Enveloppen, de geschiedenis

Iedereen kent ze, enveloppen in alle maten, kleuren, vormen, papiersoorten, materiealen en ga zo maar door.We gebruiken ze ze voor verschillende en erg uiteenlopen de doeleinden buiten het verzenden van iets. Ze zijn ideaal ter bescherming van delicate foto’s, postzegels, documenten,….Maar waar komen ze nu eigenlijk vandaan, we bekijken het even.

Geschiedenis

De eerste enveloppen vonden hun oorsprong bij de Babyloniërs, reeds 2000 jaar voor Christus. Ze hadden niet dhet papieren uiterlijk waar we hen nu van kennen maar bestonden uit dunne ongebakken gebakken kleiblokken die om een document werden gevouwen, waarna het geheel gebakken werd. Deze enveloppen waren heel functioneel en automatische verzegeld. Het openstomen om stiekem de inhoud te bekijken was hier geen optie. (smile).

De envelop die meteen gewicht wierp in de spreekwoordelijke postbodeschaal werd dan zo verzonden. De envelop kon enkel geopend worden door de gebakken klei stuk te slagen. van enig eventueel hergebruik was dus ook geen sprake.
Vanuit het oogpunt der confidentialisatie heel efficiënt maar ik zou geen postbode willen geweest zijn in die tijd.
Om nog niet te spreken om de ingewikkelde manier van prepareren tot verzending.

Door de tijden heen werden en geregeld nieuwe materialen getest en ingezet om het versturen van post te vergemakkelijken en de taak te verlichten. De omslachtige manier van verpakken was wel efficiënt maar alles behalve handig te noemen.
De eerste lichte materialen manifesteerden zich in de vorm van papyrus en lederen huiden. Dankzij de ontwikkeling van papyrus kwam ook de ontwikkeling van de envelop op gang, in de vorm die we nu kennen.

De oudste envelop die men tot hiertoe kunnen dateren heeft, dateert van 1696.
De envelop was dan nog geen gemeengoed, en werd enkel gebruikt door de hoge burgerij en koningshuizen die hun envelop heel deftig en elegant verzegelden met een wassen zegel.

Toen de ontwikkeling van het papier goe op gang kwam zag men nieuwe doelgroepen door het papier ook te gebruiken als basis voor de envelop, waarom men het papier gebruikte om en de boodschap op te schrijven en vervolgens dicht te vouwen als een envelop en zo te verzegelen.

Het woord envelop zelf bestond toen nog niet, maar de eerste keer dat men het woord teruggevonden heeft in zijn huidige kledij was in Frankrijk. Daar noemde men deze wijze van berichten verzenden ‘envelopper’ wat zoveel wil zeggen als ‘omhullen/omsluiten. Het duurde dan ook niet lang of men nam de verkorte versie hier in de mond en ‘envelopper’ werd envelop, de daad ‘envelopper’ en het afgewerkte omhulde item, de gevulde envelop.

Nu wordt de envelop voor verschillende en uiteenlopend e doeleinden gebruikt maar de hoofdfunctie bestaat er nog steeds in het verzenden van berichten te confidentialiseren.
Op de voorkant van de envelop schrijft de afzender (hij die het bericht schrijft) het adres van de ontvanger (hij die het bericht moet krijgen). Op de achterzijde schrijft hij dan zijn eigen adrescoördinaten.
Wanneer het bericht in de envelop geschoven wordt zal de overflap dicht gekleefd worden met een soort gom (tegenwoordig al voorgekleefd) om de brief af te sluiten.

In de rechterbovenhoek van de voorzijde wordt dan een postzegel gekleefd die voldoende gefrankeerd wordt ter betaling van Hij en de instantie die de brief/het bericht zal ter bestemming brengen.

Envelopweetjes:

• Auteursrechten kunnen ook zonder aansluiting bij een auteurrechterlijke organisatie zoals bv sabam kunnen beslecht. Wanneer de auteur zijn werk in een aan zichzelf geadresseerde envelop aangetekend toestuurd. De poststempel is dan van tel/ BELANGRIJK HIER IS WEL DAT DE ENVELOP NIET MAG GEOPEND WORDEN; dus is het wel zo handig om er een papiertje op te bevestigen met de titel van de inhoud, om later nog te weten wat de inhoud is, in geval van nodigheid.
• Aan het uiterlijk van de envelop weten we ook al in welke richting we mogen denken qua inhoud. Denk maar aan die lelijke bruine vernter enveloppen, men weet onmiddellijk dat het een belastingsbrief is (in NL blauw). Een handgeschepte envelop met sierletters geeft aan dat het een inhoud betreft van feestelijke aard (huwelijk, aankondiging, geboorte,…). de witte venter enveloppen hebben meestal ook een betalende inhoud zijnde rekeningen (bweikes) en dan zijn er de standaard enveloppen die vanalles kunnen bevatten. Gekleurde postkaartenveloppen met een watermerk op bevatten veelal felicitaties, beterschapswensen,… En de kleine envelopjes, meestal triestig condoleance nieuws. De A5 enveloppen met rouwrand hebben een overlijden in petto, de met plopbubbels gevulde enveloppen bevatten iets dat niet beschadigd mag worden, en ga zo maar door.
• In het virtuele landschap, met name internet wordt de envelop gebruikt als logo om aan te geven dat men langs daar berichten kan versturen.

Collecties:

Zoals met alles het geval is zijn er ook collecteur van enveloppen. Een mooie in deze collectie is de collectie van Harry Peeters uit Doornenburg

Envelopboeken

Een grote bruine envelop door Karel van het Reve , 180 bladzijden keuze uit eigen werk : paperback | Oorschot B.V. | 2004 - ISBN10: 9028208003 | ISBN13: 9789028208001

Andere enveloppen

Een luchtballon, de ballon zelf waar men de warme lucht inblaast, noemt men ook de envelop

Column van Jozef Deleu: (met geluidsfragment) Lege enveloppen --> http://geschiedenis.vpro.nl/programmas/3299530/afleveringen/3213602/items/6566500/

De moderne tijd: voorgefrankeerde enveloppen in warenhuizen -->carrefour

De geschiedenis van tabletenveloppen