Biologische bestrijding - de bonenvlieg

Hoewel de maden van de bonenvlieg, Delia platura, zich voornamelijk voeden aan rottend, organisch materiaal, boren ze ook zaden aan van o.a. (snij-)bonen, komkommerachtigen, spinazie, asperge en fresia's, die daardoor niet meer ontkiemen.

Uiterlijke kenmerken

De bonenvlieg, Delia platura, lijkt op de gewone huisvlieg, maar is met zijn 3 tot 6 mm iets kleiner. Zijn kop, borst en achterlijf zijn grijs tot geelachtig en zijn poten zijn zwart.

Biologie

Volwassen bonenvliegen komen in het vroege voorjaar tevoorschijn. Zij voeden zich met nectar en honingdauw. Bevruchte vrouwtjes leggen zo'n 250 tot 300 eieren apart of in groepjes in vochtige aarde. Het meest aantrekkelijk voor de eierleggende vrouwtjes zijn pas-bewerkte grond, velden met rottende zaden of plantenresten, en organisch bemeste grond. De langwerpige eieren zijn glanzend wit en 1 mm lang. Bij een grondtemperatuur van 10 ºC komen de maden na een dag of acht uit. Zij beginnen direct te vreten aan kiemende zaden of rottend organisch materiaal. Na ongeveer 3 weken zijn de maden volgroeid en hebben ze een lengte van 8 mm bereikt. Zij graven zich dan dieper de grond in om zich te verpoppen. Na 1 tot 4 weken, afhankelijk van de temperatuur, komt de volgende generatie vliegen uit de poppen.

Schade

Zaden die worden aangevreten kunnen niet ontkiemen. Bij zaden die al iets ontkiemd zijn, worden de groeipunten weggevreten, waardoor deze niet verder kunnen groeien. Bij bonen komen meestal de twee zaadlobben nog wel boven de grond, maar de groeipunten zijn dan al verdwenen. Dit schadebeeld wordt aangeduid met 'soldaatjes'.

Natuurlijke vijanden

De zich ingravende, volgroeide maden kunnen worden aangevallen door duizendpoten.

Behandeling en tips

• Bemest de grond in het najaar i.p.v. in het voorjaar: eierleggende vrouwtjes worden door vers organisch materiaal aangetrokken.
• Stel het zaaien uit als de grond nog te koud is of te nat: zaden die langzaam ontkiemen hebben het meest van de maden te duchten.
• Om in bonen geen last te krijgen van de bonenvlieg, kunt u bonen in potten of bakken laten ontkiemen en ze pas in de grond zetten als de eerste ware bladeren zich ontvouwd hebben.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, ga naar Biologische bestrijding deel 1 of naar Biologische bestrijding deel 2.