Het kweken van wortelen
Niets is zo lekker en gezond als uit je eigen tuin te eten. En dan helemaal een heerlijke onbespoten oranje wortel. Of wordt het toch een andere kleur wortel?! En het is helemaal niet moeilijk om zelf groente te kweken in je eigen tuin. Hieronder wordt beschreven hoe je makkelijk zelf wortels kunt kweken.De wortel teelt
Er bestaan veel verschillende wortels, maar de teelmanier is vrijwel hetzelfde. Alleen de winterpeen wijkt hier een klein beetje van af. Wortelzaad is in elk tuincentrum te verkrijgen. Vanaf begin februari t/m eind maart kan je de wortel al onder glas buiten telen. Dit onder glas zorgt er voor dat de het zaad en jonge worteltjes beschermd zijn tegen de vorst. Vanaf april is de glasplaat niet meer nodig en kan je gewoon zaaien.Voordat je met het zaaien begint kan je het beste een dijkje maken van aarde. De bovenkant van het dijkje druk je een beetje plat. Op dit dijkje zaai je de zaadjes. Je hoeft worteltjes niet bij te mesten, als je dat wel doet, dan rijg je misvormde worteltjes. Als je hebt gezaaid zorg er dan voor dat je het markeert. Wortelzaad is zo klein en donker van kleur, dat je het in de aarde niet meer terug ziet. Zorg er voor dat je het gezaaide gedeelte licht vochtig houd. Na 1 tot 4 weken beginnen de zaadjes zich te ontkiemen. Twee weken na het ontkiemen, moet je de worteltjes gaan uitdunnen. Door het zaaien zitten ze te dicht op elkaar. Dit uitdunnen heet verspenen. Als je geen zin hebt om te verspenen, meng je wortelzaad dan met radijszaad. Deze twee groentes kunnen perfect naast elkaar groeien. Na 4 a 5 maanden zijn de worteltjes groot genoeg om geoogst te worden. Wil je meerdere keren oogsten, zorg dan dat je om de twee weken nieuw zaad inzaait, zo kan je regelmatig worteltjes oogsten. Zorg er wel voor dat alle worteltjes voor de vorst geoogst zijn. Dit betekend dus dat je de laatste zaadjes in juni gezaaid kunnen worden en uiterlijk half november geoogst. Het oogsten doe je door voorzichtig recht omhoog aan het loof te trekken.
Ziektes in worteltjes
Zoals alle gewassen hebben wortelen ook natuurlijke vijanden. Hieronder vind je de vijanden van wortelen en wat er tegen kunt doen:- De wortelvlieg: legt zijn eieren bij de wortelhals. Vooral bij het uitdunnen, geeft dit een een aanlokkelijke reuk voor de wortelvlieg. Probeer het uitdunnen dan ook te doen tijdens regen achtige dagen of veel wind, dan is de wortelvlieg veel minder actief.
- Aaltjes: Plant afrikaantjes vlak bij de wortels. Aaltjes houden niet van afrikaantjes en blijven dus uit de buurt.
- Meeldauw: meeldauw in een witte poeder achtige laag over het loof, hierdoor sterf de hele wortel. Bestrijden alleen met chemische middelen.
- Konijnen: Deze schattige huppelende diertjes lusten deze groente erg graag. De enige oplossing is een stuk gaas om de wortelen te plaatsen, en dan hoog genoeg want konijnen kunnen hoog springen.
Hoe gezond zijn wortelen
Wortelen zijn erg gezond. De wortel bevat veel caroteen oftewel provitamine A. Provitamine A wordt gerelateerd ter voorkoming van kanker. De vitamine A zorgt er ook voor dat je niet nachtblind wordt.Wortelen zijn ook goed voor je gezicht. Met een mengsel van honing en geprakte gekookte wortelen kan je een masker maken die zuiverend voor je gezicht is.
Voedingswaarden per 100 gram:
- Eiwitten 1 gr
- Suikers 5 gr
- Vetten 0,2 gr
- Koolhydraten 5 gr
- Calcium 27 mg
- 44 mg Fosfaat
- verder provitamine A, mineralen, vezels,....
Wortelhapjes en gerechten
Er zijn veel verschillende soorten hapjes en gerechten met wortelen, maar je kan natuurlijk ook je eigen fantasie gebruiken. hieronder volgt een lijst:- Worteltaart
- Wortelnotentaart
- Hutsspot
- Worteltjes dopen in knoflooksaus
- Pompoenwortelsoep
- Gekookte worteltjes met roomsaus
- Wortel/komkommer/appelsalade
- Doperwtjes met worteltjes