eigen sfeer, beleving of uitstraling. Wil je kleur en contrast in je interieur, of juist rust. Wil je een wijkende kleur (zoals b.v. blauw), waardoor je kamer groter kan lijken, of ga je voor b.v. oranje dat weer veel opdringeriger is. Volg je een trend, of ga je voor een eigen identiteit? Kortom er is voor elk wat wils.

Algemeen: effecten in kleur en patroon bij je behangkeuze

• bij licht of rustig behang lijkt een ruimte groter
• bij felle kleuren of een donker behang lijkt een ruimte kleiner
• bij gebruik van een behang met verticale strepen of een verticaal patroon lijkt de ruimte hoger, maar de muren minder breed
• bij gebruik van een behang met horizontale strepen of een hroizontaal patroon lijkt een ruimte lager, maar de muren daarentegen breder / langer
• diagonale strepen en grote dessins of patronen maken een ruimte optisch kleiner

Behalve bovenstaande tips is het ook raadzaam rekening te houden met de uiteindelijke inrichting en de kleuren in je interieur die je voor ogen hebt. Eenvoudig gezegd: gebruik bijvoorbeeld geen druk of felkleurig behang als je later een kunstwerk aan de muur wilt hangen waar de aandacht op gevestigd moet worden. Het behang leidt dan de aandacht af van dat waar je de aandacht op wilt vestigen, n.l. het kunstwerk. Eenzelfde denkwijze kun je ook bij andere bijzondere objecten of meubels aanhouden.

Wat alle soorten behang echter wel gemeen hebben, is een goede voorbehandeling van de ondergrond, zodat je achteraf niet tegen lelijke oneffenheden aan zit te kijken. Uiteindelijk verhult behang weinig tot niets. Lelijke plekken of oneffenheden in de ondergrond blijf je altijd zien, vooral bij strijklicht of bij het kijken langs de muur.

Behang en Behangen Tips

• Het is altijd raadzaam om de oude lagen behang eerst te verwijderen, zodat de muren kaal zijn. Je behangt anders altijd over de 'problemen' van een ander. Dit verwijderen doe je het beste met een behangafstomer. Behang dat al eens afgewerkt is met latex of verf kan problemen geven met afweken, evenals vinylbehang. De stoom slaat hierbij namelijk niet makkelijk door het behang, zodat het moeilijk afweekt van de ondergrond. Het is dan raadzaam het behang in te krassen met b.v. de zijkant van een plamuurmes, zodat het stoom achter het behang kan komen. Het gebruik van een egelroller -welke je bij vele behangspeciaalzaken kunt huren of lenen- kan natuurlijk ook. Zie voor de egelroller het artikel Behangen - Gereedschap.
• Pas als je het behang volledig hebt verwijderd, heb je zicht op de staat van de ondergrond of de conditie van het stucwerk. Het spreekt voor zich dat de ondergrond vast en zo vlak mogelijk moet zijn, voordat je opnieuw gaat behangen.
• Loszittend stucwerk zal je eerst moeten wegsteken en repareren met een geschikte muurvuller: oneffenheden zal je moeten plamuren (egaliseren). Dit kan met Alabastine of een andere geschikte muurvuller. Mocht er sprake zijn van vochtplekken of schimmel, probeer dan te achterhalen of dit oude (droge), of verse (vochtige) plekken zijn. Als schimmel oud is, verpoedert het als je eroverheen wrijft; bij vocht kan je het voelen. Zijn het oude plekken, dan sluit je deze af met een isoleer, na de dode schimmel eerst weggeschuurd te hebben. Zijn ze vers, dan zal je helaas de oorzaak eerst weg moeten nemen anders slaat het weer door je behang heen, of leidt het tot onvoldoende hechting van het behang.
• Heb je de geplamuurde plekken geschuurd en twijfel je of de ondergrond erg zuigt of niet, behandel de muren dan met een (sterk) verdunde behangerslijm (voorlijmen). Het kost je weinig meer energie en bij het aanbrengen van je nieuwe behang heb je er profijt van. Doordat de zuiging van de ondergrond minder is kun je langer en beter met het nieuwe behang schuiven tijdens het aanbrengen van het behang. De voorlijm moet je wel eerst goed laten drogen om te veel uitzetten van het behang te voorkomen
• Vóór je gaat behangen kan je de muur met een breed (20-30 cm) plamuurmes of stucmes schrapen, om zodoende de achtergebleven restjes/korreltjes te verwijderen. Haal het plamuur- of stucmes voorzichtig –als het ware- duwend langs de muur om beschadiging van de muur te voorkomen. Licht opschuren kan ook, maar dit geeft aanzienlijk meer stof.
• De behangerslijm een dag van te voren aanmaken, zorgt ervoor dat de lijm kan 'rotten', waardoor deze beter verwerkt. Belangrijk is ook om de juiste lijm-/waterverhouding aan te houden, omdat dit bepalend is voor het uitzetten en krimpen van het behang

Beter Behangen - Doe het zelf

• Bepaal als je een patroonbehang hebt, hoe je met je patroon uitkomt. Zorg ook dat je –in het zicht- met een hele baan begint, zodat je mooi uitkomt en niet b.v. een strookje van 3 cm. naast de entree-deur hebt.
• Begin in principe met de eerste baan behang loodrecht. Trek b.v. een potloodstreepje op de muur of gebruik een loodlijn, daar waar de eerste baan moet komen. Heb je een oud scheef huis, speel dan met het verloop. Het is natuurlijk niet mooi als je loodrecht behangt, maar je muren, deuren en kozijnen in huis scheef zjn. Zoek dan de 'middenweg', zodat het voor het oog klopt. Dit is vooral bij patroon- of streepjesbehang van belang.
• Tegenwoordig moet je behang bijna altijd stotend plakken (tegen elkaar aan plakken) en niet meer overlappen. Daarom maakt het in principe ook niet meer uit waar je begint (vroeger van het raam / licht af, zodat je bij binnenkomst van een ruimte langs de naden keek).
• Gebruik voldoende behangerslijm op de juiste (voorgeschreven) dikte en verdeel deze gelijkmatig. Sla de baan behang na het inlijmen dubbel en laat de lijm voldoende lang inweken. Houd de door de fabrikant aangegeven inweektijd aan; deze is afgestemd op de soort behang. Ga je te snel plakken, dan blijven er na droging blaasjes achter in de vorm van boomschors en trekken deze niet meer weg. Door het inweken zet het behang een beetje uit, waardoor het later op de muur strak en egaal opdroogt.
• Breng het behang zo strak mogelijk aan, wrijf de luchtblaasjes gelijkmatig weg naar de zijkanten en boven- en onderkant. Luchtblaasjes die pas tijdens de droging ontstaan, komen door lucht in de muur en trekken nadien altijd strak weg.
• Zoals gezegd: stoot de banen behang tegen elkaar en overlap niet (bouwbehang en goedkoop papierbehang uitgezonderd). Snij overtollig behang weg met een scherp stanleymes, langs een snijliniaal. Overtollige en gemorste lijm direct verwijderen met schoon leidingwater, om vlekvorming op het behang te voorkomen.
• Rol de naden na met een nadenroller. Geldt niet voor papierbehang waar een reliëf is ingeperst.

Behang - verwerking

Voor bepaalde behangsoorten geldt een andere manier van werken. Hierbij wordt de muur ingesmeerd met lijm en het behang droog verwerkt (zie ook onderstaande symbolen). Voor een dergelijke verwerking van het behang, zie het artikel waarin het verlijmen en afwerken van glasweefselbehang beschreven is.

Kijk voor het benodigde en juiste behangersgereedschap bij het artikel Behangen - Gereedschap. Hierin vind je ook een korte beschrijving en het gebruikersgemak van de verschillende behangersgereedschappen en diverse hulpmaterialen die bij het behangen van nut kunnen zijn.

Uitgangspunt en aandachtspunten bij het meten, kopen of bestellen van het aantal rollen behang:

• Ga voor de standaardmaten (en het rekengemak) van een rol behang uit van een lengte van 10 meter, bij een breedte van 50 centimeter. In de praktijk zullen de rollen iets langer en iets breder zijn, zodat je altijd goed uitkomt.
• Het aantal benodigde rollen behang met een verspringend patroon of motief is altijd afhankelijk van de grootte van het patroon of motief. Een verspringend patroon van bijvoorbeeld 12 cm. werkt uiteraard voordelig dan een verspringend patroon van 64 cm.
• De in de tabel aangegeven aantal benodigde rollen zijn dan ook gemiddelden. Laat het aantal rollen dat je nodig hebt -bij twijfel- voorrekenen in de behangspeciaalzaak. Bedenk hierbij wel, dat het verbruik ook afhankelijk is van de manier van werken van de 'behanger' en het materiaalverlies tijdens het behangen.
• Koop je behang uit voorraad, dan kunnen de rollen behang die je over hebt veelal worden teruggebracht. Kies en bestel je behang uit de behangstaalboeken, dan is dit doorgaans niet mogelijk.
• Controleer de rollen behang -vóór het verwerken- altijd op kleur- en aanmaaknummer.
• Verwerk het behang volgens de symbolen die op het etiket zijn aangegeven. (stoten, storten etc.)
• Stem de keuze van de behangerslijm af op de door de fabrikant aangegeven kwaliteit en lijmdikte. Deze gegevens zijn - samen met de inweektijd bij het verwerken van het behang- belangrijk voor het mooi en strak opdrogen van het behang op de muur. (uitzetten en krimpen)
• Heb je -per ongeluk- verschillende aanmaaknummers, verwerk dan het behang met eenzelfde aanmaaknummer per volledige breedte van een muur .

Aantal benodigde rollen behang met patroon

Wandhoogte in meters	2.10 - 2.40 meter	2.45 - 3.05 meter
Wandlengte in meters	4 - 6 - 8 - 10 - 12 - 15 - 18 - 21 - 24	4 - 6 - 8 - 10 - 12 - 15 - 18 - 21 - 24
Aantal rollen behang	3 - 3 - 6 - 07 - 08 - 10 - 12 - 14 - 16	3 - 3 - 6 - 07 - 08 - 10 - 12 - 14 - 16

Aantal benodigde rollen behang zonder patroon

Wandhoogte in meters	2.10 - 2.40 meter	2.45 - 3.05 meter
Wandlengte in meters	4 - 6 - 8 - 10 - 12 - 15 - 18 - 21 - 24	4 - 6 - 8 - 10 - 12 - 15 - 18 - 21 - 24
Aantal rollen behang	2 - 3 - 4 - 05 - 06 - 08 - 09 - 11 - 12	3 - 4 - 6 - 07 - 08 - 10 - 12 - 14 - 16

Behang - Symbolen / kwaliteitsaanduiding

Behang - Symbolen met betrekking tot reinigen
Kan met schoon leidingwater en spons worden afgenomen
Afwasbaar met spons en schoon leidingwater met een zachte zeep
Vlekken zonder olie, vet of andere agressieve stoffen kunnen met spons en in schoon leidingwater opgeloste, vloeibare synthetische zeep verwijderd worden
In water oplosbare vlekken kunnen met een milde zeepoplossing met een spons of zachte borstel met schoon leidingwater verwijderd worden
Extra goed afwasbaar met spons of zachte borstel
Behang - Symbolen met betrekking tot verbleken onder invloed van UV-stralen
Voldoende lichtbestendig
Meer dan voldoende lichtbestendig
Goed lichtbestendig
Zeer goed lichtbestendig
Uitstekend lichtbestendig
Behang - Symbolen met betrekking tot een patroon en de verwerking
Patroonloos. Het behang heeft géén patroon en de banen kunnen naast elkaar doorgeplakt worden
Recht patroon. Rekening houdend met de hoogte van het patroon kunnen de banen naast elkaar doorgeplakt worden
Verspringend patroon. Het patroon verspringt enkele tot vele (soms meer dan 60 cm.) centimeters. Het patroon moet bij de banen onderling mooi doorlopen
Storten. De banen moeten volgend op elkaar, om en om verwerkt worden
Behang - Symbolen met betrekking tot de wijze van verlijmen
Behang inlijmen en volgens de voorschriften laten inweken, onder gebruik van een behangtafel
Muur inlijmen met vachtroller of blokwitter; het behang wordt droog verwerkt
Voorgelijmd; het behang hoeft slechts bevochtigd te worden
Behang - Symbolen met betrekking tot het verwijderen
Behang is direkt, in het geheel van de muur te verwijderen zonder hulpmiddelen
De bovenlaag is te verwijderen, de onderlaag blijft achter, waardoor een gladde ondergrond blijft bestaan
Het behang moet nat worden gemaakt met behangafweek of een behangafstomer en kan daarna met een steekmes of plamuurmes verwijderd worden

Latex of muurverf als alternatief

Niet iedereen zal bij de afwerking van de muren voor behang kiezen. Het alternatief voor behang zal dan veelal het gebruik en aanbrengen van latex of muurverf zijn. Kijk voor de kwaliteit en de verwerking van muurverven en/of het eventueel aanbrengen van een lambrisering bij de special Behangen en muurafwerking © 2007 - 2010 Jvd, gepubliceerd in Doe Het Zelf (Huis en Tuin) op 20-05-2007, laatst gewijzigd op 12-09-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jvd is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Behangen en schilderen.

Verwante artikelen

• Kies je muurbekleding zorgvuldig: Op diverse plekken in het huis hebben muren veel te lijden. Denk bijvoorbeeld eens aan de ingang of aan smalle ruimten waar je voorwerpen moeilijk kunt draaien. Uiteindelijk…
• Klussen: behangen - papier, duplex, vinyl, glasvezel, vlies: Sommige mensen houden niet van geschilderde muren en kiezen liever voor behang. Behang heb je in alle soorten en maten. Om het zelf te doen is nie…
• Doe het zelf - Glasweefselbehang - Wandafwerking: Glasweefselbehang Doe Het Zelf. Glasweefselbehang en vliesbehang is een type behang dat in het verleden veel in kantoren, ziekenhuizen en dergelijke werd toe…
• Basiskennis voor het behangen: Behangen is de doe-het-zelf klus bij uitstek. De meeste rollen behang die in de bouwmarkt over de toonbank gaan, worden door doe-het-zelvers thuis verwerkt. Net zo belangrijk a…
• Hoe moet je behangen?: Als medewerkster in een doe het zelf centrum, wordt mij regelmatig uitleg gevraagd hoe mensen dingen het beste kunnen doen. Ik probeer het dan zo simpel mogelijk uit te leggen, zodat i…

Bronnen en/of referenties

• Mobiele Verf Service