Beitsen, vernissen en lakken van hout

Door hout te beitsen, te vernissen of te lakken kan dat op verschillende manieren worden opgeknapt. Zo kunt u met vernis de nerfstructuur beter laten uitkomen, maar misschien wilt u juist een dekkende laklaag aanbrengen. U kunt dat zelf doen mits u er tijd en geduld voor neemt. Want voor een perfect resultaat moet u enkele uren nauwkeurig aan het werk.

Beitsen

Door hout te beitsen kleurt u het en geeft u het bijvoorbeeld een mooi of antiek aandoend uiterlijk. Het heeft echter geen beschermende functie. Het gebeitste hout moet vervolgens in de was of in de blanke lak worden gezet.

Voor het beitsen moet het hout met fijn schuurpapier worden geschuurd en grondig gereinigd zijn. De beits wordt met een speciale beits-penseel opgebracht. Het meubelstuk wordt 'nat in nat', dus in één keer, afgemaakt. Zo wordt voorkomen dat randen of stroken een stuk sneller opdrogen dan de rest.

In de was zetten

Een behandeling met was is de eenvoudigste en snelste manier voor het onderhouden van onbewerkt hout te onderhouden. Was is er in verschillende dikten; Hij wordt met een kwast opgebracht of met een doek in het hout gewreven. Werk in de richting van de vezels. Was geeft het hout een licht glanzende, warme tint. Voor het opknappen van oude meubelstukken is er antiekwas voor verschillende houtsoorten verkrijgbaar.

Voordat het in de was wordt gezet moet hout met fijn schuurpapier geschuurd worden en stofvrij zijn. Als er een nieuwe waslaag op moet, is het voldoende de oude was er met fijne staalwol af te wrijven en een nieuwe aan te brengen.

Vernissen

Door hout te vernissen voorziet u dat van een licht glanzende, ondoordringbare laag. Vernis beschermt dus veel beter dan was. Bij vernis blijft - anders dan bij lak - de nerfstructuur van het hout zichtbaar. Dit zeer dunne vloeibare product voor het bewerken van hout binnenshuis is er in talloze kleuren en houttinten. Door te vernissen beschermt en kleurt u dus tegelijkertijd.

Hoe vaker u vernis opbrengt, des te duidelijker en donkerder wordt de kleur. Vernis wordt meestal in twee of drie lagen op het fijn geschuurde stofvrije oppervlak aangebracht. De eerste laag dient tegelijkertijd als gronding; Die moet 24 uur drogen en dan licht met fijn schuurpapier worden opgeruwd. Als u een bijzonder lichte tint wilt hebben, gebruikt u voor het gronden een kleurloze vernis en pas als tweede laag een getinte.

Hout lakken

Hout lakken is een methode om het houtoppervlak van een zeer krasbestendige matte of glanzende beschermlaag te voorzien. Er is lak in vele tinten en ook doorzichtige lak. Ook lakken vereist een grondige voorbewerking van het hout. Een perfect resultaat krijgt u alleen als u het oppervlak voor het lakken in de grondverf zet. De lak wordt daarna in een dekkende laag opgebracht.

Hout reinigen

Of men nu hout wil vernissen, lakken of in de was wil zetten, zelfs de meest handige klusjesman krijgt alleen een perfect resultaat als hij eerst het materiaal grondig voorbewerkt.

Nog onbehandeld hout wordt grondig gereinigd. Het best kunt u het onbehandelde hout met heet water afwassen. Bij sterke verontreiniging gebruikt u groene zeep en maakt u het oppervlak met een borstel grondig schoon.

Ook oude beits kunt u op die manier verwijderen. Het afwassen heeft niet alleen een reinigende werking: door het water zwellen de oppervlaktevezels op en veel kleine oneffenheden op het oppervlak verdwijnen daardoor. Bovendien neemt het hout later beits of grondverf beter op. Voor iedere volgende bewerking moet gewassen hout helemaal droog zijn.

Oude verflagen
Oude lagen verf laten zich echter niet zo gemakkelijk verwijderen. Ze moeten grondig worden afgeschuurd. Bij gelakt hout gaat het eenvoudiger als u eerst probeert de lak met afbijt te verwijderen. Daarvoor is speciale afbijt verkrijgbaar, die met de kwast wordt opgebracht.

Niet elke lak is echter met afbijt verwijderbaar. Een andere mogelijkheid is de lak met een heteluchtpistool te smelten, waarbij u goed moet luchten omdat er schadelijke dampen vrijkomen. De dikvloeibare laklaag verwijdert u vervolgens met een plamuurmes.

Hout schuren

Schuren is de belangrijkste voorbereiding. Het bepaalt hoe het oppervlak er uiteindelijk uit komt te zien en hoe goed vooral verf en vernis hechten. Er wordt geschuurd met schuurpapier. Dit wordt onderverdeeld op grond van het aantal korrels: hoe meer korrels per cm, hoe fijner het schuurpapier.

Hout wordt in principe driemaal geschuurd:

• eerst wordt met grof schuurpapier (korrel 100 of 120) voorgeschuurd;
• vervolgens met korrel 180 tot 200 nabewerkt;
• voor het fijnschuren tot slot, gebruikt u papier met korrel 240 tot 280.

Kleine vlakken, hoeken, randen en rondingen schuurt u met de hand. Daarvoor gebruikt u een schuurblokje, zodat er een glad oppervlak ontstaat. Het schuurpapier met een schaar op de breedte van het schuurblokje afknippen, eromheen wikkelen en bovenop eventueel met punaises vastzetten.

Gebruik schuurmachines voor grotere vlakken

Bij grotere vlakken zijn schuurmachines erg handig, vooral excentrische alsmede vlak- en deltaschuurmachines. Excentrische schuurmachines hebben een rond schuurvlak, vlakschuurmachines een rechthoekig en driehoekschuurmachines een driehoekig.

Alle schuurmachines zijn geschikt voor hout en laten alleen bij bijzondere taken hun speciale eigenschappen zien. Zo kunt u met een driehoekschuurmachine goed in hoeken werken. Voor alle drie de machines is speciaal aangepast schuurpapier verkrijgbaar.

Plamuur voor het opvullen van beschadigde plekken

Diepe krassen en kleine gaatjes worden met speciale houtplamuur weggewerkt. Die is er kant-en-klaar in verschillende houtkleuren, maar ook als universele plamuur om over te schilderen. De plamuur doet u op een gewoon plamuurmes. Dat zet u een beetje schuin op het houtoppervlak, waarna u het vulmiddel in één keer aanbrengt. Dat gaat bij gladde vlakken heel gemakkelijk; Lastiger wordt het als er bogen en rondingen gevormd moeten worden.

Het vulmiddel kan na het drogen worden geschuurd. Dat maakt het aanzienlijk eenvoudiger vormen te herstellen. Omdat schuren veel werk is, moet u niet te veel vulmiddel opbrengen; In geval van twijfel liever twee keer een beetje dan één keer te veel.