Biologische bestrijding - De gegroefde lapsnuitkever

De gegroefde lapsnuitkever, die ook wel taxuskever wordt genoemd, is vooral 's nachts actief. Hij vreet aan bladranden van diverse planten, bijvoorbeeld rododendron, kardinaalsmuts en hortensia. Bij coniferen komt het wel voor dat hij de schors van twijgen volledig weg vreet waardoor de twijg afsterft. De in de grond levende larven zijn vooral schadelijk voor kleine en jonge planten, omdat zij aan de wortels knagen en daardoor een slechte groei of zelfs afsterven veroorzaken.

Kenmerken

De volwassen gegroefde lapsnuitkever, Otiorhynchus sulcatus (Orde: Coleoptera; Familie: Curculionidae), is een plompe, zwarte kever met een duidelijke verlengde snuit. De dekschilden hebben korrelige lengteribben en een geel-bruine beharing. Deze zeer trage kevers kunnen niet vliegen Als ze verstoord worden, laten ze zich vallen en blijven enige tijd met ingetrokken poten doodstil liggen.
De pootloze larven zijn crèmekleurig met een gekromd lichaam en een bruine kop.

Biologie

Volwassen kevers komen rond half mei te voorschijn en zijn tot eind september actief. In deze periode kunnen we de voor deze soort karakteristieke halfronde ‘happen’ vinden uit bladranden van veel planten, maar vooral rododendron, kardinaalsmuts en hortensia. Alle gegroefde lapsnuitkevers zijn vrouwtjes en zij produceren van begin juni tot eind september onbevruchte eieren, die ze in de grond leggen. De larven die uit de eieren kruipen zijn van half juli tot eind oktober actief en vreten aan de wortels van diverse gewassen. Vervolgens gaan ze over in een rusttoestand, diapauze genaamd, waarin ze de winter overbruggen. Ook de volwassen kevers overwinteren in de grond.
Begin april worden de larven weer actief en tussen half april en eind mei verpoppen ze in de grond. De eerste jonge volwassen kevers komen half mei uit de poppen en kruipen ongeveer tegelijk met de overwinterde kevers uit de grond.

Schade

De vraat van de kevers aan blad is meestal niet schadelijk voor de planten, maar in sommige gevallen kan schade optreden: bij coniferen is bijvoorbeeld waargenomen dat kevers de schors van een twijg rondom tot het hout hadden afgeknaagd, waardoor de twijg afstierf. Grote struiken en bomen hebben nauwelijks te lijden van de wortelvraat van de larven. Jonge planten, daarentegen, of kleine planten zoals aardbeien of bessen, kunnen het zwaar te verduren hebben. Hun groei kan belemmerd worden en bij zware aantasting kunnen ze sterven. In het bijzonder planten die in bakken of potten worden gehouden lopen veel risico.

Natuurlijke vijanden

Evenals de meeste andere kevers worden de gegroefde lapsnuitkevers gegeten door vogels, muizen, spinnen, roofvliegen (Asilidae) en roofwantsen (Nabiidae en Reduviidae). Larven vallen ten prooi aan muizen, duizendpoten en nematoden (aaltjes).

Behandeling

De larven kunnen bestreden worden met behulp van nematoden, zoals de commercieel verkrijgbare Heterorhabditis heliothidis en Steinernema kraussei. Deze kunnen het best in het eind van de zomer, vanaf half juli, toegediend worden, als de larven nog klein zijn. De grond moet vochtig zijn of van tevoren goed gewaterd worden en boven de 5 °C zijn. De nematoden zoeken de larven op en dringen hun lichaam binnen, waarna de larven uiteindelijk sterven.

Tips

• Laat kippen rondlopen om de kevers (en andere ongenode gasten!) te vangen.
• Zet omgekeerde bloempotten gevuld met houtwol, zaagsel of hooi tussen de planten. Hierin verbergen de kevers zich graag gedurende de dag. U kunt zo de kevers gemakkelijk verzamelen en verwijderen. Omdat ze niet kunnen vliegen is doden niet noodzakelijk: laat ze eenvoudig op enige afstand van uw tuin weer vrij.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, ga naar Biologische bestrijding deel 1 of naar Biologische bestrijding deel 2.