Alles over je open haard

Een open haard is tegenwoordig een echte sfeermaker binnen een huis. Wat vroeger vooral voor de warmte was, is nu meer bedoeld ter decoratie Wanneer u ergens naar binnenloopt en een open haard ziet, krijgt u meteen een goed gevoel en voelt u zich welkom. Het is dan ook niet verwonderend dat steeds meer mensen een open haard in huis willen. Behalve voor sfeer, zorgt een open haard ook voor warmte. De warmte van een open haard wordt door veel mensen als prettig ervaren.

Voorbereidingen

Voordat u begint met het bouwen van uw eigen open haard, zult u voorbereidend werk moeten doen. Indien uw huis geen schoorsteen heeft, dient u een vergunning te krijgen voor het bouwen ervan. Als u wel een schoorsteen hebt, zal deze eerst gecontroleerd moeten worden. Dit kan gedaan worden door bijvoorbeeld de brandweer. Het is heel belangrijk dat u deze stap niet overslaat. Als een schoorsteen niet goed is, kan het levensgevaarlijk zijn om er een open haard te maken.
Ook zult u zich goed moeten informeren. Dit kan bij een leverancier van open haarden, of bij een doe-het-zelf-zaak. Het is tevens verstandig met een goed plan te komen, alvorens u begint. Er is ook nog de optie dat u het werk laat doen door een professional.

Indien u het echter zelf wilt doen, kunt u het beste zorgen voor een brandvrij plateau. Dit kunt u bijvoorbeeld maken van cement. Het plateau moet minstens een dikte hebben van acht centimeter, maar meer is altijd beter. Wanneer u een houten vloer heeft, is het aan te raden ervoor te zorgen dat er een isolatielaag van ongeveer drie centimeter tussen de vloer en het plateau komt.

Vervolgens metselt u een onderlaag. Deze zal bestaan uit stenen die plat naast elkaar liggen. Zo’n onderlaag wordt ook wel vlijlaag genoemd. U moet er tijdens het metselen goed voor zorgen dat de vlijlaag gelijk loopt met de inbouwmantel.
Bij het voorbereiden is het ook raadzaam om te kijken of er in uw huis wel een open haard kan. Niet alle huizen zijn hier namelijk voor geschikt. Wanneer u in een dichtbevolkt gebied woont, mag u geen open haard hebben. Als veel mensen in een klein gebied dit te veel doen, komt er immers milieuvervuiling bij kijken.

Het plaatsen van de open haard

Wanneer u het voorbereidende werk heeft gedaan, is het tijd om de achterwand van uw open haard te plaatsen. Zorg ervoor dat deze waterpas op de vlijlaag staat. Vaak zitten er bij de open haard wel aanwijzingen hoe u deze het beste kunt bevestigen. Zorg er wel voor dat er een ruimte van ongeveer acht centimeter. Hier komen later isolatiekorrels tussen. Deze ruimte is dus heel erg belangrijk en mag zeker niet te klein zijn. Daarna plaatst u de twee zijwanden tegen de achterwand. Ook hier zitten instructies over bij uw haard. Lees deze nauwkeurig voordat u daadwerkelijk de boel vastzet. .

Als de wanden eenmaal op zijn plaats staan, kunt u alles er omheen metselen. Zorg ervoor dat u het metselwerk elke vijfde laag verankert met de bouwmuur. Dit kunt u doen met muurankers. Bij de muurankers zitten meestal wel instructies. Is dit niet het geval, dan kunt u een uitleg hierover in de doe-het-zelf zaak vragen. Wanneer het metselwerk af is en alles goed droog is geworden, kunt u isolatiemateriaal tussen de achterwand en de muur stoppen. Kies voor materiaal dat niet snel in brand zal vliegen. Dit is net iets veiliger.

Als het isolatiemateriaal is geplaatst, kunt u verder gaan met het plaatsen van uw open haard. De volgende stap die gemaakt dient te worden, is het plaatsen van het verloopstuk. Lees de instructies hierover goed door. U moet dit met het ondersteuningsijzer op het metselwerk plaatsen. Het is beter als het metselwerk niet steunt op het verloopstuk, daarom is het ondersteuningsijzer er ook. Denk niet dat het wel kan zonder, want dit is onverstandig.

Als u klaar bent met het plaatsen van het verloopstuk, is het tijd om de boel aan te sluiten op het rookkanaal. Zorg ervoor dat u hierover goed bent geïnformeerd en dat u weet wat u in uw huis kunt verwachten. Het is natuurlijk zonde wanneer het allemaal niet past. De informatie die u van te voren aanvraagt is dus van groot belang.

Afwerking van de open haard

De afwerking van uw open haard moet goed gebeuren. Dit is wat de mensen zien en een fout zit in een klein hoekje. Ga dus heel precies te werk, dit zorgt voor een mooier eindresultaat. Het betonnen plateau kan prima afgewerkt worden met mooie tegels of natuurstenen. Zorg ervoor dat deze tegels wel goed tegen hitte kunnen. Het zou zonde zijn als dit niet het geval was. Indien u twijfelt of het materiaal tegen warmte kan, vraag het dan altijd even na.
De binnenkant van de haard kunt u het beste afwerken met specie, zodat dit dezelfde hoogte heeft als het plateau.

Stoken

Het is logisch dat u het liefst meteen wilt beginnen met stoken zodra de open haard is. Verstandig is dit echter niet. Alles moet nog drogen en het kan zelfs gevaarlijk zijn om te vroeg te beginnen met stoken. Daarom kunt u beter de eerste zes weken geen vuur maken. Ook wanneer u aan het bouwen bent is het af te raden om te stoken. Ook niet om te proberen of het wel werkt. Dit is niet goed voor het materiaal er omheen.

Wanneer het eindelijk zover is wanneer u uw open haard kunt uitproberen, is het verstandig te beginnen met een klein vuur. U stookt dan niet langer dan ongeveer vijftien minuten. Dit kunt u een paar dagen na elkaar doen, tot alles in de haard echt zeker goed is opgedroogd. Daarna kunt u beginnen met opbouwen, maar doe dit zeker niet te snel. Het is ook aan te raden om het stoken op te bouwen wanneer u de open haard een lange tijd niet heeft gebruikt. Zoals na een lange zomer meestal het geval is.

Let goed op wanneer u de stookklep schoonmaakt. Doe dit nooit met een stofzuiger. De kans op brand is dan erg groot, omdat het stof dat al eerder is opgezogen erg brandbaar is. U kunt van te voren nooit zeker weten of alle as goed uit is en daarom is dit zeker niet aan te raden.

Indien er een schoorsteenbrand ontstaat, moet u vooral niet in paniek raken. Sluit de luchttoevoer af en doof het vuur met zand. Water is geen goed idee, omdat het hierdoor alleen maar kan verergeren. Het as van de open haard hoort bij het gewone afval en mag dus niet bij het groente-, fruit- en tuinafval terecht komen. Tevens is het verstandig minstens één keer per jaar uw schoorsteen te laten vegen.

Hout

Er zijn verschillende soorten hout die u kunt gebruiken bij het stoken van uw open haard. De meest bekende soort is natuurlijk het hakhout. Het is een geschikte houtsoort voor uw open haard, maar er zit wel aardig wat vocht in. Daardoor kan het zijn dat het vuur niet optimaal is. De temperatuur is hierbij niet zo hoog en dus ideaal voor de tijden wanneer het nog niet zo heel koud is buiten. Het hakhout moet goed drogen voordat u het in de haard doet. De beste plek hiervoor is buiten onder een afdak. De wind zorgt ervoor dat het houd droog wordt en door het afdakje kan er minder snel regen bijkomen. Het is beter als u uw hout niet met plastic overdekt. Hierdoor droogt het niet goed. Indien het hout schimmel heeft, betekent dit dat het te vochtig is. U kunt dit hout beter niet gebruiken.

Houtbriketten zijn beter te gebruiken wanneer het koud is buiten. Het zijn geperste blokken waar afvalproducten inzitten uit de houtindustrie. Het brand goed en er zitten geen schadelijke stoffen in. Het is aan te raden hiervoor te kiezen in plaats van het hakhout.

Wat ook vaak wordt gebruikt door mensen is zaagsel. Meestal zijn dit briketten. Het is niet verstandig hier gebruik van te maken. Meestal zitten er schadelijke stoffen in die bij verbranding vrijkomen. Gebruik maken van dit soort hout in uw open haard is dus niet goed voor uw gezondheid.

Een laatste optie die nog wel eens wordt gebruikt, is geverfd hout. Ook dit is niet aan te raden. Er kunnen kankerverwekkende stoffen inzitten die vrijkomen na verbranding. Wanneer u geverfd hout overhebt dat u niet kunt gebruiken, is het dus niet verstandig dit in de open haard te doen. Tevens is het natuurlijk zo dat u geen papier of plastic moet gebruiken voor uw open haard. Dit kan niet alleen ongelukken veroorzaken, maar is ook slecht voor uw gezondheid. Zorg er dus voor dat u altijd weet wat er op de open haard legt en laat de kinderen er niet mee experimenteren.

Hout in huis

Wanneer u uw open haard gebruikt, is het wel zo prettig om een voorraadje houd in huis te hebben. Vaak geeft dit een slordige indruk, maar dit kan simpel opgelost worden. Naast uw open haard kunt u bijvoorbeeld een speciaal rek maken waar u het hout in kunt leggen. Met wat extra versieringen, of een leuk kleurtje, oogt dit al heel anders.

Misschien heeft u wel een plekje in de kelder of onder de trap waar het hout kan liggen. Zo staat het hout niet in het zicht. Er zijn meerdere opties manieren om toch hout in huis te hebben, zonder dat het er rommelig uitziet. Een mooie haard is lang niet zo mooi als er hout omheen ligt. En aangezien uw haard toch dient op te vallen, is het beter iets met dit hout te doen.

Open haard op elektriciteit

Voor veel mensen is een open haard met hout toch wel erg lastig. Er gaat veel tijd in zitten en tegenwoordig hebben we al zo weinig vrije tijd. Voor die mensen is het misschien verstandiger om een open haard op elektriciteit aan te schaffen. Er gaat minder tijd in zitten en heeft toch dezelfde sfeer als een open haard op hout. Er zitten tevens minder gezondheidsrisico’s aan. Bij hout is de kans een stuk groter dat er gevaarlijke stoffen vrijkomen. Bij een open haard op elektriciteit is dit niet het geval. Een nadeel aan een open haard op elektriciteit is dat de stoffen bijdragen aan het broeikaseffect. Het milieu wordt echter wel minder belast indien u gebruik maakt van groene stroom.

Naast de open haard op elektriciteit, is er ook een open haard die op gas werkt. Eigenlijk geldt hier hetzelfde voor als de elektrische versie. Het enige verschil is dat er verschillende stoffen kunnen vrijkomen wanneer de zuurstoftoevoer onvoldoende is. U dient dit dus goed in de gaten te houden wanneer u voor een open haard op gas kiest. Een haard op elektriciteit of op gas heeft – net zoals de haard op hout – een jaarlijkse onderhoudbeurt nodig. Dit voorkomt ongelukken en is dus wel zo veilig.

Open haard met gel

Behalve de open haard met hout, elektriciteit en gas, is er nog een optie. De gelhaarden. Deze zijn vrij nieuw en tevens erg populair. Er is geen rookkanaal voor nodig en dus ideaal voor huizen zonder schoorsteen of in de nieuwbouw.
De gel is een combinatie uit alcohol, water en diverse verdikkingsmiddelen. De sfeer van een gelhaard is iets anders als die van een echte open haard, maar er komt wel degelijk warmte vandaan.

Voorkom zwarte plafonds

Door de warmte van een open haard, gaat de afgekoelde lucht naar boven. In deze lucht zit allerlei vuil. Dit veroorzaakt zwarte of donkere plafonds. En dat ziet er natuurlijk niet al te fraai uit. Laat u niet ontmoedigen om een open haard te nemen, omdat uw plafonds zwart kunnen worden. U kunt zwarte plafonds namelijk gemakkelijk voorkomen.

Zorg er in eerste instantie voor dat u de open haard niet aanzet nadat u de schouw heeft gemetseld of een verbouwing heeft gehad. Het vocht en vuil kan voor nare vlekken op uw plafond zorgen. Tevens is het verstandig uw woning goed te ventileren en op te passen met regenbuien. Rook van kaarsen, olielampen en sigaretten bezorgt ook vuil in de lucht, dat door uw open haard naar boven wordt getrokken.

SVG

SVG staat voor Sfeerverwarmingsgilde. Hier hebben zich ongeveer honderd bedrijven bij aangesloten. Al deze bedrijven handelen in het gebied van open haarden en kachels. Wanneer een bedrijf is aangesloten bij het SVG, weet u dat u met goede kwaliteit en service te maken heeft. Het advies dat u van bedrijven binnen het SVG krijgt, zal deskundig zijn. Ook is er ruime keus in de designs en de materialen.

Meer doe het zelf

Wil je meer weten over klussen in en om het huis? Neem dan een kijkje bij mijn special vol met handige tips over allerlei zaken die te maken hebben met doe-het-zelf. De special kun je hier vinden. © 2008 - 2009 Writingsuus, gepubliceerd in Doe Het Zelf (Huis en Tuin) op 17-02-2008, laatst gewijzigd op 31-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Writingsuus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De efficiente huisvrouw / -man : de open haard: Een open haard in huis geeft veel sfeer. Het is gezellig verzamelen rond het vuur in de wintermaanden. Als het winterseizoen voorbij is moet je hopen haard sch…
• De nieuwe trend: Haarden van nu: De nieuwe trend is het hebben van een haard in huis. Waren ze eerder ouderwets of saai, tegenwoordig zijn ze weer helemaal terug en in vele verschillende verschijningen. Wat…
• Kachels en open haarden: In de winter aan een nieuwe open haard of gaskachel beginnen is laat, als je hier over nadenkt, is dit voor de winter begint, handiger. De tijd te nemen om je te oriënteren over wat…
• Vectortekenen met Inkscape, superieur: Inkscape is geen gewoon tekenprogramma, maar een open source vectortekenprogramma. Het is zeer vooruitstrevend en biedt superieure kwaliteit. Het programma is gratis.
• Een haard brengt sfeer in de woonkamer: Vuur en vlammen fascineren en dat geldt ook voor de vlammen in een haard. Ze zijn veel sfeervoller dan centrale verwarming. Maar welke haard past in welk huis? En wat…

Bronnen en/of referenties

• http://www.woonnet.com/showitem_200_Open+haard.html
• http://www.joostdevree.nl/bouwkunde/open_haard_inbouwen.htm
• http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Open%20haarden
• http://www.sfeerverwarming.nl/