Orchideeën houden kan iedereen

Het is te zien aan heel wat vensterbanken: orchideeën zijn ongekend populair. Des te vreemder dat de orchidee nog steeds de hardnekkige reputatie heeft een lastige plant te zijn. Integendeel! Verzorging, tips en weetjes over de orchidee. Een orchidee is een exotische plant, en ook een die maar al te vaak sneuvelt in een Hollands huishouden. Dat doet snel vermoeden dat een orchidee 'dus' niet geschikt is voor het Nederlandse binnenleven, of ongeschikt voor iemand die geen uitzonderlijk groene vingers heeft. Allebei misverstanden.

Vriendelijke verwaarlozing

De gouden tip als het gaat om de verzorging van je orchidee: vriendelijke verwaarlozing, zoals Bloemenbureau Holland het zo mooi formuleert. Wat houdt dat in? Dat de orchidee eerder het loodje legt door te veel liefdevolle verzorging, dan door te weinig - iets wat overigens voor verbazend veel kamerplanten geldt. Enige droogte is door de 'gemiddelde' plant veel beter te overleven dan het nat blijven van de aarde, waardoor wortels gaan rotten en aarde gaat schimmelen.
Wat betekent dat concreet voor de verzorging van de orchidee? Dat één maal per week water geven gewoonlijk prima volstaat. Als de plant in bloei staat, kun je wat orchideeënvoeding geven (te koop bij de ruim gesorteerde bloemen- en plantenwinkel, maar ook bij grote tuincentra.)

Vreemde kostganger

Waarom is de orchidee zo weinig afhankelijk van water? Omdat veel orchideesoorten niet in de grond wortelen, maar aan bomen of rotsen vastzitten. Vandaar dat je in de buitenlandse orchideeënvalleien zo vaak een orchidee praktisch in de lucht ziet hangen.

Bloei, uitgebloeid, nieuwe bloei

De orchidee bloeit vaak meer dan twee maanden. Het loont dus de moeite om een uitgebloeide orchidee tot nieuwe bloei te verleiden. Daarvoor knip je de stengel waaraan de bloemen hebben gezeten, af. Dan is het wachten op een nieuwe vorming van stengel en bloemen. In deze periode kan het helpen om de plant nog wat meer te verwaarlozen; het kan best dat de rustperiode niet méér watergift vraagt dan eenmaal per twee weken. Let wel op blad en luchtwortels. Als deze massaal krimpen en afsterven, gaat de 'vriendelijke verwaarlozing' wat te ver.

Soorten

De bekendste orchidee is de Phalaenopsis. Maar er zijn talloze varianten, zoals de tijgerorchidee, de viooltjesorchidee en het venusschoentje. Ongelooflijk genoeg, zijn er al ruim 25.000 soorten orchideeen ontdekt, en het is niet ongebruikelijk dat er weer een nieuwe variant aan de ellenlange lijst toegevoegd wordt. Niet alleen in vorm, ook in kleur kent de orchidee veel variatie, van wit tot zo diep paars dat het praktisch zwart is. Laten we even kort kijken naar de bekendste soorten, en meteen wat leuke wetenswaardigheden over 'orchidee en celebrities' van de specialisten van Bloemenbureau Holland meenemen.

Vlinderorchidee of Phalaenopsis

Vlindervormige bloemen in allerlei tinten van wit en paars tot oranje, met of zonder patroon van spikkels en strepen. Een Maleisische legende noemt de vlinderorchidee de 'goede geest van de jungle': de orchidee geeft positieve energie maar vraagt hier weinig voor terug. In spirituele kringen wordt de orchidee genoemd als mogelijkheid om een ruimte die met negatieve energie verontreinigd is, bijvoorbeeld door verdriet, te reinigen.

Dendrobium

Een bochtige stam, en een kroon van bloemen, praktisch altijd vergezeld van een flinke donkere plek op de zogenaamde 'lip' van de bloem. In Japan geniet deze orchidee de naam van weldoener in huiselijke sfeer: ook zij zou negatieve energie absorberen, én relaties en vriendschappen nieuw elan kunnen geven....

Viooltjesorchidee

De naam zegt het al, de bloemen van deze orchidee doen denken aan die van een viooltje. De bloem is rijkelijk bezaaid met patronen, lijnen en stipjes. Deze tekeningen noem je ook wel het 'masker' van de bloem. Dit is een van de weinige orchideesoorten die geur kunnen afgeven. De viooltjesorchidee was een lievelingsbloem van Lady Di; een witte viooltjesorchidee met roze hart is naar haar genoemd.

Venusschoentje

Een van de gemakkelijkste orchideesoorten. Wel een liefhebber van wat schaduwrijkere plekken. Queen Victoria vond dit een bijzondere bloem, omdat deze orchidee meestal maar één bloem per tak heeft. Victoria zag hierin de glorie, maar ook de eenzaamheid van haar koninklijke functie.

Tot slot

Het is niet alleen maar leuk om te weten, hoe veelzijdig de orchidee is in soorten en kleuren. Handig is ook, bij of voor aankoop van de orchidee even een korte orientatie uit te voeren: hoe veel licht of schaduw wil deze specifieke orchidee? Valt deze plant binnen het scala aan orchideeën onder de meest gemakkelijke soorten, of niet? Door dat beetje voorbereiding, kan niets nog in de weg staan aan een aankoop waar je maanden of - met een beetje extra moeite - jaren plezier van hebt!