Led verlichting

Als iedereen wereldwijd zou overstappen op LED verlichting, zouden we gigantisch veel minder CO2 produceren. Waarom is de LED lamp zo energiezuinig? Wat is LED? Wat zijn de voordelen van het gebruik van LED lampen? Kan ik zomaar overstappen van gloeilamp naar LED verlichting? In dit artikel vindt u de antwoorden op deze vragen.

Wat is LED?

Het letterlijke antwoord op de vraag ‘Wat is LED?’ is Licht Emitterende Diode. In het Nederlands betekent dit ‘licht uitstralende diode’. Oorspronkelijk was LED een afkorting, maar omdat het woord zo is ingeburgerd, wordt het niet meer met hoofdletters geschreven, maar met kleine letters als een volwaardig woord.

Voor degenen die meer over de techniek willen weten een hele kleine versimpelde uitleg:
Een diode bestaat voor een deel uit meerdere lagen halfgeleidermateriaal (bijvoorbeeld silicium of germanium). Dit halfgeleidermateriaal wordt per laag verontreinigd met stoffen die respectievelijk positief en negatief geladen atomen bevatten. Hierdoor ontstaat elektrische lading in de halfgeleider. Wanneer hier stroom doorheen wordt gestuurd springen door deze lading de elektronen steeds naar verschillende energieniveaus. Bij deze overgang komt energie vrij in de vorm van licht. Niet bij alle diodes is dit licht zichtbaar, maar bij een led is het energieverschil tussen de energieniveaus groot genoeg om licht uit te zenden in voor het menselijk oog zichtbare golflengtes.

Voordelen Led

Voordelen van led verlichting zijn:
Laag energieverbruik
Lange levensduur
Mooi licht

Laag energieverbruik

Het grootste voordeel van de led verlichting is het lage energieverbruik. Dit komt doordat een led lamp enkel licht afgeeft in de golflengte die het menselijk oog kan waarnemen. Een gloeilamp bijvoorbeeld zendt ook infrarood en ultraviolet licht uit, wat niet door het menselijk oog kan worden waargenomen. De led lamp produceert dit licht en de daarbij behorende warmte niet, en verbruikt daardoor minder energie. Ten opzichte van een gewone gloeilamp kan een led lamp wel 80% minder elektriciteit verbruiken. Bovendien heeft een led geen opwarmtijd, zoals bijvoorbeeld bij de spaarlamp wel het geval is.

Lange levensduur

Een ander voordeel van led verlichting is de lange levensduur van deze lampen. Bij gloeilampen gaat meestal als eerste de gloeidraad kapot. Een led lamp bevat geen gloeidraad of andere kwetsbare onderdelen. Hierdoor kan een led lamp schokken en trillingen verdragen, zonder kapot te gaan. Het aantal branduren ligt tussen de 20.000 en den 40.000. Dit is 20- 40x langer dan bij een gloeilamp, die gemiddeld 1000 branduren heeft. Deze lange levensduur, in combinatie met het lage energieverbruik, maakt tevens dat de aanschaf van (de relatief dure) led lampen snel is terugverdiend.

Mooi licht

Vanuit het verleden staat de led lamp bekend om fel en ongezellig licht. Maar de technologische ontwikkelingen gaan de laatste jaren zo snel, dat led lampen niet meer onderdoen voor gloeilampen op het gebied van sfeervol licht. Sinds de jaren ’90 is het mogelijk om betaalbare leds te produceren met een hoge helderheid. In tegenstelling tot een gloeilamp zendt een led maar één kleur licht uit. Met de ontwikkeling van de blauwe led, is het RGB led licht ontstaan (Rood Groen Blauw). Hiermee kan traploos het hele kleurenspectrum worden gecreëerd. Led lampen zijn overigens ook dimbaar. Inmiddels zijn er ook led lampen verkrijgbaar met de vertrouwde ‘fitting’ (zowel groot als klein). Zo kan elke gloeilamp of spaarlamp heel simpel vervangen worden door een led lamp.

Veiligheid led verlichting

Een leuke bijkomstigheid bij het gebruik van led verlichting is de veiligheid. Bij een gloeilamp wordt bijna 90% van de gebruikte energie omgezet in warmte. Bij led verlichting is dit slechts 10%. De kans op brandgevaar wordt hiermee aanzienlijk verlaagd en ook uiteraard de kans op verbranding. Led lampen kunnen probleemloos worden aangeraakt zonder je handen te verbranden.

Einde levensduur led

Wanneer is het eind van de levensduur van een led lamp bereikt? Dat kan gebeuren door een te hoge omgevingstemperatuur, maar ook door de halfwaardetijd van de lamp.

Te hoge temperatuur
Een oorzaak waardoor led lampen kapot kunnen gaan, is een te hoge omgevingstemperatuur. De temperatuur van de led mag zeker niet boven de 60 graden Celcius uitkomen. De behuizing of armatuur van een goede led lamp is zodanig gemaakt dat warmte goed kan worden afgevoerd en de lamp goed koel blijft. Het is van belang om hierop te letten bij de aanschaf van led lampen.

Halfwaardetijd
Het eind van de levensduur van een led lamp kan ook bepaald worden door de zogeheten halfwaardetijd. Dit is de tijd in uren dat een led kan branden totdat hij nog maar de helft van de oorspronkelijke hoeveelheid licht uitstraalt. Een led lamp gaat dus na verloop van (lange) tijd minder licht afgeven. Als dit onder een bepaald niveau komt, is het tijd om de lamp te vervangen. Meestal wordt 30% afname van licht als einde van de levensduur beschouwd. Afhankelijk van het soort led en de gebruikte materialen duur het vele jaren eer dit punt bereikt is. Ook hierbij is het belangrijk om bij de aanschaf erop te letten dat je een goede kwaliteit led in handen hebt.

Toekomst led verlichting

Led verlichting zal in de toekomst een steeds grotere rol gaan spelen. Duurzame energie is een klimaatdoel van overheden en gemeentes. De energiezuinige led verlichting zorgt voor minder CO2 uitstoot en kan de overheid veel geld besparen op de energierekening . Toepassing vindt nu al uitgebreid plaats in bijvoorbeeld straatverlichting en stoplichten