Vragen en antwoorden over spaarlampen

Spaarlampen werden in het verleden aangeprezen als de eerste manier om elektriciteit te gaan besparen. De technologie staat niet stil en er komen meer en meer sterkere alternatieven (waaronder zeker de LED-lampen) waardoor er vragen kunnen rijzen of spaarlampen in de hedendaagse tijd nog steeds de beste optie is. Daarom lijkt het in eerste instantie nuttig om meer te weten over spaarlampen, waardoor onderstaande vragenlijst werd gevormd:

Waarom duurt het even eer ze op volledige sterkte is?

Een spaarlamp werkt niet met een gloeidraad, maar met een gas dat opgewarmd moet worden. Hoe kouder de temperatuur en hoe goedkoper de lamp, hoe langer de opwarming. Als u dat vervelend vindt, kunt u kiezen voor een duurdere spaarlamp met een snelstarter in de voet.

Zijn spaarlampen lelijk en hebben ze een gebrek aan sfeer?

Alhoewel de oudere spaarlampen nogal koud en lelijk zijn, is de nieuwe generatie spaarlampen iets beter: ze zijn kleiner en hebben het formaat van een gloeilamp. Ook de lichtkwaliteit is enorm verbeterd waardoor het licht iets warmer aanvoelt.

Waar kan je het best spaarlampen gebruiken?

Het is aan te raden om spaarlampen te gebruiken op plaatsen waar het licht regelmatig voor langere tijd (meer dan een half uur) brandt omdat de spaarlamp iets sneller slijt bij het veel in- en uitschakelen. Voorbeelden van zulke kamers is de woonkamer, keuken en eventueel de slaapkamer.

Hoeveel watt moet een spaarlamp hebben?

Een spaarlamp heeft veel minder watt nodig dan de gewone gloeilamp. Als je een gloeilamp vervangt kan je het best het wattage delen door 5: Stel dat je een gloeilamp vervangt van 60 watt, dan volstaat het om een spaarlamp te nemen van 12 watt.

Wat moet ik doen als een spaarlamp breekt?

Spaarlampen bevatten een hele kleine hoeveelheid kwik, waardoor ze dus als 'klein gevaarlijk afval' moeten gesorteerd worden. De hoeveelheid kwik is gelukkig niet schadelijk voor de gezondheid, maar indien een lamp gebroken wordt kan je beter de kamer eerst verlaten voor een 15-tal minuten en deze goed laten verluchten. De kapotte spaarlamp kan dan vervolgens weggehaald worden en de ruimte kan nadien nog eens over een langere tijd verlucht worden.

Wat zijn de voordelen van spaarlampen?

• Lager energieverbruik: Aangezien een spaarlamp meer licht geeft met minder watt verbruik je minder.
• Langere levensduur: Een spaarlamp (6000 tot 10000 branduren) gaat tot 5x zo lang mee ten opzichte van een gloeilamp (1000 tot 1500 branduren).
• Veel witte kleurvariaties: door de samenstelling van het fluorescentiepoeder te veranderen, kunnen verschillende soorten wit verkregen worden, van roodachtig (“warm”) tot blauwachtig (“koud”). Er worden ook spaarlampen gemaakt zonder fluorescentiepoeder, die dus UV-licht uitstralen, dat gebruikt kan worden voor desinfectie.
• Toch dimbaar: dimbare spaarlampen zijn (afhankelijk van het type) te dimmen door middel van een normale dimmer of door een aan/uit-schakelaar. Dit laatste type kan niet traploos gedimd worden, maar beschikt over een aantal standen (bijvoorbeeld 100%, 66%, 33%, 5%).

Wat zijn de nadelen van spaarlampen?

• Chemisch afval (kwik): Dit is wellicht het grootste nadeel. Spaarlampen bevatten kwikdamp, een zwaar metaal, dat terecht kan komen in het milieu en/of de voedselketen. Spaarlampen moeten daarom als ze kapot zijn worden verwerkt als klein chemisch afval. Gelukkig spreken we van kleine hoeveelheden kwik, waardoor dit nadeel niet weegt tegenover de voordelen die het biedt ten opzichte van andere verlichtingsmethodes in functie van een groenere verlichting.
• Onprettig licht: Sommige mensen ervaren dit als onprettig omdat de fluorescerende laag slechts een smal spectrum aan kleuren kan opwekken.
• Duurder in aanschaf: Net zoals de meeste energiebesparende middelen zijn deze iets duurder in aanschaf. De werkelijke winst is te vinden in de besparing die men doet met de energiefactuur.
• Veel in- en uitschakelen verkort de levensduur aanzienlijk, evenals een korte brandduur. En met name de combinatie. Daardoor zijn de lampen minder geschikt voor bijvoorbeeld toiletverlichting.
• Spaarlampen passen niet in alle armaturen waar een gloeilamp wel in past. Ook het voorschakelapparaat tussen fitting en het lichtgevende gedeelte zorgt ervoor dat spaarlampen soms aan de lange kant zijn.
• Bij de meeste spaarlampen duurt het even voordat de lamp op volle sterkte brandt, waardoor ze minder uitgeschakeld worden. Dit beperkt dan de besparing.
• Een spaarlamp creëert een magnetisch veld. Dit magnetische veld wordt door sommige mensen als onprettig of irriterend ervaren, maar dit effect is verwaarloosbaar.

Bestaan er nog alternatieve lampen?

Momenteel zijn er nu gloeilampen als halogeenlampen die energiebesparender werken, waardoor ze dus een goed alternatief vormen. Uiteraard is het belangrijk om na te gaan voor welke ruimten een lamp gezocht wordt: Spaarlampen zullen zeker nuttig zijn voor woonkamers, terwijl een energiebesparende gloeilamp goed zal werken in het toilet.

TL-lampen zijn ook een goed alternatief: deze zijn van nature energiezuinig en gaan heel lang mee (tot 10 jaar): zeker handig voor de garage te verlichten. LED-lampen daarentegen winnen meer en meer aan populariteit. Momenteel zijn deze nog iets duurder in aanschaf, maar het verbruik ligt nog lager dan bij de spaarlampen en ze zijn iets beter om een gezelligere sfeer te creëren.