Tiffany glaskunst - Minicursus

Tiffany: Kunst of hobby. Meest bekend zijn waarschijnlijk de tiffany lampen, maar de tiffany-techniek leent zich voor veel meer (kunst)vormen. Door de zeer uitgebreide keuze in kleurrijk glas en de mogelijkheid tot het werken in driedimensionale vormen, is dit voor velen een uitdaging de glassnijder ter hand te nemen.

Tiffany L. C.

Eind 1800 ontwikkelde de Amerikaanse glaskunstenaar Louis Comfort Tiffany een techniek om kleine stukken glas -omwikkeld met koperfolie- aan elkaar te solderen. In tegenstelling tot Glas-In-Lood kan met deze techniek kleinere, meer gedetaileerde, maar ook driedimensionale werken gemaakt worden. Onderstaand zie je stap voor stap hoe je dit zelf -met de juiste gereedschappen- ook kunt uitvoeren. Het getoonde voorbeeld is relatief eenvoudig, zodat je zodoende eerst de techniek kunt oefenen en je vaardigheid opbouwen.

Kijk voor het gebruik van de diverse gereedschappen op:
Glas-In-Lood Hobby of Ambacht

Ontwerp
De eerste stap bestaat uit het uitwerken van het idee tot een tastbaar ontwerp. Het ontwerp of de tekening maak je op schaal: 1 : 1. Maak je een object van doorzichtig glas, dan kun je met één exemplaar volstaan. Is het glas niet doorzichtig, maak dan minimaal twee afdrukken van je ontwerp. Één afdruk gebruik je om te zien of het definitieve resultaat past, het andere(n) verknip je tot mal om de vorm op het glas af te tekenen. Aan de hand van deze lijnen snij je het glas op de gewenste maat of in de juiste vorm.

Keuze van het glas
Bepaal de kleuren van het glas waaruit je het werkstuk opbouwt. De keuze van het glas is haast onbeperkt, zowel in kleur als structuur. Gebruik consequent de glanzende zijde van het glas aan één zijde van het werkstuk. Dit zie je het best door 'langs' het glas te kijken.

Snijden van het glas
Aan de hand van het ontwerp of de geknipte mallen snijd je het glas zo nauwkeurig mogelijk met de glassnijder. Als je nauwkeurig snijdt, heb je later minder werk aan het wegslijpen van het overtollige glas. Het breken van het glas doe je bij grotere stukken met de hand; bij kleinere met de glastang. Je plaatst het glas tussen de bek van de glastang, rechts naast de snijlijn. Hetzelfde doe je links van de snijlijn, met het glas tussen duim en wijsvinger. Vervolgens maak je een (voorzichtige) beweging alsof je b.v een koekje door midden breekt. Doe je dit dat zul je -al dan niet na enige oefening- bemerken dat het glas op de snijlijn breekt.

Slijpen van het glas
Heb je -aan de hand van je tekening of mallen- de glasonderdelen van je ontwerp gesneden, dan begint het passen en meten. Elk gesneden onderdeel wordt rondom geslepen op de slijpmachine. Slijp ieder onderdeel en kijk tussentijds een aantal keer of de verschillende glasonderdelen mooi op elkaar aansluiten. Doe dit bij voorkeur stap voor stap, zodat er niet te veel glas wordt afgelepen.

Omwikkelen van het glas
Nadat de diverse glasonderdelen geslepen zijn en mooi op elkaar aansluiten, worden deze rondom omwikkeld met koperfolie.
Reinig het glas eerst om een goede hechting te verkrijgen. De koperfolie -dit is een op rol verkrijgbare zelfklevende folie- wordt rondom de randen van het glas goed aangewreven.

Vertinnen van het glas
Voeg de diverse onderdelen samen tot de vorm van het oorspronkelijk ontwerp. Alle onderdelen worden nu rondom met naalden of spijkertjes vastgezet, zodat deze met tin aan elkaar gesoldeerd kunnen worden zonder dat het geheel verschuift. Breng op de te solderen naden soldeervet aan, zodat de tin goed hecht en mooi vloeit. Beweeg hierbij de soldeerbout en de tin als het ware met een slepende 'penseelbeweging' over de naden.

Afwerken tin rondom het glas
Heeft je werkstuk verband gekregen -doordat je alle naden hebt gesoldeerd- verwijder dan de naalden of spijkertjes. De randen rondom zullen nu nog koperkleurig zijn, omdat je die nog niet hebt kunnen vertinnen. Werk de randen -wederom met een slepende 'penseelbeweging'- rondom af met tin.

Patineren van het glas
Reinig en droog het werkstuk, zodat vuil, soldeervet e.d. verwijderd wordt.
Om de zilveren tinranden een mooi oud en verweerd uiterlijk te geven, behandel je het geheel met patina. Dit produkt geeft een chemische reaktie op het tin, zodat het na behandeling zwart wordt. De patina wrijf je met een doek op alle naden en randen waar je soldeertin hebt aangebracht.

Reinigen van het glas
Tot slot maak je het werkstuk wederom schoon. Het schoonmaken kan gewoon onder de waterkraan met een zacht afwasmiddel. Accenten -zoals de ogen en mond van Nijntje- breng je aan met een watervaste filtstift, of je verlijmd kleine stukjes glas op het werkstuk, wat wel duurzamer, maar niet altijd mooier is.

Interesse

Lijkt het je leuk om meer met glas te doen, kijk dan op: Cursus Tiffany

Benodigde materialen/gereedschappen:

Kijk ook op: Glas-In-Lood Hobby of Ambacht

• diverse soorten glas
• watervaste filtstift
• schaar
• glassnijder plus snijolie
• glasbreektang
• slijpmachine plus veiligheidsbril
• koperfolie plus spatel om folie aan te drukken
• soldeertin plus soldeervet
• soldeerbout
• patina

Leuk en leerzaam voor een dagje uit

Tot en met 30 augustus 2009 is er een bijzondere collectie Amerikaanse (oude) Tiffanylampen te zien in het museum Singer Laren. De tentoonstelling heet 'Tiffany Girls - Nieuw Licht op Tiffany'. © 2007 - 2009 Jvd, gepubliceerd in Doe Het Zelf (Huis en Tuin) op 07-11-2007, laatst gewijzigd op 21-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jvd is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Behangen en schilderen.

Verwante artikelen

• Glas in lood oud en nieuw: Het lijkt iets van vroeger maar is verre van dat. Wat zijn de mogelijkheden als het gaat om hedendaags gebruik?
• Glas in lood: reparatie van een gebroken ruitje: Glas in lood is een verfraaiing van uw huis. Of het nu bovenlichten zijn, of een raamhanger die voor de voorruit hangt. Maar door allerlei omstandigheden kan…
• De Art Nouveau nader toegelicht: Sedert jaren kunnen we de Art Nouveau in al zijn glorie bewonderen in huizen, galerijen,.. Dit is mede mogelijk gemaakt door verschillende architecten zoals Victor Horta, Hen…
• Glas in lood: de meest gebruikte loodprofielen op een rijtje: Loodprofielen zijn er in allerlei breedtes en diktes te koop. Heeft u al een ontwerp gemaakt, kies dan het best passende loodprofiel voor uw werk…
• Dagje weg in Drenthe: Woon je in Drenthe en wil je eens een dagje weg in eigen provincie of ben je bij Drenthe in de buurt op vakantie? Hier een aantal tips voor een geslaagde (mid)dag.

Bronnen en/of referenties

• Atelier Glaskunst