InfoNu.nl > Huis en Tuin > Doe het zelf > Herstel- en onderhoudsmiddelen voor houten meubelen

Herstel- en onderhoudsmiddelen voor houten meubelen

Herstel- en onderhoudsmiddelen voor houten meubelen Het oppervlak van oude en antieke meubelen is vaak niet meer helemaal egaal. Door de tijd heen zijn er krassen, vlekken, kieren of gaten ontstaan. Daarnaast vereisen deze meubelen omdat zij van hout zijn gemaakt goed onderhoud, om ze te beschermen tegen weersinvloeden, schimmel en houtworm. Er bestaan verschillende middelen die, afhankelijk van de beschadiging en afwerklaag op een meubel, bij het herstel- en onderhoudswerk kunnen worden toegepast.

Vul- en kleurmiddelen

Meubels werden tot halverwege de 20ste eeuw meestal afgewerkt met vernis, politoer, boenwas, olie of celluloselak. Om te achterhalen welk middel is gebruikt, kan een test worden gedaan op een plaats van het meubel die niet direct in het zicht valt. Het verschil tussen vernis (lak) en politoer kan worden vastgesteld door er met een doek bevochtigt met spiritus overheen te wrijven, als het politoer is lost deze op. Het verschil tussen boenwas en olie is minder goed te herkennen. Bovendien kan het hout van een oud of niet goed onderhouden meubel erg uitgedroogd zijn, waardoor het lijkt op onbehandeld hout. Beide zijn echter vet en dit wordt zichtbaar na een stukje schuren, het schuurpapier zal snel dicht gaan zitten.

Retoucheerstift

Krassen of andere kleine beschadigingen op gelakte of gepolitoerde meubelen kunnen nadat deze ontvet zijn, met een retoucheerstift weer bijgewerkt worden. Retoucheerstiften zijn er in veel verschillende houtkleuren.

Harde en zachte wasstavenHarde en zachte wasstaven

Waterbeits

Kleine kale plekken hout kan men nadat deze vetvrij zijn gemaakt, met waterbeits weer op kleur brengen. Als de beits is opgedroogd kunnen de plekken met politoer of lak en penseel weer glanzend worden gemaakt. Waterbeits is er in de kleuren lichtbruin, middelbruin, donkerbruin, noten en zwart. Ook is het mogelijk de kleuren onderling te mengen en is waterbeits te verdunnen met water.

Politoer

Een ander middel om krassen mee te behandelen is politoer. Dit is een lak die van oudsher gemaakt werd van schellak opgelost in alcohol. Als een klein deel van deze lak op een schotel wordt gegoten, zal de lak na een aantal minuten dikker worden, doordat de alcohol verdampt. De politoer kan dan met behulp van een penseel in een kras worden aangebracht. Overtollig politoer kan wanneer het goed is uitgehard, voorzichtig met een beitel verwijderd worden.

Zachte wasstaaf

Krassen, kleine scheuren en gaten op meubels die met boenwas of olie zijn afgewerkt, kunnen met een zachte wasstaaf worden weggewerkt. Zachte wasstaven kunnen tevens worden gebruikt voor het vullen van houtwormgaatjes. Er zijn verschillende kleuren wasstaven verkrijgbaar en ze kunnen ook met elkaar worden gemengd tot de juiste kleur.

Harde wasstaaf

Harde wasstaven zijn zowel bruikbaar bij krassen en kleine of wat grotere gaten. Een deel van de wasstaaf moet voor het aanbrengen gesmolten worden, hiervoor zijn speciale elektrische smelters te verkrijgen. Overtollige was kan als het weer hard geworden is met een beitel of plamuurmes verwijderd worden. De harde was kan op alle soorten afwerklagen worden toegepast, maar het is niet mogelijk er een nieuwe laag lak of politoer op aan te brengen omdat dit niet hecht.

Schellakstaaf

Een ander middel om kleine gaten, kieren en scheuren in gelakte en gepolitoerde meubels mee op te vullen is schellak. Schellak is een harsachtige stof die door de schildluissoort ‘Coccos lacca’ of ‘Laccifer lacca’ wordt afgescheiden. Deze luizen leven op de takken van bepaalde boomsoorten die voorkomen in India, Nepal, Zuidwest China, Thailand en Myanmar, zoals op de ‘Ficus religiosa’.

SchellakschilfersSchellakschilfers
De te behandelen delen moeten droog en vetvrij zijn, en om schellak te kunnen verwerken moet het worden gesmolten. Omdat politoer is gemaakt van schellak zal het goed op het herstelde deel hechten, en bovendien vrijwel onzichtbaar zijn. Daarna kan er eventueel een nieuwe politoerlaag of laklaag over worden aangebracht. Schellakstaven zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren, het is ook los te koop in de vorm van schilfers om eventueel zelf een staaf van te maken.

Onderhoudsmiddelen

Gepolitoerde en gelakte meubels

Meubel die gepolitoerde of gelakte zijn hebben vrij weinig onderhoud nodig. Bij gepolitoerde meubels kan stof worden afgenomen met een zachte doek. Bij gelakte meubels kan stof en vuil worden afgenomen met een droge doek of een met water bevochtigde doek en een zacht afwasmiddel of zeep.
Verder bestaan er speciale reinigingsmiddelen en glansherstelmiddelen voor gepolitoerde en gelakte meubelen, soms kunnen hiermee ook waterkringen en krassen worden verwijderd.

Boenwas

Het in de boenwas zetten van meubels is een oud gebruik, het beschermd het hout tegen vocht,
droogte en houtworm, en geeft een mooie glans. Dit kan het beste een paar keer per jaar worden gedaan, maar ten minste één keer per jaar. Boenwas werd en wordt meestal gemaakt van bijenwas, carnaubawas en terpentijn. Het is meestal verkrijgbaar in verschillende houtkleuren.

De boenwas kan met een doek of kwast worden aangebracht en licht worden ingewreven. Laat de was een aantal uur in het hout trekken. Daarna kan het met een (flanellen) doek of borstel worden opgepoetst tot het glanst.

Lijnolie

Als oude of antieke meubelen met olie zijn behandeld is hiervoor meestal gekookte lijnolie gebruikt. Lijnolie of lijnzaadolie wordt gemaakt uit de zaden van olievlas (Linum usitatissimum).
Lijnolie trekt diep in het hout en zorgt daarom voor een goede conservering. Naast gekookte lijnolie kan tevens rauwe lijnolie worden gebruikt, maar dit droogt minder snel.

Vuil en vlekken kunnen met een vochtige doek of met fijn schuurpapier worden verwijderd. Als het hout droog en stofvrij is gemaakt, kan de olie met een doek of kwast worden aangebracht en na paar minuten met een schone doek worden nagewreven. Herhaal deze behandeling vervolgens een aantal keer.

Lees verder

© 2015 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tuinmeubels: meubels voor in de tuinTuinmeubels: meubels voor in de tuinAls de lente komt zullen weer veel mensen hun tuinmeubels buiten gaan zetten zodat ze lekker in de tuin kunnen gaan zitt…
Afwerkingslagen op houtOm houten meubels, binnen- en buitenschrijnwerk af te werken, bestaan er enkele verschillende producten. Het ene product…
Antiek: de handel in antieke meubelsAntiek: de handel in antieke meubelsEr is veel vraag naar antieke meubels. Dit is een trend van de laatste decennia, alhoewel er altijd wel veel vraag naar…
Zo maken we onze meubelen weer als nieuwZo maken we onze meubelen weer als nieuwOnze meubelen zijn ongetwijfeld dé blikvanger van ons interieur. Hun aankoop betekent een belangrijke investering. Een r…
Steigerhouten meubels voor binnen en buitenAlles over steigerhouten meubels voor binnen en buiten. Steigerhouten meubelen zijn al even een trend, en omdat ze in el…
Bronnen en referenties
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijnzaadolie
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Schellak
  • Foto's: Vuurvlieg

Reageer op het artikel "Herstel- en onderhoudsmiddelen voor houten meubelen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 17-08-2016
Rubriek: Huis en Tuin
Subrubriek: Doe het zelf
Special: Meubelherstelmaterialen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!