Over kleerhangers en kapstokken

Iedereen kent de Kapstok, of weet hoe een kapstok er uit ziet. Hetzelfde geldt voor kleerhangers. De meesten onder ons weten zelfs waar ze voor gebruikt worden. Maar waar komen ze vandaan, wie kwam op het genieuze idee om ze uit te vinden en hoeveel diversiteiten bestaan er vandaag? Allemaal antwoorden op vragen die u hier gaat vinden, met nostalgische filmpjes. Veel plezier.

De uitvindster

De kleerhanger is uitgevonden door Rosalie Carwink.

Wat?

Een kleerhanger is een hulpmiddel om kledij in zijn kreukloze vorm te houden en het tegelijkertijd een gemakkelijke opberggelegenheid te verlenen.
Kleerhangers zijn veelal vervaardigd uit, hout, kunststof, metaal en bestaan in zowat alle vormen en uitwerkingen maar zijn meetal gericht op de vorm van een menselijke schouder en ze bezitten bovenaan een haak, die ook weer verschillende vormen kan hebben maar wel steeds de gelegenheid biedt de kleerhanger op te hangen, zoals de naam al aangeeft. 1 ding hebben ze allemaal gemeen. Ze zorgen ervoor dat uw al dan niet dure kledingstuk op een elegante manier opgehangen wordt en zijn vorm behoudt. Waar er kleerhangers in de buurt zijn huist er dus orde.

Kleerhangers worden aangepast aan hun functiedoel.

Bijvoorbeeld,
Een kleerhanger die een lingeriesetje netjes zal opbergen heeft een ander uiterlijk dan een kleerhanger voor een kostuumvest of een rok.

Hoe zien ze eruit?

Aan de uiteinden van de schouders zijn er veelal omgebogen hoeken of inkepingen die ervoor zorgen dat het kledingstuk er niet afglijdt. In veel kledingstukken die bedoeld zijn om aan de kleerhanger te hangen zijn lutsen ingewerkt. Kledingstukken die meer bedoeld zijn om over een kleerhanger te hangen hebben die lutsen niet nodig. Bij hen haken de schouders van de kleerhanger namelijk onder de schouders van het kledingstuk. Denk aan jassen.

Een kleerhanger voor kinderen zal er ook anders uitzien dan een kleerhanger die dient om stropdassen aan op te hangen.
De vormen zijn eindeloos. De tijd van de in een stuk gedraaide metalen kleerhangers is al lang voorbij. Bedank aan het verschil en wat u uw delicate kledingstuk aandoet waneer u uw dure blouse ophangt op een ouderwetse, uit een stuk gebogen kleerhanger.

Verschillen & tips

Houdt steeds rekening met de vorm van uw kledingstuk (het model) bij de keuze van de juiste kleerhanger. U kan namelijk uw kledingstuk oneer aandoen en beschadigen door een verkeerd model kleerhanger te kiezen.

De oudste modellen, die uit 1 stuk dus, zijn wel erg geschikt voor erg tijdelijke ophangingen? Denk maar aan de droogkuis,. Ook zijn ze erg geschikt om rokken met lutsen aan op te hangen wanneer u plaats wilt besparen in uw kast.

Hang er echter nooit gebreide truien over (die hangt u namelijk sowieso beter niet op). Gebruik ook nooit een grofhouten kapstok voor wol en delicate stoffen, dit ook om beschadigingen te voorkomen.
Hoe breder de schouder op uw kleerhanger hoe minder kans op beschadiging of het trekken van teuten in uw kledingstuk die aan de vorm van de kapstok doen denken.

Net als de tijd van de ijzeren kleerhangers evolueert, evolueert ook de mode in deze sector. Het lijkt grappig maar is echt wel zo. Nu zijn er designmodellen op de markt die een lust voor het oog zijn zodat u geen lelijke vestiare kast meer hoeft te plaatsen omdat de kapstokken niet bij uw interieur passen.

De opblaasbare kleerhangers maakten hun intrede reeds in de jaren vijftig en bewezen hun nut meermaals bij de reizigende mens onder ons. Al wie al koffers ingepakt heeft weet ook hoe onhandig en plaatsinnemend die dingen zijn in uw koffers. Opblaasbare modellen bieden hier uitkomst (kijk filmpje bij weetje 1) zoek op kleerhanger.

De tijd van de individuele kleerhanger is ook al lang passé. Een ruimdenkende mens die wil plaats besparen in zijn kast door bijvoorbeeld meerdere rokken op 1 kapstok te hangen, vindt hier zijn gading. Ze bestaan uit kunststof en je vind ze van 1 kleerhanger voor drie rokken tot 8 rokken, die u dan netjes met een interval van tien cm onder elkaar kan hangen.
De volgende generatie van deze kapstok is ook verstevigd op de tussenlijnen zodat u ook pantalons kunt hangen. (bedenk wel dit; u spaart plaats qua kleerhanger in uw kast maar niet van ruimte, want de dikte van de kledij die u hierop hangt kan u niet diminueren natuurlijk).

Dan heb je nog de kleerhangers die speciaal ontworpen zijn om kledingstukken op te spannen wanneer er geen lutsen aanwezig zijn. Deze modellen bezitten een inschuifbaar mechanisme waarbij de schouders aan het uiteinde verticale stukken bezitten om het kledingstuk vast te grijpen. De schouderbladen worden dan uitgetrokken naar de buitenzijde toe en de verticale plaatjes grijpen de zijnaden waardoor het kledingstuk echt vast komt te zitten op de kleerhanger. Enig nadeel is wel dat veel kledingstukken de vorm van de kapstok overhouden bij lange ophanging en dat ze niet gemakkelijk te gebruiken zijn, weg dus die boel. Voor sommige rokken zijn ze dan weer ideaal.

En dan zijn er de kleerhangers met grijpspelden op de schouders, (die al dan niet te verschuiven zijn,) die meestal uit kunststof bestaan. Deze modellen zijn ideaal voor rokken en pantalons.

De geklede versie van dit model bestaal deels uit metaal en deels uit hout dat aan de binnenzijde bekleed is met vilt. Met een scharniersysteem gaan de twee houten plankjes die aan de binnenzijde bekleed zijn open en toe, door het haakje kapstok naar boven te klikken wordt het systeem dicht genepen met de rok of pantalon er tussen. Dit is de meest veilige manier om uw delicate spullen op te hangen.

Dan zijn er nog kleerhanger doe omgebouwd zijn tot een grotere functie, denk kledingboys. Dit is een uit de kluiten gewassen kapstok die de gebruiker ervan in staat stelt zijn gehele outfit er aan op en over te hangen zodat alles netjes in vorm blijft en later weer kan aangedaan worden wijl het er nog steeds uitziet of het net uit de kast en gestreken is.

Natuurlijk is het niet bizar te noemen dat met de opkomst van de kleerhanger ook allerlei snufjes kwamen opzette om uw kleerkast uniform te maken en aan te passen aan uw persoonlijke smaak. Het tijdperk van het handwerk kende niet voor niets een grote heropbloei en dus besloten vele vrouwen op overtrekken te haken (crocheteren), breien, naaien,… voor de ordinairste grofhouten modellen die goedkoop waren. Waarna ze de halt afgewerkte scharminkels in een nieuw jasje staken, waarna de tussen jas en kapstok vulling staken voor ze de jas dichtnaaiden. In geen tijd een metamorfose van houten stok naar koninklijke kleerhanger, vooral diegenen met een satijnen of een zijden jasje.
Een knutseltip voor kindjes betreffende het bekleden van kleerhangers voor bijvoorbeeld vaderdag -->huishoudbeurs anno vorige eeuw

Kapstokken

En dan zijn er de kapstokken die ook onder de kleerhangers geteld worden maar een iets ander uiterlijk hebben. Zij dienen niet om kledij in een kast of rek weg te hangen, maar om een tijdelijk onderkomen te geven aan functionele kledij die de hele dag door opgenomen wordt. Denk jas, kamerjas,handdoeken,…

De jassenkapstok noemen we geen kleerhanger. Deze bevind zich meetal in de buurt van een buitendeur en kan zowel ingebouwd zijn in een kast, waarbij hij wel kleerhangers kan bevatten, maar ook een op zichzelf staand meubel zijn, of een aan de muur bevestigde plaat in alle vormen en modellen, waarop haken (in ook weer alle soorten en modellen) aangebracht zijn teneinde de jas(sen) tijdelijk op te hangen. Deze zijn overal te vinden, huis, tuin, garages, restaurants,… De eerste modellen van hal op zichzelf staand en half kast noemden we vroeger ‘porte-manteaux’. Wat zoveel wil zeggen als jasdrager. Dit was een muurmeubel dat in een hal werd geplaatst, waarom een bar gemonteerd was waaraan men kleerhangers kon hangen voor jassen, maar ook voorzien was met enkele haken voor ook jassen, paraplu’s, …. En bovenaan meestal met een legplank voor de hoeden en aanverwanten. Mensen die een portemanteaux bezaten waren meestal rijke burgerij, en later toch nog steeds deftig volk. Het gewone volk deed het immers met een staand model.

Vandaag bestaat een kapstok niet meer uit een vaststaand model. Het enige dat een kapstok gemeen heeft met al zijn uitvoeringen is dat hij nog steeds de zelfde functie dient als waar hij ooit voor ontworpen werd en dat is namelijk het tijdelijk ophangen van kledingstukken. Dus al wat een kapstok nog hoeft te bezitten is enkele uitsteeksels waaraan dingen kunnen opgehangen worden? Zijn vorm is van ondergeschikt belang en kan dus vrij worden in gevuld al naar gelang smaak, interieur en noem maar op. En gut, ben ik daar blij om. (smile).

Weetjes

Nostalgische gebruikstoepassingen uit de oude doos.

Vroeger waren de eenvoudige uit 1 stuk geplooide ijzeren kapstokken ideaal inbrekersmateriaal om in afgesloten auto’s te geraken. Er werd gretig gebruik van gemaakt door onverlaten die zich ten onrechte een auto toeeigenden (lees stelen). Gelukkig kwam de toepassing ook van pas voor de arme eigenaar die zijn sleutels op had laten zitten. Gelukkig en helaas, is de technologie in de autosector zo aangepast dat het steeds moeilijker wordt zichzelf buiten te sluiten. Helaas, zijn de vergrendeldopjes in de hedendaagse wagen ingewerkt in het interieur en dus niet meer haakgrijp bereikbaar voor een helpende kapstok.

Deze zelfde modellen kapstok werden ook als goedkoop inbrekersmateriaal gebruikt voor dieven die zich toegan wilden verschaffen tot een woning. Ook deze toepassing kwam gelukkig al eens van pas bij een ongelukkige eigenaar die iets te vlug de deur achter zich dichttrok of een kleuter die een sleutel omgedraaid kreeg. Ook de toeganscontrole-technologie is nu zover dat ook deze toepassing van het stilaan naar een vergeethoekje geduwde kleerhanger, tot de nostalgie behoort in de moderne samenleving.

Andere kleerhangers

• Brocchi’s cluster die ook wel de kleerhanger genoemd wordt --> Brocchi’s cluster
• Down en out in Beverly Hills Film uit 1986- met Bette Midler, Richard Dreyfuss en Nick Nolte, (het imperium van de rijke echtgenoot van B.Middler is opgebouwd door de fabricatie van de welbekende ijzeren uit 1 vorm geplooide kleerhanger)
• Boek over kleerhangers door Peter Bulthuis.

© 2007 - 2010 Salu, gepubliceerd in Diversen (Huis en Tuin) op 09-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

De kapstok aan de kapstok en Tentoonstelling kleerhangers.

Verwante artikelen

• De efficiente huisvrouw / -man: rommel: Het huishouden is een noodzakelijk kwaad. Vrijwel niemand beleeft er echt plezier aan en de meesten onder ons willen het zo snel mogelijk achter de rug hebben. In dit…
• Je kledingkast opruimen: hoe doe je dat?: Heb je laatst weer nieuwe kleerhangers gekocht omdat alle hangers in de kast vol waren? Puilt je kledingkast uit en moet je bang zijn dat er dingen uit vallen als je…
• Een feestje organiseren: hoe doe je dat?: Waar sommige mensen altijd de beste feestjes geven, lijken anderen geen geweldige gastheren of -vrouwen. Maar iedereen kan leuke feestjes organiseren! Met een goede…
• De Christelijk-Historische Unie in de periode 1908-1948: Het Christen Democratisch Appèl (CDA) is ontstaan uit het samengaan van drie christelijke politieke partijen: De Katholieke Volkspartij (KVP), de Anti…
• Klussen: schilderen buitenkant en binnenkant van het huis: We schilderen ons huis om te beschermen of te verfraaien. Wanneer het gaat om beschermen dan doen we dat om te voorkomen dat hout rot, ijzer roest,…