Leidingen in huis

Als we ’s morgens de deur uitstappen, realiseren we ons niet dat we na die warme douche en dat dampende kopje koffie al heel wat leidingen in huis gebruikt hebben. Al die leidingen dienen voor transport van water, gas of elektriciteit. Maak hier kennis met de verschillende leidingsystemen in huis.

Welke leidingen zijn er in huis?

Via leidingen worden gas, elektriciteit en water naar de woning geleid. De leidingen die ons huis binnenkomen, noemen we dienstleidingen. De leidingen binnenshuis heten binnenleidingen.

Bij huizen in aanbouw kunnen we de leidingen doorgaans nog zien. Later worden ze netjes weggewerkt in of achter de muren. Ook treffen we ze aan onder of tussen de vloeren.

Wat de woning binnenkomt, moet uiteraard betaald worden aan het waterleidingbedrijf of de energiemaatschappij. Om te kunnen beoordelen hoeveel er verbruikt wordt, wordt er een meter geplaatst op de plek waar de dienstleiding de woning binnenkomt.

Eénmaal per jaar moeten de meterstanden worden opgenomen (afgelezen). Vroeger kwam daarvoor een medewerker van het energiebedrijf of de waterleidingmaatschappij persoonlijk langs bij de gebruiker, tegenwoordig kan men de standen zelf opnemen en die online doormelden. De meters bevinden zich in een zogenaamde meterkast. Na de meterkast vertakken zich de leidingen door de woning.

Welke materialen worden voor leidingen gebruikt?

Elke leiding in huis heeft zijn specifieke eigenschappen. Zo wordt een waterleiding bijvoorbeeld van ander materiaal gemaakt dan een gasleiding. En elektriciteitsdraad is voorzien van een plastic isolatielaag om het koper. Ook de koppelingen waarmee de verschillende leidingen op elkaar worden aangesloten, zijn bij water anders dan bij elektriciteit.

Onderstaand een opsomming in tabelvorm van een aantal veel gebruikte onderdelen bij leidinginstallaties in huis:

Onderdeel	Waar gebruikt	Van welk materiaal	Manier van verbinden
Knie	Afvoer	PVC	Lijmen
Knelkoppeling	Water/CV-leiding	Messing	Knellen
Knieverloop	Waterleiding	Messing	Solderen
Schroefkoppeling	Waterleiding	Messing	Schroeven
Lasdop	Elektriciteit	Kunststof	Klemmen
Sok	Elektriciteit	PVC	Schuiven
Kroonsteen	Elektriciteit	Kunststof	Schroeven

Welk gereedschap is nodig bij werkzaamheden aan leidingen?

Het werken aan de verschillende installaties en leidingen in huis vraagt in de regel speciaal gereedschap. Hoewel dat maar een greep is uit de verschillende gereedschappen die bijvoorbeeld een loodgieter of elektricien tot hun beschikking hebben, onderstaand toch enkele van de voornaamste hulpmiddelen:

• waterpomptang: bekend vanwege zijn speciale scharnierend gedeelte. De wijze waarop de afstand tussen de bekken versteld kan worden verschilt per tang;
• verstelbare sleutel: daarmee kunnen grotere moeren of wartels van een installatie gemakkelijk worden aangedraaid. De afstand tussen de bekken is te verstellen door middel van een simpel draaiwieltje;
• pijpenbuigapparaat: daarmee worden mooie bochten in koperen buis gebogen. Doet men dat zonder buigapparaat dan zal de buis geheid “knikken”. Voor de waterleiding in woonhuizen worden doorgaans buizen met een dikte van 12 of 15 mm. gebruikt;
• buigveer: wordt gebruikt voor het buigen van pvc-buizen. Om “knikken” te voorkomen wordt de buigveer in de PVC-pijp geduwd voordat we die buigen. Men moet erop toezien dat de buigveer zich niet helemáál in de buis bevindt, want dan kan men die er niet meer uithalen na het buigen;
• striptang: voor het verwijderen van isolatie rond een elektriciteitsdraad.