Biologische bestrijding - De koolwittevlieg

De koolwittevlieg, Aleyrodes proletella (Orde: Hemiptera; Familie: Aleyrodidae) is een van de vele plagen op brassicaceae (kool, spruiten e.d.). Het is een klein insect van niet meer dan 2 mm lengte, en met zijn vier wit-bepoederde vleugels lijkt hij wat op een miniatuur motje. Er bestaat een groot aantal soorten wittevlieg, die allemaal op elkaar lijken en alle tot dezelfde familie behoren. Ze komen op veel verschillende soorten wilde en gecultiveerde soorten planten voor.

Biologie

De eieren van de koolwittevlieg worden aan de onderkant van bladeren gelegd in (semi-)cirkels. Pas-uitgekomen larven zijn de eerste drie dagen mobiel, waarna ze zich als onbeweeglijke schildjes aan de onderzijde van het blad vasthechten. Zij leven van plantensappen die ze opzuigen, tot ze het popstadium bereiken, waarin zij geen voedsel meer opnemen. Enige tijd later komt de volwassen wittevlieg uit de pop en herhaalt de cyclus zich. Gedurende het voorjaar en de zomer kunnen er drie tot vier generaties ontstaan. In het najaar, als de dagen korter worden, bereiden de vrouwtjes zich voor op de overwintering. Hun lichaamsvet neemt toe terwijl de groei en ontwikkeling van hun geslachtsklieren ophoudt. Mannetjes overwinteren niet. Nadat ze de vrouwtjes hebben bevrucht, sterven zij uiteindelijk gedurende de winter.

Schade

Net als bladluizen, scheiden wittevliegen honingdauw af, wat de bladeren kleverig maakt en daardoor vatbaar voor aantasting door zwarte, roetachtige schimmels. Hoewel de koolwittevlieg geen serieuze plaag is, zijn de roetachtige schimmels dit wel, omdat er, als zij aanwezig zijn, minder licht op de bladeren valt. Dit kan een vroegtijdige bladval veroorzaken, wat op zijn beurt de planten verzwakt.

Natuurlijke vijanden

Vanwege hun dikke schilden die aan de bladeren vast zitten, is koolwittevlieg moeilijk te bestrijden met sproeimiddelen, aangezien deze alleen de volwassenen zullen treffen. Zij hebben gelukkig wel natuurlijke vijanden.

Vrouwelijke sluipwespjes (Orde: Hymenoptera; Superfamilie: Calcidoidea; Familie: Aphelinidae) leggen telkens één ei in ieder schildje van de wittevlieg. Als de wespenlarve uitkomt, voedt het zich van de wittevlieglarve en doodt het uiteindelijk. Het schildje kleurt dan zwart en geparasiteerde schildjes zijn dus goed te onderscheiden van niet-geparasiteerde schildjes, die gelig wit zijn. Volwassen wespjes komen naar buiten door een gat te boren in de bovenkant van het schildje. Korte tijd later zijn ze gereed om andere schildjes te parasiteren.
In kassen wordt veel gebruikt gemaakt van de sluipwesp Encarsia formosa die tot dezelfde familie behoort als de sluipwespjes in onze tuin. E. formosa wordt ingezet tegen de kaswittevlieg, Trialeurodes vaporariorum, en heeft een karakteristiek wit achterlijf. De sluipwespjes in onze tuinen zijn meestal volledig zwart.

Een andere vijand is de galmug (Orde: Diptera; Familie: Cecidomyiidae). De volwassen galmuggen zijn erg kleine vliegjes met lange poten, en hun voelsprieten zijn geringd met korte haren. De oranje-rode larven zijn rovers en zij vallen eieren en schildjes aan door ze te doorboren en de lichaamsvloeistoffen eruit te zuigen. De larven overwinteren in de grond en pas in het voorjaar verpoppen ze, waarna ze als volwassen galmuggen tevoorschijn komen.

Behandeling

Zoals eerder gezegd, is de koolwittevlieg geen serieuze plaag. Om roetachtige schimmels tegen te gaan op door koolwittevlieg aangetaste bladeren, is het aan te raden de onderkant van die bladeren met water te besproeien. Dit verwijdert de honingdauw waarop de schimmels kunnen groeien.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.