Biologische bestrijding - De zwarte bonenluis

De zwarte bonenluis is een schadelijk bladluis die vooral op tuinbonen voorkomt, maar ook op veel andere planten (bijvoorbeeld bieten en anjers). De bladluizen zijn donkerbruin tot zwart gekleurd en kunnen in zeer dichte kolonies voorkomen. Deze kolonies worden vaak beschermd door mieren.

Biologie

De zwarte bonenluis, Aphis fabae (Orde: Homoptera; Familie: Aphididae) overwintert als ei op de kardinaalsmuts (Euonymus). In het voorjaar komen uit de eieren ongevleugelde wijfjes die parthenogenetisch, d.w.z. ongeslachtelijk, dochters ter wereld brengen, die ook weer ongevleugeld zijn en dochters produceren. Nadat op deze manier enkele generaties ongevleugelde wijfjes zijn ontstaan, worden er begin juni gevleugelde wijfjes geboren die naar de 'zomerwaardplanten' (tuinbonen en andere planten) vliegen om zich daar te vestigen. De gevleugelde wijfjes produceren ongevleugelde dochters. Als er te veel individuen ontstaan op een plant, produceren de moeders gevleugelde dochters, die wegvliegen om zich op nieuwe planten te vestigen, waar ze weer ongevleugelde dochters produceren. Begin september ontstaan, onder invloed van de korter wordende daglengte, gevleugelde vrouwtjes en mannetjes die naar de kardinaalsmuts terug vliegen. Daar produceren de gevleugelde vrouwtjes ongevleugelde dochters, die vervolgens met de mannetjes paren en de eieren leggen die de winter moeten overbruggen.

Schade

Op de zomerwaardplanten kunnen, meestal in de groeitoppen, grote kolonies bladluizen ontstaan die zoveel voedsel aan de plant kunnen onttrekken, dat hele scheuten verschrompelen. De honingdauw die ze afscheiden, is bovendien een goede voedingsbodem voor brandschimmels, die de zgn. roetdauw veroorzaken, waardoor bladeren zwart worden en daardoor verzwakken. Ook kunnen de bladluizen virusziekten overbrengen.

Natuurlijke vijanden

De bladluizen worden gegeten door lieveheersbeestjes, en door larven van gaasvliegen, zweefvliegen en galmuggen, tenminste, als de kolonie niet wordt beschermd door mieren (wat vaak voorkomt)! De enige vijanden van de bladluizen die niet door de mieren worden aangevallen, zijn parasiterende sluipwespjes, die hun eieren in bladluizen leggen. Dat deze sluipwespjes door de mieren met rust worden gelaten, komt doordat ze een geurstof afscheiden, die de mieren doet denken dat zij ook mieren zijn.

Behandeling

De planten goed bewateren en besproeien zorgt ervoor dat ze langer opgewassen blijven tegen de bladluizen. Kolonies kunt u met de hand van de stengels afvegen. En natuurlijk is het zeer af te raden om een kardinaalsmuts in uw tuin te zetten, omdat de zwarte bonenluizen hierin overwinteren en zij uw planten het volgend voorjaar dan wel zeer gemakkelijk kunnen vinden!

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.