Biologische bestrijding - De trips

Wie kent de donderbeestjes niet, die kleine vliegjes die bij rustig, onweersachtig weer bij duizenden tegelijk in de lucht komen zweven? Dat zijn de zeer schadelijke tripsen (Orde: Thysanoptera; Familie: Thripidae), waarvan er veel soorten in onze tuinen voorkomen en die leven op bladeren, bloemen en vruchten. Alle soorten zijn ongeveer 2 of 3 mm lang, hebben meestal een donker lichaam en twee paar vleugels met franjes erlangs, die de vleugels hun karakteristieke vederachtige uiterlijk geven.

Biologie

Vrouwtjes van de trips leggen hun eieren in of op plantenweefsel. Daartoe snijden ze een spleetje in het weefsel met hun zaagvormige legbuis. Binnen dagen of weken, afhankelijk van de temperatuur, komen de eieren uit. De vleugelloze larven voeden zich met plantensappen. Het laatste, meestal het tweede, larvenstadium van veel soorten laat zich, als het volgroeid is, op de grond vallen en brengt de pre-pupale en pupale stadia in de aarde door. Gedurende deze stadia voeden zij zich niet. Als de volwassen dieren uitkomen, vliegen ze terug naar de planten, en de cyclus herhaalt zich.

Schade

Tripsen voeden zich door het oppervlak van het plantenweefsel met hun monddelen af te schrapen en de sappen op te zuigen. Dit beschadigt de bladeren, die zilverachtige of bruine en verdroogde plekken krijgen. Bovendien kunnen groeipunten van planten misvormd raken. De erwtentrips, Kakothrips pisivorus (=robustus) is, zoals zijn naam suggereert, schadelijk voor erwten, aangezien het de peulen aanvalt die, net als de bladeren, bij zware aantasting verkleuren en vervormen. De uientrips, Thrips tabaci, komt op veel planten voor en wordt ook in kassen gevonden, waar het, vanwege de hogere temperaturen en zijn parthenogenetische reproductie (larven worden geboren uit onbevruchte vrouwtjes) in a relatief korte tijd grote aantallen kan bereiken. De gladiolustrips, Thrips (=Taeniothrips) simplex, kan, als ze in grote aantallen voorkomen, bloemen verwoesten, die verleppen, bruin worden en afsterven. Behalve dat tripsen deze directe schade aanbrengen, kunnen sommige tripsen ook plantenvirussen overdragen, zoals het schadelijke tomatenbronsvlekkenvirus.

Natuurlijke vijanden

Vanwege hun kleine afmetingen en hun vermogen om zich in de kleinste hoekjes te verbergen zijn tripsen moeilijk te bestrijden, vooral omdat ze ook nog eens resistent zijn tegen diverse insecticiden. Maar net als alle insecten hebben ze hun eigen natuurlijke vijanden. De belangrijkste zijn roofmijten, nematoden, parasitaire schimmels, roofwantsen en gaasvliegen. De roofmijten en roofwantsen vallen voornamelijk de eieren en larven aan. De in de grond levende pre-pupale en pupale stadia worden door nematoden, schimmels en in de grond levende roofmijten (Hypoaspis miles) aangevallen. Hoewel gaasvlieglarven het liefst bladluizen eten, eten ze ook tripsen en helpen ze ongetwijfeld hun aantallen te verkleinen.

Behandeling

Het is zowel binnen als buiten waargenomen dat droge planten het meest gevoelig zijn voor aanvallen van tripsen. Voldoende bewateren is daarom de eerste en waarschijnlijk belangrijkste maatregel om de tripsen in bedwang te houden. Verder wordt het aangeraden om de bodem te bedekken met plastic of papier dat met een kleverige substantie bedekt is, om de oudere larven die zich laten vallen om zich de grond in te graven, af te vangen. Ook is het raadzaam om onkruid rond de planten te laten staan die gevoelig zijn voor tripsen. Tripsen prefereren onkruid en het verwijderen hiervan maakt dat de insecten naar de gecultiveerde planten migreren.

Voor biologische bestrijding binnenshuis of in de kas zijn er verschillende soorten roofmijten van het genus Amblyseius commercieel beschikbaar. Wees er echter op bedacht dat het na het uitzetten van de mijten op de met tripsen bezette planten twee tot drie maanden kan duren voor je een effect begint te merken. Bovendien zijn de mijten waarschijnlijk niet tegen alle soorten tripsen even effectief. Een aantal soorten van de roofwants Orius (Orde: Heteroptera; Familie: Anthacoridae) en de roofmijt Hypoaspis miles kunnen ook gekocht worden bij bedrijven voor biologische bestrijding.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.