Voorjaarsschoonmaak en lenteklusjes in de tuin

Als in februari de zon steeds meer gaat schijnen en de temperatuur langzaam stijgt, dan gaat het bij de ware tuinierder al heel snel kriebelen. Het tuinvirus slaat dan weer in volle hevigheid toe. Eindelijk is de winter voorbij en kunnen we weer gaan beginnen met de voorbereidingen voor het nieuwe tuinseizoen. Maar wat staat ons te doen? Hoe bereiden we onze tuin voor op het nieuwe groei- & bloeiseizoen? Wat moeten we met de afgestorven plantdelen die nu de aanblik van de tuin bepalen?

Voorjaarsschoonmaak en lenteklusjes

Voorjaarsschoonmaak in de tuin? Het klinkt misschien een beetje raar, maar het moet toch echt gebeuren. Sterker nog: in het voorjaar is er juist veel werk in de tuin. De hoeveelheid werkt hangt natuurlijk ook af van de omvang van de tuin, maar dan nog als je het goed wilt doen ben je toch wel even bezig voor dat je de hele tuin rond bent.

Ook al is de tuin in de winter gevuld met afgestorven plantdelen, het geeft toch een prachtig beeld. We spreken dan van het wintersilhouet van de planten. Als het in de winter 's nachts heeft gevroren en er rijp is gevormd, dan is de aanblik adembenemend. Alleen dit al is een reden om de afgestorven plantdelen in de winter gewoon op de plant te laten staan. Tevens geeft het de plant ook bescherming tegen vorst.

Een waarschuwing vooraf

Als we beginnen met het tuinwerk, dan zullen de eerste stappen nog wel voorzichtig gezet worden. Maar al werkend is er vaak alleen nog maar oog voor "wat gedaan moet worden". Maar blijf voorzichtig en let goed waar je gaat staan in de aarde. Voorjaarsbloeiende bloembollen en vroege vaste planten steken hun kopjes al boven de grond. En met name bloembollen lopen veel schade op door de trap van een laars!

Bomen en struiken

Controleer alle bomen en struiken op dode, beschadigde of aangetaste takken en verwijder ze. Dit is erg belangrijk om verspreiding van ziektes te voorkomen. Zo houden we de bomen en struiken gezond. Dode takken zijn lichter, niet qua kleur maar qua gewicht, dan levende takken. Bij twijfel kan een stukje van de tak geknipt worden. Als het hout aan de binnenzijde geel/groen van kleur is, dan leeft de tak nog. Is de binnenkant echter bruin, dan is de tak afgestorven. Knip hem dan terug tot een levend deel of knip hem helemaal af. Knip ook takken weg die elkaar kruisen. Met storm en wind zorgen deze takken voor beschadigingen aan de andere delen van de boom of struik. Haal alle afgevallen bladeren uit de struiken en hagen.

Vaste planten

Voor zover het nog niet in de herfst is gebeurd, kunnen nu alle oude en verdorde plantdelen afgeknipt en verwijderd worden.Slechts de bovengrondse plantdelen zijn afgestorven. Dit is goed te zien als we ze afknippen. Daarna zijn net boven de grond vaak alweer de nieuwe uitlopers te zien. Ook al lijkt in de winter alles in rust, "onder de grond" wordt hard doorgewerkt!

Bekijk of de pollen van de vaste planten niet te groot geworden zijn. Indien dit wel het geval is, graaf ze dan uit en scheur ze. Plant de buitenste gezonde delen terug. Het oude hart van de plant kan verwijderd worden. Deze verjonging van de plant komt de groei & bloei voor het komende seizoen alleen maar ten goede. Vaste planten houden van zo'n verjongingskuur. Pas dit zo om de 3 á 4 jaar toe.

Grassen

Knip alle grassen, ook de groenblijvende, tot net boven de grond af. Dit is geen prettige klus. Het gras kan erg scherp zijn en voor lelijke snijwonden zorgen. Gebruik bij deze klus dan ook handschoenen. Het afknippen van grassen moet al vroeg in het seizoen gebeuren, anders knip je de uitlopende nieuwe puntjes al weer mee! We knippen dus ook de groenblijvende grassen gewoon helemaal af. Dan ontstaat er weer een frisgroene pol!

De border

Als alle planten zijn afgeknipt en de struiken zijn gesnoeid kan de border aangeharkt worden. Doe dit bijvoorbeeld voorzichtig met een grashark, want dan beschadig je de opkomende bloembollen niet. Het aanharken heeft alleen tot doel het verwijderen van het afgevallen blad en afgestorven plantdelen. Dit om verspreiding van ziektekiemen te voorkomen. Dus niet gaan harken in de zin van de grond los maken! Laat de grond nog maar even met rust. Wacht eerst op wat de natuur allemaal in petto heeft, zoals bijvoorbeeld onverwachte zaailingen. Door voorzichtig te zijn voorkomen we ook dat vaste planten verdwijnen, omdat we zelf alweer vergeten waren dat we die vorige herfst geplant hadden!
Bestrooi de border hierna met organische mest.

Het gazon

En als we dan toch de grashark in de hand hebben, dan kan gelijk het gazon meegenomen worden. Maak het gazon helemaal vrij van blad. Als door de vorst hobbels en bobbels zijn ontstaan, dan kan met de grasroller het gazon weer netjes plat gemaakt worden. Haal daarna wel even de hark eroverheen, zodat het gras weer "omhoog" komt. Om te zorgen dat het gazon voldoende lucht krijgt is het verstandig om te verticuteren. Verticuteren is niets anders dan gaatjes prikken in de grond. Hierdoor komt er lucht in de grond en worden graspolletjes doorgeprikt. Dit stimuleert weer de groei van het gras. Daarom is het wel aan te bevelen om niet te vroeg in het jaar te verticuteren. Wacht ermee tot het groeiseizoen echt is begonnen, want dan kan het beschadigde gras zich weer sneller herstellen. Het gazon kan het beste behandeld worden met kalk (in de winter al strooien) en vervolgens in april en juni bemesten met speciale natuurlijke gazonmest.