Bolbomen; opvallende verticale accenten in uw tuin

Bolbomen zijn de laatste decennia enorm populair geworden. En dat is niet zo vreemd, want bolbomen zijn bij uitstek geschikt voor een plaats in de meeste, relatief kleine, particuliere tuinen. Zelfs in een kleine voortuin kan vaak nog wel een bolboom geplant worden. Bomen in de tuin zijn erg belangrijk voor de struktuur. Door de aanplant van een boom komt er een onmisbaar verticaal accent in uw tuin. Bolbomen zijn daarvoor zeer geschikt, omdat de afmetingen van deze bomen vrijwel vaststaan.

Bolbomen toepassen in de tuin

Als het gaat over een boom kiezen voor de tuin, dan zijn bolbomen eigenlijk de makkelijkste soort. Met redelijke zekerheid weet je als tuineigenaar hoe groot de boom zal worden. Bij aankoop van de boom staat de stamhoogte vast en, afhankelijk van de gekozen soort, is de uiteindelijke maximale bolvorm ook bekend.

Bolbomen zijn over het algemeen geënt op een onderstam. Dit betekent dat de hoogte van de onderstam vaststaat en dus ook de hoogte waarop de kroon begint. Bij aankoop moet daar dan ook goed op gelet worden. Zorg er altijd voor dat de onderstam hoog genoeg is. Hoe hoger de onderstam, hoe hoger de kroon begint. Een hoge kroon is prettig, omdat dit voorkomt dat u telkens tegen de onderste takken aanloopt. Ook voor de doorkijk in de tuin is een hogere kroon beter. Het is mooier om net onder de kroon door te kunnen kijken, dan tegen de kroon aan.

Door de vorm van de bomen, zijn het bij uitstek solitaire planten. Ze moeten zodanig aangeplant worden dat ze de volle aandacht krijgen. Alleen dan komt de bolvorm volledig tot zijn recht. Als meerdere exemplaren aangeplant worden in een tuin, dan is dit vaak in een rij langs de oprit of in naast elkaar liggende Buxus-vakken. Zo vormen de Bolbomen met elkaar een mooi architectonisch element.

Bolbomen: overzicht van de soorten

Acer platanoides "'Globosum" (Bolesdoorn)
De Bolesdoorn is aanvankelijk bol van vorm, maar wordt later iets "platter". Het is een vrij breed uitgroeiende boom, maar hij kan naar behoefte zonder problemen gesnoeid worden. De Bolesdoorn bloeit geel in april, heeft heel decoratieve bladeren en een mooie herfstkleur.

Aesculus pavia "Discolor" (Paardenkastanje)
Een vrij onbekende en ook minder vaak toegepaste bolboom is de Aesculus pavia "Discolor". De bolvormige Paardenkastanje heeft een gesloten kroon en een schitterende bloei (juni) van slanke rechtopstaande geel/rode pluimen. Bij het uitlopen van de jonge bladeren zijn ze eerst rood, waarna ze verkleuren naar lichtgroen. De herfstkleur is geelbruin tot oranje.

Catalpa bignonioides "Nana" (Bolcatalpa / Boltrompetboom)
Dit is één van de bekendste en meest toegepaste bolbomen. Het is een snelle groeier met mooi, frisgroen hartvormig blad. Omdat de Bolcatalpa geënt is bloeit hij niet, dit in tegenstelling tot de gewone Catalpa. Dus helaas krijgen we ook niet die mooie lange vruchtpeulen. De Bolcatalpa komt pas laat in het seizoen in blad en verliest in de herfst ook weer vrij snel zijn bladeren.

Ginkgo biloba "'Mariken"' (Japanse Notenboom)
Een mooie dwergvorm van de bekende Japanse notenboom. Vormt een mooie bolvormige kroon met de kenmerkende frisgroene, waaiervormige bladeren. De bladeren zijn ongeveer 5 tot 10 cm. groot. De herfstkleur, goud/geel, is werkelijk oogverblindend. Verdraagt goed snoei en is dus zeer geschikt voor de kleinere tuin.

Gleditsia triacanthos "Elegantissima" (Valse Christusdoorn)
Een elegant boompje, dat laat in het voorjaar uitloopt met fris groen, zeer fijn blad. In de zomer zijn de bladeren lichtgroen en ze hebben een gele herfstkleur. Gleditsia triacanthos "Elegantissima" is te koop als zuilvormige struik, maar dus ook als bolboom. Hij heeft wel iets weg van de veel toegepaste Bolacacia, maar door de trage groei hoeft de Valse Christusdoorn niet gesnoeid te worden en hij heeft ook geen last van vallende blaadjes in de zomer.

Morus alba "'Nana Issai" (Bolmoerbei)
Een bijzondere bolboom die in mei/juni onopvallend bloeit met hangende katjes. Daarna verschijnen de vruchten in de vorm van donkerrode framboos-achtige vruchten. Deze vruchten zijn eetbaar en zijn lekker zoet. De Moerbei heeft vrij grote, eirond tot hartvormige, bladeren.

Prunus eminens "'Umbraculifera" (Bolsierkers)
De Bolsierkers heeft een hele compacte kroon. Goed toepasbaar op plaatsen waar het vrij smal is. De Prunus eminens "Umbraculifera" bloeit in apil met witte, overhangende enkelvoudige bloemen. De bloemen hangen in trosjes van 3 tot 4 bloemen tesamen.

Quercus palustris "Green Dwarf" (Bol moeraseik)
Een bijzonder bolboompje met mooi, in de herfst schitterend rood kleurend, gelobd blad. Als bolboom niet veel toegepast, maar beslist een sieraad voor de tuin. Quercus palustris "Green Dwarf" is relatief duur, omdat hij geënt is en dus lang bij de kweker heeft gestaan. Maar dat is hij meer dan waard.

Robinia pseudoacacia "'Umbraculifera" (Bolacacia)
En hier is het waarschijnlijk allemaal mee begonnen. De Acer pseudoacacia "Umbraculifera" is één van de eerst toegepaste bolvormige bomen. Ook in het openbaar groen verschenen aan het einde van de vorige eeuw steeds meer bolbomen en dan dus met name de Bolacacia's. De Bolacacia onderscheid zich van de andere bolbomen door zijn frisgroene geveerde blaadjes. Ook de Robinia pseudoacacia "Umbraculifera" is een late uitloper, maar hier blijven de bladeren wel weer lang aan de takken zitten.