Waterleiding zelf aanleggen

In principe mag u alle werkzaamheden aan de waterleiding binnenshuis zelf uitvoeren, met uitzondering van de aansluiting op het openbare net. Daar mag alleen het waterleidingbedrijf of een erkend installateur aankomen.

Waterleiding aanleggen

Voor de installatie van waterleidingen heeft u de keuze uit koperen en kunststof buizen. Koper is uitermate goed bestand tegen corrosie en zeer flexibel. Het materiaal bestaat in meerdere uitvoeringen:

• Pijplengtes en fittingen voor aanleg van leidingen over grotere afstanden en de basisinstallatie binnenshuis.
• Verchroomd koperen buis van de rol voor het aansluiten van kranen.
• Roodkoperen buis van de rol voor leidingwerk binnenshuis.
• Zwaarder materiaal voor professioneel gebruik

Voor verbindingen en aftakkingen zijn talrijke koppelingen verkrijgbaar in alle mogelijke vormen. Minder gebruikelijk in Nederland zijn geschroefde leidingsystemen voor speciale toepassingen, zoals bij waterpompen. Hierbij worden de buizen met wartelmoeren onderling aan elkaar geschroefd.

Het solderen van koperen leidingen
Om de basisinstallatie binnenshuis in gesoldeerde koperen leidingen uit te voeren, is het absoluut noodzakelijk om goed met de soldeerbrander overweg te kunnen, een techniek die niet elke doehetzelver beheerst. Bij het solderen bestaat een concreet brandgevaar. Let dus goed op dat zich geen licht ontvlambare stoffen in de direct nabijheid bevinden. Vermijd verder ook brandbare ondergronden als houten vloeren. Een emmer water bij de hand is niet verkeerd: ten eerste kunt u het uitharden van het soldeerwerk bespoedigen door de gesoldeerde verbinding kort onder te dompelen. Ten tweede heeft u bluswater bij de hand als er onverhoopt toch iets mis zou gaan.

Het verwerken van kunststof leidingen
Kunststof waterleidingen zijn tegenwoordig voor de doe-het-zelver ook zonder speciale voorkennis te installeren. Daarbij gebruikt u messing knelkoppelingen die alleen maar aangedraaid hoeven te worden. De installatie ervan wordt nog verder vereenvoudigd door het gebruik van kant-en-klare systeemelementen. Aangezien de buizen zich makkelijk laten buigen zijn er minder koppelingen nodig dan bij de installatie van koperen buis.

Maar ook de installatie met kunststof buizen heeft nadelen: de koppelingen en de systeemonderdelen zijn relatief duur. Bovendien is het warmteverlies van de warmwaterleidingen groter dan bij koperen buis. Tot slot moeten de buizen zeer zorgvuldig verbonden worden om te voorkomen dat er lekkages ontstaan.

Installatie met koperen pijp

De basisinstallatie binnenshuis met koperen leidingen vereist een nauwkeurige planning, omdat niet alleen voor alle vertakkingen en aansluitingen de juiste fittingen nodig zijn, maar ook voor elke verbinding en verandering van richting. Stel dus, voordat u begint met de installatie, alle lengtes en hoeken vast, teken een exact plan en bereken precies hoeveel bochten, T-stukken, moffen, verloopstukken, wandbeugeltjes en lengtes pijp u nodig heeft.

Voor zichtwerk en rechte stukken gebruikt u rechte buizen. Voor in de muur gefreesde leidingen kunt u buigzame roodkoperen leiding van de rol gebruiken op plaatsen waar u ruimte heeft om ruime bochten te trekken. Zo bespaart u zich het solderen van bochten.

Koperen pijp wordt in verschillende diameters aangeboden. Voor stand- en verdeelleidingen is 22 mm aan te bevelen, voor aansluitleidingen kunt u met 15 mm, of zelfs 12 mm, volstaan. Koperen waterleidingen worden normaliter gesoldeerd met tinsoldeer, een mengsel van lood en tin dat smelt bij een temperatuur van zo'n 240° C. Voor het solderen van leidingen met een diameter groter dan 22 mm worden andere soldeertechnieken gebruikt. Laat dit liever aan de vakman over.

Om de kwaliteit van het drinkwater te garanderen mag u alleen tinsoldeer en vloeimiddel gebruiken dat absoluut gifvrij is. Informatie daarover hoort op de verpakking te staan. Vraag er anders naar in de bouwmarkt.

In het professionele circuit worden koperen leidingen ook nog wel eens geïnstalleerd met geperste koppelingen. Dat gaat wezenlijk sneller dan solderen, maar het hanteren van de bijbehorende apparatuur is echt iets wat u aan specialisten moet overlaten.

Pijpmateriaal verwerken

Het aanleggen van rechte koperen leidingen is te verdelen in een paar stappen:

Op maat snijden en afbramen
Daarvoor zet u de pijpensnijder op de gewenste plek op de buis, draait hem licht aan en trekt hem vervolgens om de buis heen. Dit herhaalt u een paar maal, terwijl u telkens het snijwieltje natrekt, tot de buis is is doorgesneden.

Om stroomgeluiden te voorkomen moet u het snijvlak zorgvuldig van bramen ontdoen. Dat kan bijvoorbeeld met een dunne ronde vijl. Bij vervormde snijvlakken moet u de buis ook nog kalibreren, dus weer in de gewenste ronde vorm terugbrengen. Dat kan met een zogenaamde kalibreerdoorn en -ring.

Solderen
Vóór het solderen het uiteinde van de buis en de binnenkant van de fitting met fijn schuurpapier of staalwol blank schuren. Alleen bij zeer schone oppervlakken kan het tin met het koper een nieuwe legering vormen. Dan het vloeimiddel op het uiteinde van de buis aanbrengen. Dit middel etst de soldeerplek schoon en verhoogt de vloei-eigenschappen van het soldeer. Dan de te verbinden stukken in elkaar steken en met de soldeerbrander net zolang gelijkmatig verwarmen tot het vloeimiddel een lichte rookontwikkeling laat zien. Brander veilig wegleggen en het tinsoldeer tegen de soldeernaad houden. Het vervloeit en vult de naad op. Het tinsoldeer moet rondom zonder onderbreking doorlopen.

Aanleggen en testen
Waterleidingen kunt u in of op de muren aanleggen. Houdt minstens 20 cm afstand tot elektriciteitskabels en andere leidingen, zoals gasleidingen. Voor het wegwerken van leidingen hakt of freest u sleuven zo diep in de muur dat de leidingen er met isolatie en al in kunnen worden verzonken. Maakt u de sleuven niet groter dan strikt noodzakelijk. De buizen moeten zo diep zitten dat de sleuven na de installatie onzichtbaar dicht gestukadoord kunnen worden. Test in elk geval voor het bevestigen van de buizen of de sleuven diep genoeg zijn. Gebruik zowel in als op de muur geluiddempende bevestigingsbeugels.

Nadat u de complete installatie in of op de muur heeft aangelegd en bevestigd, moet u het systeem op waterdichtheid testen. Daartoe draait u bij alle tappunten provisorisch de kranen open. Vervolgens wordt het hele systeem grondig doorgespoeld en daarna worden alle kranen weer gesloten. Daardoor bouwt zich de normale druk in de leidingen op; Eventuele lekkages vindt u zo in een handomdraai.

Buigzame buis verwerken

Ook buigzame koperen pijp wordt meestal gesoldeerd. De stappen die u daarbij moet zetten zijn hetzelfde als bij het verwerken van rechte buizen. Bij het aanleggen kan een buigveer goede diensten bewijzen. Buigveren zijn te verkrijgen voor alle gangbare maten buizen. Een buis laat zich makkelijk in de gewenste richting buigen met een buigveer en u vermijdt het risico dat dunne buizen knikken. Verder kunt u elke gewenste bocht keurig hereiken.

Schuif de veer met de trechtervormige kant over de buis. Aangezien u de veer alleen in de richting van de trechter weer kunt afschuiven, verdient het aanbeveling de veer aan het korte einde van de buis op te schuiven. Buigen doet u met de hand. © 2008 - 2009 Serkozy, gepubliceerd in Doe Het Zelf (Huis en Tuin) op 12-08-2008, laatst gewijzigd op 14-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Serkozy is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Waterleiding aanleggen: Waterleiding aanleggen – Doe Het Zelf - De waterleiding komt veelal de woning binnen via een waterput bij de voordeur. Houdt er rekening mee dat u alleen aan de leidingen NA de waterm…
• Hypotheek voor tuin: Over het algemeen sluit u een hypotheek af als u een huis gaat kopen. Indien u een tuin laat aanleggen kunt u deze ook financieren middels een tweede hypotheek of een krediet.
• EHBO – een snelverbandje aanleggen: EHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een ongeluk(je) heeft gehad. Het gaat echt om de Eerste…
• Wettelijke regels voor de sanitaire installatie: De wettelijke regels voor sanitaire installaties hebben vooral betrekking op de kwaliteit van het drinkwater en de veiligheid van de installatie. Daarbij word…
• Water geeft extra dimensie aan de tuin: Wat is er heerlijker dan op een warme zomeravond verkoeling te zoeken aan de rand van de vijver en te genieten van murmelend water? Feit is dat het geluid van water on…