Wormstekigheid en bladvraat bij appelbomen

Schade aan het blad en de vruchten van de appelboom kunnen worden veroorzaakt door rupsen van de fruitmot en de kleine wintervlinder. Deze rupsen kunnen o.a. worden bestreden door hun natuurlijke vijanden naar de tuin te lokken

Wormstekigheid

De fruitmot ( Cydia pomonella) is een kleine nachtvlinder die pas actief wordt bij een avondtemperatuur vanaf 13 graden en vanaf 15 graden eitjes begint te leggen. De vlinder begint te vliegen vanaf de avondschemering. In de zomermaanden (vanaf mei) worden de eitjes op de jonge vruchten, bloemblad, scheuten en blad van de appelboom gelegd. De rupsen die uit de eitjes komen zijn wittig en hebben een donkere kop. Ze boren zich een weg door de appel naar het klokhuis en eten daar van de onrijpe pitten. In de appel zijn boorgangen zichtbaar en boorselproppen.

Na ongeveer een maand is de rups volgroeid, maakt een tunnel naar de buitenkant van de appel en overwintert onder een los stukje schors of op de grond aan de noordzijde van de boom. (gelijkmatiger temperatuur gedurende de dag) De gewone fruitmot kan in een warme zomer voor nog een generatie fruitmot zorgen. Bij een hogere temperatuur verloopt de ontwikkeling sneller. Half juli verpoppen dan de eerste larven en zorgen dan voor een volgende generatie. Deze tasten de appels dan nog net voor de pluk aan waardoor de schade groter is.

Na verloop van tijd vallen de appels vroegtijdig van de boom. Rijpe, aangetaste appels kunnen niet worden bewaard maar nog wel worden verwerkt in bijv. appelmoes. Snijd in dit geval de aangetaste delen van de appel. Het voortijdig afvallen van appels kan gunstig zijn als de boom te veel vrucht draagt. Op een natuurlijke manier wordt het teveel aan vruchten verminderd. Noodrijp afgevallen appels zijn vaak ook aangetast door de moniliaschimmel. Deze schimmel tast de appel aan door deze binnen te dringen via de boorgaatjes. Verwijder afgevallen en aangetaste appels.

De rupsen kunnen met hun natuurlijke vijanden worden bestreden. (mezen en sluipwespen)

Bladvraat

De kleine wintervlinder ( Operophtera brumata) gaat aan het einde van de herfst en het begin van de winter (november, december) op zoek naar een vrouwtje. De vrouwtjes zijn vleugelloos en kruipen uit de bodem via de stam van de boom omhoog naar de kruin. Na de bevruchting leggen ze daar hun eitjes. (ongeveer 150) De eitjes komen uit in het voorjaar, eind maart. Deze rupsen zijn spanrupsen wat betekent dat ze zich voortbewegen door het maken van lussen. Ze eten gaten in het verse aan elkaar gesponnen blad. De rups laat zich aan een zijden draad van het blad vallen op het moment dat hij wordt verstoord en wacht tot het gevaar voorbij is. Half juni zijn de rupsen volgroeid en laten zich via een gesponnen zijdedraadje naar beneden zakken, kruipen erin weg en verpoppen zich. De poppen blijven in de bodem tot in oktober en dan is de cyclus rond.

Geringe aantasting is niet schadelijk maar als blad, bloesem en vruchtbeginsel is opgegeten draagt de boom geen vrucht. Bladvraat komt vooral bij eikenbomen voor maar ook bij vruchtbomen waaronder de appelboom en andere loofbomen zoals de beuk, populier, es enz.

De rupsen kunnen worden bestreden door begin oktober lijmbanden op 1 a 1,5 meter hoogte op de stam aan te brengen. Haal de lijmbanden eind januari weer weg. Vrouwtjes kunnen niet meer omhoog klimmen en worden niet bevrucht. Trek natuurlijke vijanden aan zoals insecten etende vogels en sluipwespen. In bosrijke gebieden biedt bestrijding geen uitkomst omdat de rupsen met de wind overwaaien. De wintervlinder is één van de schadelijkste vlindersoorten van de fruitbomen