Schilderen - Verf afkrabben, afbranden en afbijten

Verf afkrabben of verwijderen door middel van afföhnen of afbijten. Het zorgvuldig schuren van oud schilderwerk is arbeidsintensief en soms niet voldoende om een goede basis te krijgen voor professioneel en strak schilderwerk. Een verflaag kan slecht of onregelmatig aangebracht zijn (druipers, verschil in laagdikte) zodat het verwijderen van de oude verflaag door middel van afkrabben, afföhnen of bewerken met verfafbijt noodzakelijk kan zijn. Onderstaand tips en aandachtspunten

Verwijderen van oude verflagen

Het meest voorkomend is een te grote laagdikte bij (vooral) oudere woningen. Een goede verflaag is elastisch en kan zodoende het uitzetten en krimpen van de ondergrond -dat het wisselend weerstype in Nederland met zich meebrengt- goed volgen. Door veroudering van de verflaag en het aanbrengen van vele verflagen door de jaren heen, zullen de verflagen ooit verwijderd moeten worden omdat de verflagen niet meer elastisch zijn en de rek en de krimp in de ondergrond én ten opzichte van elkaar niet meer kunnen volgen. Na verwijderen van de oude verflagen en de nodige voorbehandeling (schuren, gronden, plamuren, kitten) kan daarna weer een nieuw verfsysteem aangebracht worden. Meestal zal dit uit twee lagen grondverf en minimaal twee lagen afschilderverf bestaan. Hoe u professioneel kunt schilderen en een goed verfsysteem opbouwt, vindt u in de special Schilderen - Doe het zelf

De verfkrabber
Een verfkrabber kan een stuk schildersgereedschap zijn dat -bij de voorbereiding van uw schilderwerk- van nut kan zijn. Verfkrabbers worden gebruikt om slecht hechtende of loszittende verflagen weg te krabben, al dan niet na verhitting met een verfföhn of door middel van verfafbijt. Verfkrabbers zijn in verschillende vormen te koop, afgestemd op diverse ondergronden. De verschillende vormen van de verfkrabbers zijn bedoeld om de vlakken of profielen in de diverse ondergronden goed te kunnen volgen bij het verwijderen van de oude of slechte verflaag, zonder de ondergrond al te zeer te beschadigen.

Bij aanschaf zullen de (gehard stalen) verfkrabbers scherp en braamvrij zijn. Tijdens het gebruik zullen de krabbers hun scherpte verliezen en zullen opnieuw geslepen moeten worden met een slijpsteen. Houd bij het slijpen van de krabkanten van de verfkrabber de scherpe hoek aan zoals die ‘af fabriek’ is aangebracht. Een scherpe krabber vergemakkelijkt het werk en… belangrijker; het beschadigt de ondergrond minder. Een minder beschadigde ondergrond betekent vervolgens minder arbeid (schuren, plamuren) en een strakker, gladder en duurzamer eindresultaat.

Soorten verfkrabbers

De driehoeks verfkrabber
De meest gebruikte verfkrabber is de driehoekskrabber, die in verschillende afmetingen te koop is. Geschikt voor het verwijderen van verf op kleinere of grotere vlakke of liggende delen. (daklijsten, deuren, kozijnen)

De profiel verfkrabber
Vooral geschikt voor een smallere, haakse ondergrond, zoals sponningen en glaslatten.

De ovale verfkrabber
Geschikt voor het verwijderen van verflagen op een hol gevormde of hol geprofileerde ondergrond.

Stalen pannenspons of stukken oud glas
Zijn de standaard verfkrabbers niet voldoende om de lijnen of het profiel in de ondergrond van lijsten, sponningen of panelen te volgen, dan kan het raadzaam zijn een stalen pannenspons of reststukje vensterglas te gebruiken. Deze zijn vaak makkelijker toe te passen bij een geprofileerde ondergrond, of lastig te bereiken delen.

Aandachtpunten bij het werken met een verfkrabber

• draag tijdens de werkzaamheden beschermende handschoenen en een veiligheidsbril
• zorg dat de verfkrabbers voldoende scherp en braamvrij zijn
• gebruik het model verfkrabber dat het beste bij de vorm van de ondergrond past
• schraap, krab zo veel mogelijk in de lengterichting van het hout om beschadiging van de ondergrond te voorkomen
• zorg dat u goed, stabiel en recht voor uw werk staat, zodat u controle houdt over de handelingen met de verfkrabber
• slijp de verfkrabber tussentijds als deze bot dreigt te worden
• leg de verfkrabber veilig weg in een bakje of emmer, zodat u niet per ongeluk in de scherpe kanten grijpt

Aandachtspunten bij het werken met een verfföhn of afbranden
Een verfföhn heeft de voorkeur boven het afbranden van oude verflagen met een verfafbrander met een open vlam. Bij een verfafbrander met open vlam is de kans op smeulen of brand groter. Ook bestaat eerder de kans dat het hout (de ondergrond) verbrandt. Op verbrand hout hecht géén verf, zodat u deze brand- of schroeiplekken eerst weg zult moeten schuren alvorens grondverf aan te brengen. Verder geldt:

• draag tijdens de werkzaamheden beschermende handschoenen en een veiligheidsbril
• verhit de oude verflaag totdat deze blazen vertoont en onthecht
• verhit niet langer dan noodzakelijk om schroeien / verbranden van de houten onderlaag te voorkomen
• herhaal de handelingen zodat de verflagen -zonder te veel druk op de verfkrabber uit te oefenen- redelijk eenvoudig onthechten van de ondergrond
• werk zoveel mogelijk in lengterichting van het hout
• brand zoveel mogelijk af van onder naar boven (hitte stijgt) en werk dakpansgewijs
• houd voldoende afstand tot het af te branden werk met oog op schroeien / verbranden
• brand in principe niet af boven windkracht 6 om ‘inslaan’ van de hitte in naden en kieren te voorkomen
• behandel de afgebrande verf als chemisch afval
• houd uit voorzorg voldoende water bij de hand om bij beginnend branden / schroeien in te kunnen grijpen

Aandachtpunten bij het werken met verfafbijt

• draag tijdens de werkzaamheden beschermende handschoenen en een veiligheidsbril
• dek de deksel –bij het openen van het blik verfafbijt- met een doek af, of sla een gaatje in de deksel. De verfafbijt staat –mede afhankelijk van de temparatuur- onder druk en kan spatten, hetgeen ‘brandwonden’ kan geven
• breng de verfafbijt lobbig en dik aan zonder te veel met de kwast in de verfafbijt te strijken. De afbijt moet de kans krijgen de verflaag af te sluiten
• wacht voldoende lang om de oude verflagen te verwijderen, zodat de verfafbijt de kans krijgt de verf los te weken (bij voldoende laagdikte vellen, bij onvoldoende laagdikte toont het zich bij wijze van spreken als kristalliseren van de toplaag)
• herhaal de handelingen als de verf niet in één arbeidsgang loskomt
• behandel de afvalresten van de verf als chemisch afval
• was / spoel de ondergrond ná verwijderen van de oude verf- en plamuurresten goed na met schoon leidingwater
• laat de te schilderen ondergrond goed nadrogen alvorens te schuren en gronden