Maak je eigen keukenblad, uit beton

Maak je eigen keukenblad. Sta je voor de aanschaf van een nieuwe keuken, kijk dan ook eens naar beton als materiaal voor je werkblad. Goedkoop, zelf te maken en in vorm alleen beperkt door je eigen creativiteit. Dit artikel bevat een handleiding om zelf een werkblad uit beton te maken volgens de "Op de kop" methode.

Eigenschappen

Het keukenblad is een van de voornaamste en meest beeldbepalende elementen in een keuken. De verschillende materialen hebben elk hun eigen eigenschappen en prijs. Betonnen keukenbladen komen in Nederland nog relatief weinig voor. Dit is jammer omdat er ongekende mogelijkheden zijn tegen een lage prijs.
De eigenschappen van betonnen werkbladen op een rijtje:

• Glad
• Hard
• Slijtvast
• Goedkoop
• Gevoelig voor zuren

Prijs

De prijs van een betonnen werkblad wordt voornamelijk bepaald door de manuren, en die kun je zelf verzorgen. De materiaalkosten van een 2.7 m lang blad komen uit op € 63,- als je de beton zelf samenstelt. Naast de materiaalkosten voor het blad, komen er nog kosten bij voor het gebruik van schuurmaterialen, maar daarover later meer.

Creativiteit

Rond, hoog-laag, waterkering, hol, bol, diverse materialen in heel veel kleurvariaties, met beton is het allemaal mogelijk. Klik hier voor enkele mooie resultaten.

Aan de slag

In dit artikel behandel ik het "op de kop" storten van een werkblad. Ik stel altijd voor om een proefstuk te maken voordat je met het eigenlijke werkblad begint. Met dit proefstuk komen een heleboel dingen aan het licht: kan ik mijn ontwerp realiseren, de kleur, heb ik voldoende gereedschappen enz.

Mal maken

Zorg voor een stabiele en vlakke ondergrond om de mal op te bouwen, die bovendien waterpas is. Het meest geschikte materiaal voor een mal is wit gemelamineerd spaanplaat oftewel formica. Dit materiaal is goedkoop, vlak en laat makkelijk los. De mal wordt een negatief van het uiteindelijke werkblad. Maak bij een complexe vorm eerst een stuk hardboard in de vorm van het werkblad. Dit vergemakkelijkt het uitzetten van de mal.

Leg het grootste stuk formica op de ondergrond en let op dat er geen beschadigingen optreden. Elke beschadiging in de mal zorgt voor een onregelmatigheid in het blad en kost naderhand veel moeite om te repareren. Maak de omtrek door stroken formica op de basis te schroeven. Zorg ervoor dat alle schroeven na het storten nog bereikbaar zijn. Spaar gaten uit voor kranen en andere doorvoeren met bijvoorbeeld een stukje PVC buis van de juiste diameter. Door het stukje buis te omwikkelen met een laagje plastic, laat de buis naderhand makkelijk los.

Spaar gaten voor de spoelbak uit met (hard) piepschuim dat je ook weer omwikkelt met plastic (hoe gladder, hoe minder schuurwerk). Dicht alle voegen glad af met een acrylaatkit. De ronding die je aanbrengt in de voeg zie je naderhand als afronding van het blad. Laat de kit uitharden en laat je niet verleiden om te snel beton te gaan storten.

Wapening

In smalle delen hoort wapeningsstaal om de stevigheid te garanderen. Zorg ervoor dat deze staven tijdens het storten niet aan de oppervlakte komen (aan de onder- of bovenkant).

Beton storten

Bereken de benodigde hoeveelheid beton en zorg ervoor dat je altijd ruim voldoende hebt. Tijdens het storten aanmaken van een kleine hoeveelheid zorgt altijd voor kleurverschil.
Het beton dat in de mal gaat, is kant en klaar te koop en de Constructiebeton 100 van Beamix is een goede keuze.
Een beschrijving van een goede mix:

• 6 zakken (20kg) Constructiebeton 100 van Beamix.
• 1kg zwarte kleurstof voor cement en beton.
• 10,8 ltr water.
• Levert ruim 57 ltr beton.

Wil je zelf gaan mengen dan volgt hier een goed recept.

• 4 Delen zand/grind.
• 1 Deel cement (gewone portland cement), eerst even op de keukenweegschaal wegen.
• Kleurstof wordt meestal in gewichtprocenten van het cement afgewogen.
• Waterdichtingsvloeistof zoals Amirol van Metzger, 2% van het cementgewicht.
• Superplastificeer (zoals Sikament-FF) om de beton verwerkbaar te houden bij de geringe hoeveelheid water.
• Voeg water toe. De hoeveelheid water is het cementgewicht maal 0.4 tot 0.5.
• Let op, het beton is niet erg vloeibaar tijdens het mengen. Teveel water (>0.5) verzwakt het eindresultaat.
• Bepaal na het uitharden van het proefstuk hoeveel ltr beton jouw mengsel heeft opgeleverd. Gebruik dit getal om de hoeveelheden voor het werkblad te bepalen.

Het grind kan ook vervangen worden door andere toeslagmaterialen zoals kiezel, brokjes natuursteen en zelfs glasscherven. Veel soorten kiezel of brokjes voor tuinpad of aquarium zijn goed bruikbaar. Wel eerst in een proefstuk verwerken om de eigenschappen te testen. De verdeling van korrelgroottes bepaald in belangrijke mate de eigenschappen van het eindproduct. Als je teveel luchtbellen in je proefstuk hebt, heb je waarschijnlijk te veel zand in je mix.

Als rekenvoorbeeld hier de mix van een klein project:

• 2 emmers zand/grind.
• 1/2 emmer cement, gewicht 5kg.
• 400 gr kleurstof (zwart in dit geval).
• Alles droog gemengd en vervolgens de natte componenten toegevoegd:
• 2 ltr water met
• 100 ml waterdichtingsvloeistof

Een kuipmenger is belangrijk om het beton te mengen. Stort het mengsel in de mal en gebruik een (oude) palmschuurmachine als vibrator. Door dit vibreren ontwijken luchtbellen naar de oppervlakte. Door langer te trillen zinken de grotere delen naar de bodem van de mal. Deze delen worden naderhand door het schuren en polijsten zichtbaar.

Uitharden

Houdt het werkstuk vochtig tijdens het uitharden. Wacht minimaal 4 dagen voor het ontkisten (verwijderen van de mal). Zorg ervoor dat de scherpe randen niet beschadigen. Het beton bereikt zijn maximale sterkte na 28 dagen. Maar vaak is het beter om te gaan afwerken voordat de maximale sterkte bereikt wordt. Draai het blad voorzichtig om en ondersteun de zwakste delen extra.

Afwerken

Het afwerken bestaat uit het schuren en polijsten van het blad. Dit schuren en polijsten kan nat of droog gebeuren
Natschuren vraagt een speciale machine en zorgt voor wateroverlast tijdens het afwerken maar levert het beste resultaat. Google zoekterm: "Polijstmachines Steen". Deze machines gebruiken "kunsthars gebonden diamant schuurschijven". De kosten van een goedkope machine met 5 kunsthars gebonden diamant schuurschijven bedragen ongeveer € 270,- maar huren is natuurlijk een goed alternatief.

Droogschuren kan met een reguliere schuurmachine gebeuren, al zorgt deze manier van schuren voor stofoverlast. De levensduur van de schuurmachine zal door het steenstof wellicht verkorten.

Het blad moet geschuurd worden met oplopende korrel: 60-120-180-200-400 en evt hoger. Voor het schuren met korrels boven 400 moet het blad helemaal uitgehard zijn (28 dagen).

Na de eerste schuurbewerkingen zullen er kleine putjes ontstaan waar voorheen luchtbellen zaten. Deze putjes worden opgevuld met grout, een mix van puur cement, kleurstof, hecht-emulsie en water. Denk voor de samenstelling aan een proef met het proefstuk. Met deze componenten wordt een mix gemaakt die de dikte van tandpasta heeft. Met rubber handschoenen wordt de grout in de kleine putjes gewreven. Deze grout droogt vrij snel en meestal kan er na een dag weer verder geschuurd worden. Na het grouten, ga je verder met de korrel van vóór het grouten. Na de laatste schuurbewerking is het blad klaar.

Oppervlakte-behandeling

Als laatste krijgt het blad een laagje was of polymeercoating. Ik geef de voorkeur aan was omdat deze behandeling eenvoudig herhaald kan worden.

Veel plezier met het ontwerp en de bouw van je eerste werkblad.