Nuttige insecten en andere beestjes - Zweefvliegen

Zweefvliegen behoren tot de meest opvallende vliegen door hun meestal geel-zwarte strepen en hun zweefvermogen waarbij ze als een helikopter stil in de lucht kunnen blijven ‘staan’. Ze variëren sterk in grootte en vorm, en veel soorten imiteren wespen en bijen. Omdat de larven van veel zweefvliegen grote aantallen bladluizen verschalken, zouden deze vliegen welkome gasten moeten zijn in iedere tuin en moestuin. Volwassen zweefvliegen (Orde: Diptera; familie: Syrphidae) leven van nectar en pollen. Omdat ze korte tongen hebben, zijn ze vooral te vinden op kleine bloemen die platte trossen of schermen vormen; op open, madelief-achtige bloemen, en in grote, platte bloemen, zoals wilde rozen of klaprozen.

Sommige soorten lijken sterk op wespen en bijen. De grote Volucella bombylans lijkt op een hommel. Episyrphis balteatus lijkt zo veel op een wesp, dat veel mensen hem uit de weg gaan.

Biologie

De eerste volwassen zweefvliegen komen op warme, zonnige dagen in het vroege voorjaar uit. In april/mei is een voldoende aanbod van nectar en pollen van belang voor de eierleggende vrouwtjes. Uitstekende voedselbronnen om deze tijd zijn bijvoorbeeld madeliefjes en boterbloemen. Mannetjes vormen vaak zwermen onder bomen en paren snel met vrouwtjes die in de buurt komen.

Vrouwelijke zweefvliegen zoeken bladluiskolonies op om hun eieren tussen de bladluizen te leggen – nooit meer dan een paar eieren per kolonie, opdat de larven genoeg te eten hebben.

De larven lijken op kleine, spitst toelopende slakken en kunnen wit, bruin of groen van kleur zijn. Sommige zien er zelfs uit als vogelpoepjes! Iedere larve kan tijdens zijn gehele ontwikkeling meer dan 200 bladluizen vreten.

Nuttig (en schadelijk)

Hoewel de meeste zweefvliegen onze bondgenoten zijn in de strijd tegen bladluizen, bestaat er ook een schadelijke soort: Merodon equestris, de Grote Narcisvlieg. De larve van deze, op een kleine hommel lijkende zweefvlieg, vreet de inhoud leeg van de narcis bloembol, waardoor er in het voorjaar niet meer dan een paar dunne blaadjes te voorschijn komen.

Natuurlijke vijanden

Zweefvliegen worden gegeten door spinnen, vogels, sommige loopkevers.

In de tuin krijgen en houden

Zorg voor madeliefjes en boterbloemen in het vroege voorjaar en later in het jaar voor pioenrozen (hier houden ze erg van!), (wilde) rozen of margrieten.

Meer nuttige beestjes

Ga voor meer nuttige insecten en andere beestjes naar mijn special: Nuttige insecten en andere beestjes in de tuin.