Olijfolie: verzorgingsproducten en oude huismiddeltjes I

Het is al millenia lang bekend dat olijfolie ook een helende en verzorgende werking heeft. Daarom voor U een serie artikelen met het gebruik van olijfolie als verzorgingsproduct.

Verzorgingsproducten en de oude huismiddeltjes

De Romeinse geschiedschrijver Plinius (24 - 79 n. Chr.) schreef: 'Twee vloeistoffen zijn weldadig voor het menselijk lichaam: inwendig wijn en uitwendig olijfolie, die beide van bomen afkomstig zijn, maar olie is meer noodzakelijk.'

Met het oog op de waardevolle stoffen die olijfolie bevat en de daaruit voortkomende positieve eigenschappen waarmee u in het voorgaande al kennisgemaakt hebt, kunt U zich vast wel inleven in de menging van de beroemde historicus uit het oude Rome.

Olijfolie, een allround geneesmiddel

Van oudsher wordt het 'vruchtensap van de goden' niet alleen voor culinaire doeleinden aangewend. Al eeuwenlang wordt olijfolie veelvuldig en uiterst doeltreffend gebruikt voor het behouden en herstellen van gezondheid en schoonheid.

'Vloeibaar goud' noemde de oudste epische dichter van het avondland (uit de 8e eeuw v. Chr.) de olie die gewonnen werd uit de vruchten van de in zijn thuisland, Klein-Azië, wijdverbreide olijfboom. Die bijnaam heeft olijfolie zeker niet uitsluitend aan de poëtische uitspraak van Homeros te danken, maar ook aan haar toendertijd al hooggewaardeerde eigenschappen, die voor allerlei doeleinden gebruikt werden. Het 'vloeibare goud' diende immers al lang voor het zijn vaste plaats in de keuken in nam en als voedingsmiddel gebruikt werd, overwegend als geneesmiddel en voor de huid- en haarverzorging.

Olijfolie was in de landen rondom de Middellandse Zee in de Oudheid als het ware een 'allround' geneesmiddel dat ongeveer alles kon genezen, van ademhalingsproblemen en spierpijn tot bloedend tandvlees. In deze serie van vier artikelen leest u wat we nog kunnen leren van Homeros, zijn tijdgenoten en de talrijke, gedeeltelijk eeuwenoude en nog steeds gewaardeerde huisrecepten in verband met olijfolie als cosmetisch-verzorgend en genezend product.

Olie tegen tandpijn

De Romeinse schrijver Plinius de Oudere beval een mengsel van olijfolie met wat wijn aan als middel tegen tandpijn. Door olijfolie puur op de tanden te smeren zouden deze wit en gezond blijven. Licht verwarmde olie vond hij een prima middel bij oorpijn. Licht verwarmde en met een handvol wijnruitblaadjes vermengde olijfolie beval Pliinus aan om kolieken en darmparasieten te bestrijden.

Elixer voor huid en haar

Dat onze voorvaderen zo graag olijfolie gebruikten om hun huid en haar gezond te houden, heeft vele redenen. Wat men in het oude Griekenland, in Rome en elders rond de Middellandse Zee al wist, is intussen wetenschappelijk bewezen: olijfolie is een echt elixer voor huid en haar. Ze bevat immers de kracht van de zuidelijke zon, een grote hoeveelheid van de 'schoonheidsvitamine' E en vele andere belangrijke stoffen die de huid gezond helpen houden.

Geen andere olie kan de huid zo goed verzorgen en herstellen als olijfolie. Ze desinfecteert, geneest wonden en is daarom prima geschikt voor de verzorging van een voor ontstekingen en verwondingen vatbare huid. Ideaal dus voor een de gevoelige babybilletjes. Bovendien werkt olijfolie ook doeltreffend bij verscheidene huidziekten zoals eczeem en allergieën. Maar daarover zult U later meer lezen.

Olie op de huid in plaats van op het bord

In de Oudheid kwam olijfolie vaak op de huid terecht in plaats van op het bord. De oude Grieken en Romeinen gebruikten het om het lichaam te reinigen en wreven het ermee in na het baden om de doorbloeding te bevorderen. Tegelijkertijd werd de huid beschermd tegen uitdroging door de - vooral in het oude Rome gebruikelijke - langdurige badorgieën.

Uitgebreide massages met olie hadden ook op medisch gebied een weldoend effect: niemand minder dan de beroemde arts Hippocrates raadde aan om het lichaam regelmatig met olijfolie in te smeren. Een raad die ook de atleten uit de Oudheid ter harte namen. Met olijfoliemassages werden hun spieren voor de wedstrijden opgewarmd en losgemaakt. Bovendien beschermde olijfolie de huid ook tegen zon en wind, en bemoeilijkte het, bijvoorbeeld bij worstelwedstrijden, de greep van de tegenstander.

De eerste zeep

In de loop der eeuwen werd olijfolie als reinigings- en verzorgingsmiddel voor de huid minder populair en deden de eerste zepen hun intrede in de badhuizen van het oude Rome. In de eerste eeuw na Christus gebruikte men al volop zeep, die echter geen vaste vorm had zoals nu, maar eerder een crèmige emulsie was. Die zeeplotion, zoals men hem tegenwoordig zou noemen, verkreeg men door olijfolie te koken met water en as en er daarna wat kalk aan toe te voegen.

Pas in de vroege gotiek begon men in belangrijke culturele en wetenschappelijke centra rondom de Middellandse Zee, zoals in Marseille, Genua en Venetië, vaste zepen te maken. Die waren, hoe kon het anders, vervaardigd uit olijfolie. De recepten en bereidingsprocédés verschilden van stad tot stad en van het ene decennium tot het andere, maar zijn tot op heden bewaard gebleven. In Marseille en andere Zuid-Franse steden kunt u nog steeds kiezen uit een ruim aanbod van olijfoliezepen in de meest diverse kleuren, vormen en grootten.

Olijfolie als drager van heilzame en verzorgende werkzame stoffen

Al in de Oudheid wist men dat olijfolie een prima draagstof is voor welriekende geuren en plantenessences. Zodoende veredelde men het, zoals u eerder kon lezen, tot parfumolie. Ook nu nog is olijfolie naast jojoba- en amandelolie een van de beste dragers voor etherische essences. Iets wat aanhangers van de aromatherapie maar al te goed weten.

De geurende 'broertjes' van de vette olie onderscheiden zich in vele opzichten: ze zijn hele vluchtig en beginnen te verdampen zodra ze in contact komen met zuurstof. Verder hebben etherische oliën een andere chemische structuur dan vette oliën. Hun consistentie lijkt sterk op die van water en ze bestaan uit alcohol, ester, ketonen, fenolen, aldehyden en terpenen.

De kunst van het mengen

Niet te veel olie. Meng niet meer dan drie tot vier verschillende oliën, zodat u de precieze werking ervan nog kunt nagaan.
Let op de werkingen. Let er bij het combineren van etherische oliën op dat u geen oliën met tegengestelde werkingen - bijvoorbeeld rustgevend en opwekkend - vermengt.
Zo mengt u: Giet de afgemeten hoeveelheid olijfolie in een donker glazen flesje met schroefdop. Zo kan er bij het mengen niets uitlopen. Voeg de gewenste hoeveelheid etherische of vette olie er druppelsgewijs aan toe. Sluit het flesje en schud er flink mee.
Dosering. Voor het geval u niet een bepaald recept volgt, zijn dit enkele aanbevolen doseringen:

Massage- en gezichtsolie: 20 - 25 druppels olie (of oliemengsel) per 100 ml olijfolie.
Massage van een lichaamsdeel: 35 druppels olie (of oliemengsel) per 100 ml olijfolie.
Badolie: 20 druppels olie (of oliemengsel) per 60 ml olijfolie

Etherische oliën zijn meestal kleurloos en helder. Ze zijn oplosbaar in vette oliën, alcohol, ether en honing.

IN draagoliën, meestal zijn dat hoogwaardige plantaardige oliën, lossen onverdunde etherische oliën en oliemengsels op en verdampen ze. Ze vormen de uitgangsbasis voor oliehoudende bereidingen voor lichaams- en haarverzorging, massage en andere doeleinden. Draagoliën zijn niet alleen een 'transportmiddel' voor geurstoffen, maar bezitten zelf ook heilzame werkingen, die elke erin opgeloste etherische olie nog kan versterken. Bovendien houden draagoliën de huid vet en voeren ze waardevolle verzorgende stoffen aan.

Massage met olijfolie

Een volledig lichaamsmassage met een mengsel van olijfolie en etherische essences stimuleert de huid, ontspant en geeft weer lichamelijke en geestelijke energie.

De reflexzones van inwendige organen worden geprikkeld en eventuele stoornissen weggewerkt. De bloedsomloop, bloeddruk en hartslag worden gereguleerd en het immuunsysteem geactiveerd.

Het oliemengsel is ook uitermate geschikt als ingrediënt van een ontspannend en verzorgend bad. Doe daarvoor een kopje olijfolie, vermengd met 20 druppels etherische olie (resp. oliemengsel) in een vol bad.

Welk huidtype heeft u

Om aan de behoeften van uw huid tegemoet te komen en haar doeltreffend te kunnen verzorgne moet u eerst weten tot welk type uw huid behoort. Om dat te bepalen heeft men in de landen rond de Middellandse Zee een eenvoudige methode.
Vermeng het sap van een uitgeperste citroen met een half kopje gedestilleerd water (verkrijgbaar bij de apotheek), een eetlepel olijfolie en drie ijsblokjes. Zodra de ijsblokjes gesmolten zijn, brengt u het mengsel op uw huid aan en laat het twee uur inwerken. Daarna wrijft u met een wattenschijfje voorzichtig over uw voorhoofd. Met twee andere wattenschijfjes wrijft u over kin en neus. De resultaten interpreteert u als volgt:

Als alledrie de wattenschijfjes schoon gebleven zijn, dan hebt u een droge huid.
Zijn de wattenschijfjes donker geworden, dan hebt u een vette huid.
Als de watjes slechts een beetje donker zijn geworden, dan heeft u een gemengde huid.

De 'papieren-doekjes-test'

Om te wten te komen welk huidtype u heeft, kunt u ook de 'papieren-doekjes-test' uitvoeren. Het enige wat u daarvoor nodig hebt, is een schone handdoek, een papieren zakdoekje en twee uur tijd.

Reinig uw gezicht met warm water en droog het af met de handdoek.
Laat uw gezicht twee uur onbehandeld, dus zonder crème of make-up. Gedurende die tijd kunt u beter thuisblijven zodat uitlaatgassen, stof of tocht geen invloed kunnen hebben op uw huid.
Na twee uur legt u het papieren zakdoekje gedurende een minuut op uw gezicht en wel zodat het volledig is bedekt.
Afhankelijk van de plaats en de hoeveelheid vette afdrukken die op het zakdoekje te zien zijn, komt u te weten welk huidtype u heeft.

Testresultaten

Vette huid: duidelijke afdruk van alle gezichtsdelen.
Gemengde huid: de afdrukken van de kin, voorhoofd en neus zijn duidelijker dan die van de wangen.
Normale huid: lichte afdrukken van voorhoofd en neus
Droge huid: geen afdrukken
Gevoelige huid: rode, schilferige huid en andere irritatietekens.

Pure olijfolie

Een gezichtsreiniging met pure olijfolie verzorgt en voedt de huid meteen. Terwijl de olie zachtjes in de huid gemasseerd wordt, sloprt ze diepzittende vuil- en stofdeeltjes en afvalstoffen op en neemt de huid de waardevolle stoffen van de olijfolie op.

Kamilleolie

Ingrediënten:
30 gram kamillebloesems
130 ml olijfolie

Dit reinigingsmiddel met kamillebloesems is heel zacht voor de huid en kan snel bereid worden. Doe de kamillebloesems in een hittebestendige glazen schaal, overgiet met olijfolie en verwarm alles gedurende ene uur in een warmwaterbad. Laat afkoelen en giet door een koffiefilter. Breng het mengsel met een wattenschijfje aan op de huid en reinig er uw gezicht mee.

Natuurlijke bloesemzeep

Deze zeep is uitermate geschikt voor een gevoelige en naar roodheid neigende huid.

Ingrediënten

60 g witte toiletzeep
50 ml olijfolie
50 ml gedestilleerd water
100 g bijenwas
20 g kamillebloesems
20 g goudsbloemen

Bereiding

Leg de bloemen in een glazen schaal en giet de olijfolie erop. Laat afgedekt twee dagen staan en giet daarna door een zeef.
Versnipper de zeep heel fijn met een mes, laat ze samen met de bijenwas smelten in een warmwaterbad. Roer de bloemen erdoor.
Verhit het gedestilleerde water en voeg het bij het zeep-wasmengsel.
Meng alles goed door, laat een beetje afkoelen en vorm er een balletje van net voor de massa gestold is.
Wikkel de zeep in zijdepapier om te bewaren.

Links

© 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Natuurgeneeswijze (Mens en Gezondheid) op 14-06-2007, laatst gewijzigd op 08-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Olijven, gezond en veelzijdig: Ook in Nederland worden er steeds meer olijven gebruikt in ons eten. Hoe komt het dat wij kunnen genieten van deze lekkernij, wat is er voor nodig om een olijf eetbaar te maken…
Olie & azijn bij uw salades: In dit artikel worden een aantal soorten (olijf)olie beschreven. Ook leest U hier hoe U het beste olie en azijn kan mengen, voor in uw salade(s).
Tapasrecept: Gemarineerde olijven: Je houdt er van, of je houdt er niet van. Olijven zijn een delicatesse die veel mensen moeten leren eten. Wanneer u tapas serveert mogen deze lekkere hapjes eigenlijk niet…
Tomatensoep met olijven, kappers en basilicum: Als u van tomatensoep houd, is dit uw kans op dit te proberen. Een heerlijke smaak met de olijven, kappers en basilicum.
Chanoeka: test je Chanoeka-kennis: Test je Chanoeka-kennis. In dit artikel wil ik de lezer zijn kennis over Chanoeka laten testen. De vragen gaan over de belangrijkste kenmerken van het Joodse Chanoeka-feest…

Reageer op het artikel "Olijfolie: verzorgingsproducten en oude huismiddeltjes I"

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.